મહિલા અનામત કાયદામાં સુધારા સંબંધિત ત્રણ બિલો અંગે લોકસભામાં હાલમાં ચર્ચા ચાલી રહી છે. વિપક્ષે આ બિલોનો વિરોધ કર્યો છે. અખિલેશ યાદવે કહ્યું, “ભારતીય જનતા પાર્ટી હવે નારીને માત્ર નારામાં ફેરવવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. જેમણે મહિલાઓને પોતાના સંગઠનમાં સ્થાન આપ્યું નથી તેમની પાસેથી તેમના ગૌરવ અને સન્માનની અપેક્ષા કેવી રીતે રાખી શકાય?”
આજે મોદી સરકાર દેશની અડધી વસ્તીને એક ભવ્ય ભેટ રજૂ કરવા માટે તૈયાર છે. સરકારે આજે લોકસભામાં ત્રણ મુખ્ય બિલ રજૂ કર્યા; જેમાં મહિલા અનામત સુધારા બિલ 2026, સીમાંકન બિલ 2026 અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ સુધારા બિલ 2026નો સમાવેશ થાય છે. આ બિલોનો ઉદ્દેશ્ય મહિલા અનામત કાયદાને સંપૂર્ણ રીતે કાર્યરત કરવાનો છે જે 2023 માં પસાર થયો હતો. કેન્દ્રીય કાયદા પ્રધાન અર્જુન રામ મેઘવાલે આજે લોકસભામાં ત્રણેય બિલ રજૂ કર્યા.
અખિલેશ યાદવે કહ્યું, “સમાજવાદી પાર્ટી મહિલા અનામતને સમર્થન આપે છે. મહિલાઓના વિકાસ માટે કામ કરવું એ અમારો ઐતિહાસિક વારસો રહ્યો છે. ડૉ. લોહિયાએ હંમેશા લિંગ ન્યાય અને સામાજિક ન્યાયના કારણોને સમર્થન આપ્યું છે; અમે પણ તેમના પગલે ચાલી રહ્યા છીએ. અમારો આ સંઘર્ષ ચાલુ છે. હવે ભાજપ મહિલાઓને ફક્ત રાજકીય સૂત્રમાં ઘટાડવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યો છે. જે લોકો પોતાના સંગઠનાત્મક માળખામાં મહિલાઓને સ્થાન આપવામાં નિષ્ફળ ગયા છે તેમની પાસેથી તેમના ગૌરવ અને સન્માનની સુરક્ષા કેવી રીતે થઈ શકે? મંત્રી વિવિધ સરકારી યોજનાઓ અંગે વિગતો આપતાં હું સાંભળી રહ્યો હતો. જોકે જો આપણે વૈશ્વિક આંકડા જોઈએ તો લિંગ સમાનતાના સંદર્ભમાં આપણે ક્યાં ઊભા છીએ? જો આપણે તેમની પોતાની સરકાર જોઈએ જે હાલમાં 21 જુદા જુદા પ્રદેશોમાં સત્તામાં છે તો તે સ્પષ્ટ થાય છે કે ભાજપનો સાચો ઉદ્દેશ બિલ નથી પરંતુ મતો છે. સરકાર આ બિલને આગળ વધારવા માટે આટલી ઉતાવળમાં કેમ છે?”
‘અમે મહિલા અનામતને સમર્થન આપીએ છીએ, પણ ભાજપના ષડયંત્રનો વિરોધ કરીએ છીએ’
“ભાજપ એ સમજવામાં નિષ્ફળ જાય છે કે અન્ય કોઈપણ વસ્તી કરતાં મહિલાઓ જ તેમના કાર્યોથી સૌથી વધુ દુઃખી છે. અહીં મહિલા અનામતની ચર્ચા થઈ રહી છે ત્યારે આ પરિસરની બહાર જ 40,000 લોકો રસ્તા પર ઉતરી આવ્યા છે. મહિલાઓ ત્યાં વિરોધ પ્રદર્શનમાં બેઠી છે કારણ કે તેમને ન્યાયનો ઇનકાર કરવામાં આવ્યો છે. અમે મહિલા અનામતના સમર્થનમાં છીએ પરંતુ અમે ભાજપના ષડયંત્રનો સખત વિરોધ કરીએ છીએ. તેઓ દેશના સૌથી મોટા વસ્તી વિષયક સમુદાયની ચિંતાઓ અંગે બહેરાશભર્યું મૌન જાળવી રાખે છે.”
“અમે સીમાંકનના વિરોધમાં છીએ, તેની પદ્ધતિ મૂળભૂત રીતે ખામીયુક્ત છે” – સિસોદિયા
સીમાંકનના મુદ્દા પર બોલતા AAP નેતા મનીષ સિસોદિયાએ જણાવ્યું હતું કે મહિલા અનામત બિલ એક પ્રશંસનીય પહેલ છે અને આપણે બધા તેના સમર્થનમાં છીએ. વસ્તીનો અડધો ભાગ તેનું યોગ્ય પ્રતિનિધિત્વ મેળવવાને પાત્ર છે. કોઈ એક વ્યક્તિનો એકાધિકાર ન હોવો જોઈએ. જો કે આ બિલની આડમાં સંસદીય બેઠકોના સમગ્ર માળખા સાથે જે રીતે છેડછાડ કરવામાં આવી રહી છે તે મૂળભૂત રીતે ભારતની વસ્તી વિષયક વાસ્તવિકતા સાથે વિરોધાભાસી છે. પીએમ મોદી માટે તે એક વારંવારની પેટર્ન બની ગઈ છે. જો તેઓ કોઈ ચોક્કસ ક્ષેત્રમાં ચૂંટણી જીતવામાં નિષ્ફળ જાય છે તો તેઓ ફક્ત તે વિસ્તારમાં મતો માટે દાવપેચ કરે છે. હવે તેઓ એક નવું કાયદાકીય માળખું રજૂ કરી રહ્યા છે જેમાં તેઓ એવા મતવિસ્તારોમાં લોકસભા બેઠકોની સંખ્યા ઘટાડવાનો પ્રસ્તાવ મૂકે છે જ્યાં તેઓ જીત મેળવી શકતા નથી, જ્યારે તે જ સમયે જ્યાં તેઓ જીતે છે ત્યાં બેઠકો વધારવાનો પ્રસ્તાવ મૂકે છે. અમે આ સીમાંકન પ્રક્રિયાનો વિરોધ કરીએ છીએ; તેની પદ્ધતિ ખૂબ જ ખામીયુક્ત છે.”
“મહિલાઓ હવે પંચાયતથી સંસદ સુધી આગળ વધવા માંગે છે” – પીએમ મોદી
વડાપ્રધાન મોદીએ ટિપ્પણી કરી હતી કે મહિલાઓ હવે પંચાયતના સ્તરથી લઈને સંસદ સુધી આગળ વધવા માંગે છે. “આજે જે કોઈ આ પહેલનો વિરોધ કરશે તેને આવનારા લાંબા સમય સુધી ભારે રાજકીય કિંમત ચૂકવવી પડશે. કેટલાક વ્યક્તિઓ ફક્ત પોતાની બેઠકો ગુમાવવાના ડરથી આ બિલનો વિરોધ કરી રહ્યા છે. હું સમાજના ‘અત્યંત પછાત વર્ગ’માંથી આવું છું. મારા માટે બંધારણ સર્વોચ્ચ છે. આ બંધારણને કારણે જ અત્યંત પછાત પૃષ્ઠભૂમિની મારા જેવી વ્યક્તિ વડા પ્રધાન બનવામાં સફળ રહી.”
