જૂન મહિનાની શરૂઆત સાથે જ દેશના અનેક વિસ્તારોમાં હવામાનનો મિજાજ બદલાયો છે. છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી વિવિધ રાજ્યોમાં પડેલા વરસાદના કારણે તાપમાનમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો નોંધાયો છે, જેના કારણે લોકોને ગરમીમાંથી રાહત મળી છે. જોકે, ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD)એ ચેતવણી આપી છે કે આગામી દિવસોમાં કેટલાક રાજ્યોમાં ભારે વરસાદ, ગાજવીજ, તેજ પવન અને વીજળી પડવાની ઘટનાઓ વધી શકે છે.
હવામાન વિભાગના તાજેતરના અનુમાન અનુસાર ઉત્તર ભારત, પૂર્વ ભારત, મધ્ય ભારત તેમજ ઉત્તર-પૂર્વીય રાજ્યોના અનેક વિસ્તારોમાં વરસાદી પ્રવૃત્તિઓ સક્રિય બનવાની શક્યતા છે. પરિણામે અનેક વિસ્તારોમાં તાપમાન સામાન્ય કરતાં નીચે નોંધાઈ શકે છે.
વરસાદથી ઘટ્યું તાપમાન
મે મહિનાના અંત સુધી દેશના ઘણા રાજ્યોમાં ભારે ગરમી અને હીટવેવ જેવી સ્થિતિ જોવા મળી હતી. પરંતુ જૂનના પ્રથમ સપ્તાહમાં જ વરસાદી સિસ્ટમ સક્રિય થતાં અનેક શહેરોમાં તાપમાનમાં 3થી 7 ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધીનો ઘટાડો નોંધાયો છે.
દિલ્હી, ઉત્તર પ્રદેશ, બિહાર, ઝારખંડ, પશ્ચિમ બંગાળ, ઓડિશા, મધ્ય પ્રદેશ અને રાજસ્થાનના કેટલાક વિસ્તારોમાં વાદળ છાયું વાતાવરણ અને વરસાદના કારણે ગરમીનો પ્રકોપ ઓછો થયો છે. ઘણા વિસ્તારોમાં સવારે અને સાંજે હવામાન સુહાવણું બન્યું છે.
આ રાજ્યો માટે IMDનું એલર્ટ
ભારતીય હવામાન વિભાગે આગામી દિવસોમાં અનેક રાજ્યો માટે યેલો અને ઓરેન્જ એલર્ટ જાહેર કર્યા છે. ખાસ કરીને નીચેના વિસ્તારોમાં ભારે વરસાદની સંભાવના વ્યક્ત કરવામાં આવી છે:
ઉત્તર પ્રદેશના અનેક જિલ્લાઓ
બિહાર
ઝારખંડ
પશ્ચિમ બંગાળ
ઓડિશા
આસામ અને ઉત્તર-પૂર્વીય રાજ્યો
મધ્ય પ્રદેશના કેટલાક ભાગો
છત્તીસગઢ
મહારાષ્ટ્રના કેટલાક વિસ્તારો
કેરળ અને કર્ણાટકના તટીય વિસ્તારો
હવામાન વિભાગે લોકોને સાવચેત રહેવા અને સ્થાનિક પ્રશાસન દ્વારા આપવામાં આવતી સૂચનાઓનું પાલન કરવાની અપીલ કરી છે.
ગાજવીજ અને તેજ પવનની શક્યતા
વરસાદ સાથે અનેક વિસ્તારોમાં ગાજવીજ અને વીજળી પડવાની ઘટનાઓ પણ નોંધાઈ શકે છે. IMDએ ચેતવણી આપી છે કે કેટલાક વિસ્તારોમાં 40થી 60 કિમી પ્રતિ કલાકની ઝડપે પવન ફૂંકાઈ શકે છે.ખેડૂતો, ખુલ્લામાં કામ કરતા મજૂરો અને મુસાફરી કરતા લોકોને ખાસ સાવચેત રહેવાની સલાહ આપવામાં આવી છે. ગાજવીજ દરમિયાન વૃક્ષ નીચે ઉભા ન રહેવા તેમજ ખુલ્લા મેદાનમાં જવાનું ટાળવાની સૂચના આપવામાં આવી છે.
ઉત્તર ભારતમાં ગરમીથી રાહત
દિલ્હી-એનસીઆર સહિત ઉત્તર ભારતના મોટા ભાગના વિસ્તારોમાં છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી ગરમીનો પ્રકોપ ઓછો થયો છે. વરસાદ અને વાદળછાયા વાતાવરણને કારણે મહત્તમ તાપમાનમાં ઘટાડો નોંધાયો છે.હવામાન નિષ્ણાતોના મતે આગામી કેટલાક દિવસો સુધી ઉત્તર ભારતમાં તાપમાન નિયંત્રિત રહેવાની શક્યતા છે. જેના કારણે લોકોને હીટવેવ જેવી સ્થિતિમાંથી રાહત મળશે.
પૂર્વ અને ઉત્તર-પૂર્વ ભારતમાં ભારે વરસાદ
પૂર્વીય ભારત અને ઉત્તર-પૂર્વીય રાજ્યોમાં ચોમાસા પૂર્વેની વરસાદી પ્રવૃત્તિઓ વધુ સક્રિય જોવા મળી રહી છે. આસામ, મેઘાલય, અરુણાચલ પ્રદેશ, નાગાલેન્ડ, મણિપુર, મિઝોરમ અને ત્રિપુરામાં ભારે વરસાદની સંભાવના વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.કેટલાક વિસ્તારોમાં પાણી ભરાવાની સ્થિતિ તેમજ ભૂસ્ખલનની ઘટનાઓ સર્જાઈ શકે છે. તેથી સ્થાનિક પ્રશાસનને પણ એલર્ટ પર રાખવામાં આવ્યું છે.
ચોમાસાની પ્રગતિ પર નજર
હવામાન વિભાગ સતત દક્ષિણ-પશ્ચિમ ચોમાસાની પ્રગતિ પર નજર રાખી રહ્યું છે. કેરળમાં ચોમાસાના આગમન બાદ હવે તે ધીમે ધીમે દેશના અન્ય ભાગો તરફ આગળ વધી રહ્યું છે.નિષ્ણાતોના મતે અનુકૂળ પરિસ્થિતિઓને કારણે આગામી દિવસોમાં ચોમાસું વધુ વિસ્તારોને આવરી લઈ શકે છે. જેના કારણે વરસાદી પ્રવૃત્તિઓમાં વધારો થવાની શક્યતા છે.
ખેડૂતો માટે રાહતના સમાચાર
વરસાદના કારણે ખેડૂતોમાં પણ ખુશીનો માહોલ જોવા મળી રહ્યો છે. ખાસ કરીને ખરીફ પાકની તૈયારી કરી રહેલા ખેડૂતો માટે આ વરસાદ લાભદાયક માનવામાં આવી રહ્યો છે.જોકે હવામાન નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે કેટલાક વિસ્તારોમાં અતિ ભારે વરસાદ નુકસાનકારક પણ બની શકે છે. તેથી ખેડૂતોને સ્થાનિક કૃષિ વિભાગ અને હવામાન વિભાગની સલાહ મુજબ આયોજન કરવાની ભલામણ કરવામાં આવી છે.
શહેરી વિસ્તારોમાં સતર્કતા જરૂરી
મોટા શહેરોમાં ભારે વરસાદના કારણે ટ્રાફિક સમસ્યાઓ, પાણી ભરાવા અને વીજ પુરવઠામાં વિક્ષેપ જેવી પરિસ્થિતિઓ ઊભી થઈ શકે છે. પ્રશાસન દ્વારા વરસાદી પરિસ્થિતિને પહોંચી વળવા માટે જરૂરી તૈયારીઓ શરૂ કરવામાં આવી છે.
નાગરિકોને અનાવશ્યક મુસાફરી ટાળવા અને વરસાદ દરમિયાન સુરક્ષા નિયમોનું પાલન કરવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.
જૂન મહિનાની શરૂઆત દેશના અનેક વિસ્તારોમાં ઠંડક અને વરસાદ સાથે થઈ છે. વરસાદના કારણે તાપમાનમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે અને લોકોને ગરમીમાંથી રાહત મળી છે. જોકે IMDએ અનેક રાજ્યો માટે ભારે વરસાદ, ગાજવીજ, વીજળી અને તેજ પવનનું એલર્ટ જાહેર કર્યું છે. આગામી દિવસોમાં હવામાન વધુ સક્રિય રહેવાની શક્યતા હોવાથી નાગરિકોને સાવચેત રહેવા અને હવામાન વિભાગની સૂચનાઓનું પાલન કરવાની અપીલ કરવામાં આવી છે.