દેશમાં ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે હવે દરેક ઘરને મેપ પર ‘ડિજી ડોટ’ તરીકે ઓળખ આપવાની યોજના પર કામ ચાલી રહ્યું છે. આ પ્રોજેક્ટ હેઠળ જિયો-ટેગિંગ ટેક્નોલોજી દ્વારા ઘરોનું સચોટ ડિજિટલ લેઆઉટ તૈયાર કરવામાં આવશે, જે ભવિષ્યમાં અનેક ક્ષેત્રોમાં મહત્વપૂર્ણ સાબિત થશે. સૌથી મોટો ફાયદો આપત્તિ વ્યવસ્થાપનમાં જોવા મળશે. પૂર, ભૂકંપ કે વાદળ ફાટવા જેવી કુદરતી આફતો વખતે આ ડિજિટલ મેપ તાત્કાલિક માહિતી પૂરી પાડશે. કયા વિસ્તારમાં કેટલા લોકો રહે છે, ક્યાં હોટલોમાં કેટલા લોકો રોકાયા છે, જેવી વિગતો તરત ઉપલબ્ધ થવાથી બચાવ કામગીરી વધુ ઝડપી અને અસરકારક બની શકશે. રાહત સામગ્રી, બોટ કે હેલિકોપ્ટર જેવી વ્યવસ્થાઓ યોગ્ય રીતે ગોઠવી શકાય છે. આ સાથે, રાજકીય સીમાઓના નિર્ધારણમાં પણ આ ટેક્નોલોજી મદદરૂપ બનશે. સંસદીય અને વિધાનસભા ક્ષેત્રોના સીમાંકનમાં જિયો-ટેગિંગથી તૈયાર થયેલો ડેટા વધુ પારદર્શક અને યુક્તિસંગત વિભાજન સુનિશ્ચિત કરશે. એક જ વિસ્તારના લોકો અલગ-અલગ ક્ષેત્રોમાં વિભાજિત ન થાય તે માટે આ સિસ્ટમ મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.
શહેરી આયોજન માટે પણ ‘ડિજી ડોટ’ એક મહત્વનું સાધન બની શકે છે. શહેરોમાં રસ્તાઓ, શાળાઓ, હોસ્પિટલો અને બગીચાઓનું આયોજન કરતી વખતે આ ડેટા માર્ગદર્શન આપશે. ઉદાહરણ તરીકે, જ્યાં બાળકોની સંખ્યા વધુ હોય ત્યાં પાર્ક અને શાળાઓને પ્રાથમિકતા આપી શકાય. તેમ જ કાચા મકાનો કે જોખમી વિસ્તારોની ઓળખ કરીને તાત્કાલિક આરોગ્ય સેવાઓ પહોંચાડવી સરળ બનશે. આ ડિજિટલ મેપિંગથી દેશના શહેરીકરણ અને સ્થળાંતરના ટ્રેન્ડ્સને પણ ચોક્કસ રીતે સમજવી શક્ય બનશે. દર દસ વર્ષે થતી વસ્તી ગણતરી દરમિયાન ડેટાની તુલના સરળતાથી થઈ શકશે, જેનાથી વિકાસ યોજનાઓ વધુ અસરકારક રીતે તૈયાર કરી શકાય. મતદાર યાદીની ચોકસાઈ વધારવામાં પણ આ પ્રોજેક્ટ મદદરૂપ બનશે. જિયો-ટેગિંગ અને ઓળખ આધારિત સિસ્ટમ દ્વારા ડુપ્લિકેટ નામોને દૂર કરવામાં સરળતા રહેશે. દરેક મતદારને તેના વાસ્તવિક ભૌગોલિક સ્થાન સાથે જોડવાથી ચૂંટણી પ્રક્રિયા વધુ પારદર્શક અને વિશ્વસનીય બની શકે છે. આ રીતે ‘ડિજી ડોટ’ આપત્તિ વ્યવસ્થાપનથી લઈને શહેરી વિકાસ અને ચૂંટણી સુધારણા સુધી અનેક ક્ષેત્રોમાં ક્રાંતિકારી પરિવર્તન લાવી શકે છે.
