સુપ્રીમ કોર્ટે દેશની ન્યાયિક પ્રણાલીને વધુ પારદર્શક, ઝડપી અને ટેકનોલોજી આધારિત બનાવવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ પહેલ શરૂ કરી છે. મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) સૂર્ય કાંતે ‘વન કેસ વન ડેટા’ નામની નવી ડિજિટલ વ્યવસ્થાની જાહેરાત કરી છે. આ પહેલ હેઠળ કોઈપણ કેસ સંબંધિત તમામ માહિતી એક જ ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ પર ઉપલબ્ધ થશે. આ નિર્ણયને ભારતની ન્યાયિક વ્યવસ્થામાં ડિજિટલ ક્રાંતિ તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે. સોમવારે કોર્ટની કાર્યવાહી શરૂ થતાં જ CJI સૂર્ય કાંતે આ નવી પહેલ વિશે માહિતી આપી હતી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે અત્યાર સુધી કેસની વિગતો અલગ-અલગ કોર્ટોમાં અલગ સિસ્ટમમાં ઉપલબ્ધ રહેતી હતી, જેના કારણે માહિતી મેળવવામાં મુશ્કેલી પડતી હતી. પરંતુ હવે હાઇકોર્ટ, જિલ્લા કોર્ટ અને તહસીલ સ્તરની અદાલતોની તમામ માહિતી એક જ પ્લેટફોર્મ પર જોડાશે. તેના કારણે કોઈપણ કેસની પ્રગતિ સરળતાથી ટ્રેક કરી શકાશે.
‘વન કેસ વન ડેટા’ પહેલનો મુખ્ય હેતુ કેસ મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમને વધુ અસરકારક બનાવવાનો છે. આ નવી વ્યવસ્થા દ્વારા કેસ ટ્રેકિંગ, રેકોર્ડ મેનેજમેન્ટ અને ન્યાયિક પ્રક્રિયામાં પારદર્શિતા વધશે. ખાસ કરીને વકીલો, અરજદારો અને સામાન્ય નાગરિકોને હવે કેસ સંબંધિત માહિતી મેળવવા માટે વારંવાર અલગ-અલગ કોર્ટો અથવા વેબસાઇટ્સ પર જવાની જરૂર નહીં પડે. સુપ્રીમ કોર્ટે આ સાથે વધુ એક મહત્વપૂર્ણ સુવિધા તરીકે ‘SU સહાય’ નામનું ચેટબોટ પણ શરૂ કરવાની જાહેરાત કરી છે. આ ચેટબોટ સુપ્રીમ કોર્ટની સત્તાવાર વેબસાઇટ સાથે સંકલિત રહેશે અને લોકો માટે માર્ગદર્શક તરીકે કામ કરશે. સામાન્ય નાગરિકો, વકીલો અને અરજદારોને કોર્ટની સેવાઓ, પ્રક્રિયાઓ અને અન્ય જરૂરી માહિતી સરળતાથી મળી રહેશે.
CJI સૂર્ય કાંતે જણાવ્યું હતું કે આ ચેટબોટ નેશનલ ઇન્ફોર્મેટિક્સ સેન્ટર (NIC) દ્વારા સુપ્રીમ કોર્ટ રજિસ્ટ્રીના સહયોગથી તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. આ ટેકનોલોજીનો હેતુ લોકોને ન્યાયિક સેવાઓ સુધી વધુ સરળ અને ઝડપી એક્સેસ આપવાનો છે. ખાસ કરીને એવા લોકો માટે આ સુવિધા ખૂબ ઉપયોગી સાબિત થશે, જેઓ કોર્ટની પ્રક્રિયા વિશે વધુ જાણતા નથી. આ નવી પહેલથી દેશભરની અદાલતોમાં ડિજિટલ ડેટાબેઝ વધુ મજબૂત બનશે તેવી અપેક્ષા છે. કેસોની માહિતી એકબીજા સાથે જોડાતા ન્યાયિક પ્રક્રિયામાં ઝડપ આવશે અને ડેટા મેનેજમેન્ટ વધુ સુવ્યવસ્થિત બનશે. આ સાથે ન્યાયિક પ્રક્રિયામાં પારદર્શિતા વધતા લોકોનો વિશ્વાસ પણ વધુ મજબૂત બનશે. CJI સૂર્ય કાંતે આ ડિજિટલ પહેલને સફળ બનાવવા માટે સુપ્રીમ કોર્ટ રજિસ્ટ્રીના અધિકારીઓ, NIC અને બાર સભ્યોના પ્રયાસોની પ્રશંસા કરી હતી. તેમણે કહ્યું કે ટેકનોલોજીનો યોગ્ય ઉપયોગ કરીને ન્યાયિક પ્રણાલીને વધુ આધુનિક અને લોકો માટે અનુકૂળ બનાવવાનો સમય આવી ગયો છે.
