કતરના રસ લાફાન ઔદ્યોગિક વિસ્તારમાં આવેલા બરજાન ગેસ સપ્લાય પ્લાન્ટમાં રવિવારે મોડી રાત્રે થયેલા ભયાનક વિસ્ફોટે સમગ્ર દેશમાં ચિંતા ફેલાવી દીધી છે. આ અકસ્માત બાદ પ્લાન્ટમાં વિકરાળ આગ ફાટી નીકળી હતી, જેના કારણે મોટા પાયે નુકસાન થયું હોવાની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. પ્રાથમિક માહિતી અનુસાર આ દુર્ઘટનામાં 54 લોકો ઈજાગ્રસ્ત થયા છે, જ્યારે 18 કર્મચારીઓનો હજુ સુધી કોઈ પત્તો લાગ્યો નથી. બચાવ ટીમો સતત શોધખોળમાં લાગી છે અને ગુમ થયેલા કર્મચારીઓને શોધવાના પ્રયાસો ચાલી રહ્યા છે. આ દુર્ઘટના એવા સમયે બની છે જ્યારે કતર પોતાનું ગેસ ઉત્પાદન અને નિકાસ ફરી શરૂ કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું હતું. છેલ્લા કેટલાક સમયથી પશ્ચિમ એશિયામાં વધેલા તણાવ અને હોર્મુઝની ખાડીમાં સર્જાયેલી અસ્થિરતાને કારણે કતરની ગેસ નિકાસ વ્યવસ્થા પ્રભાવિત થઈ હતી. ખાસ કરીને ઈરાન અને અન્ય દેશો વચ્ચે વધેલા તણાવના કારણે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં જહાજોની અવરજવર પર અસર પડી હતી, જેના પરિણામે કતરે ગેસ ઉત્પાદન અને સપ્લાયમાં ઘટાડો કરવો પડ્યો હતો.
તાજેતરમાં શાંતિ મંત્રણા આગળ વધતાં અને હોર્મુઝ માર્ગ પર પ્રતિબંધો હળવા થતાં કતરે ફરીથી પોતાના મુખ્ય નિકાસ ટર્મિનલો શરૂ કરવાની પ્રક્રિયા હાથ ધરી હતી. બરજાન ગેસ પ્લાન્ટમાં પણ કામગીરી ફરી શરૂ કરવામાં આવી રહી હતી. પરંતુ ટર્મિનલના પુનઃસંચાલન દરમિયાન અચાનક જોરદાર વિસ્ફોટ થયો અને થોડી જ ક્ષણોમાં આખો વિસ્તાર આગની ઝપેટમાં આવી ગયો. સ્થાનિક મીડિયા રિપોર્ટ્સ મુજબ, વિસ્ફોટ એટલો શક્તિશાળી હતો કે તેની અસર ઘણા કિલોમીટર દૂર સુધી અનુભવાઈ હતી. આસપાસના વિસ્તારોમાં રહેલા લોકોએ પણ જોરદાર ધડાકાનો અવાજ સાંભળ્યો હતો. ઘટનાની જાણ થતાં જ ફાયર બ્રિગેડ, એમ્બ્યુલન્સ અને ઇમરજન્સી રેસ્ક્યૂ ટીમોને સ્થળ પર મોકલવામાં આવી હતી. કલાકોની જહેમત બાદ આગ પર આંશિક કાબૂ મેળવવામાં આવ્યો, પરંતુ કેટલાક વિસ્તારોમાં હજુ પણ ઠંડક લાવવાની કામગીરી ચાલુ છે.
સરકારી કંપની કતર એનર્જીએ ઘટનાની પુષ્ટિ કરતા જણાવ્યું છે કે પ્લાન્ટ શરૂ કરતી વખતે આ દુર્ઘટના બની હતી. કંપનીએ જણાવ્યું કે તમામ ઈજાગ્રસ્તોને તાત્કાલિક હોસ્પિટલોમાં ખસેડવામાં આવ્યા છે અને તેમની સારવાર ચાલી રહી છે. કેટલાક કર્મચારીઓની સ્થિતિ ગંભીર હોવાનું પણ કહેવાઈ રહ્યું છે. શરૂઆતમાં અધિકારીઓએ માત્ર થોડા લોકો ઘાયલ થયા હોવાની માહિતી આપી હતી, પરંતુ સમય જતાં નુકસાનનું વાસ્તવિક ચિત્ર સામે આવ્યું. બાદમાં કતરના ગૃહ મંત્રાલયે સત્તાવાર રીતે જણાવ્યું કે 54 લોકો ઈજાગ્રસ્ત થયા છે અને 18 લોકો હજુ પણ ગુમ છે. આ આંકડો વધવાની પણ શક્યતા નકારી શકાય તેમ નથી, કારણ કે પ્લાન્ટના કેટલાક વિસ્તારોમાં હજુ સુધી બચાવ ટીમો સંપૂર્ણ રીતે પહોંચી શકી નથી.
આ દુર્ઘટનાની અસર માત્ર કતર પૂરતી મર્યાદિત રહે તેવી શક્યતા ઓછી છે. કતર વિશ્વના સૌથી મોટા કુદરતી ગેસ ઉત્પાદક અને નિકાસકાર દેશોમાં સામેલ છે. વિશ્વના અનેક દેશો પોતાની ઊર્જાની જરૂરિયાત માટે કતરના લિક્વિફાઈડ નેચરલ ગેસ (LNG) પર નિર્ભર છે. આવી સ્થિતિમાં જો પ્લાન્ટ લાંબા સમય સુધી બંધ રહે છે અથવા ગેસ સપ્લાયમાં વિક્ષેપ સર્જાય છે, તો તેની અસર આંતરરાષ્ટ્રીય ઊર્જા બજારમાં જોવા મળી શકે છે.
ઊર્જા નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે હાલ વૈશ્વિક બજારો પહેલાથી જ ભૂરાજકીય તણાવ અને સપ્લાય ચેઇનની સમસ્યાઓનો સામનો કરી રહ્યા છે. આવા સમયમાં કતરના મુખ્ય ગેસ કેન્દ્રમાં થયેલી દુર્ઘટના ઊર્જા કિંમતોમાં અસ્થિરતા વધારી શકે છે. રોકાણકારો અને બજાર નિષ્ણાતો હવે કતર સરકારના આગામી પગલાં અને પ્લાન્ટની સ્થિતિ પર નજીકથી નજર રાખી રહ્યા છે. હાલ માટે બચાવ અને રાહત કામગીરીને સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી રહી છે. ગુમ થયેલા કર્મચારીઓની શોધખોળ ચાલુ છે અને અધિકારીઓએ ઘટનાની ઉચ્ચસ્તરીય તપાસના આદેશ પણ આપી દીધા છે. આ દુર્ઘટનાનું સાચું કારણ શું હતું અને પ્લાન્ટને કેટલું નુકસાન થયું છે, તે અંગેની સંપૂર્ણ માહિતી આગામી દિવસોમાં સામે આવવાની શક્યતા છે.
