$400 મિલિયનના વ્હાઇટ હાઉસ બૉલરૂમ પ્રોજેક્ટ પર કોર્ટે લગાવી રોક, કોંગ્રેસની મંજૂરી વગર મોટો ફેરફાર ન કરી શકાય ટ્રમ્પ હવે સુપ્રીમ કોર્ટમાં જશે : અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને વ્હાઇટ હાઉસના બૉલરૂમ પ્રોજેક્ટ મામલે મોટો કાનૂની ઝટકો લાગ્યો છે. અમેરિકાની ફેડરલ અપીલ કોર્ટે ટ્રમ્પ પ્રશાસનના આશરે 400 મિલિયન ડોલર એટલે કે લગભગ ₹3,500 કરોડના મહત્વાકાંક્ષી બૉલરૂમ પ્રોજેક્ટના બાંધકામ પર રોક લગાવી દીધી છે. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે વ્હાઇટ હાઉસમાં આટલો મોટો અને ઐતિહાસિક ફેરફાર અમેરિકન કોંગ્રેસની મંજૂરી વિના કાર્યપાલિકા પોતાની રીતે કરી શકે નહીં.
કોર્ટે કહ્યું, રાષ્ટ્રપતિ માલિક નહીં, અસ્થાયી ‘ભાડૂઆત’
વોશિંગ્ટન સ્થિત U.S. Court of Appeals for the District of Columbia Circuitની ત્રણ જજોની બેન્ચે 2-1ના બહુમતી નિર્ણયમાં ટ્રમ્પ પ્રશાસન સામે ચુકાદો આપ્યો.કોર્ટના બહુમતી નિર્ણયનો મુખ્ય મુદ્દો એ હતો કે અમેરિકાનો રાષ્ટ્રપતિ વ્હાઇટ હાઉસનો માલિક નથી. તે રાષ્ટ્રપતિ તરીકે ત્યાં અસ્થાયી રીતે રહે છે અને કાર્ય કરે છે. તેથી વ્હાઇટ હાઉસ જેવી ઐતિહાસિક અને રાષ્ટ્રીય મિલકતમાં મોટાપાયે ફેરફાર કરવાનો નિર્ણય માત્ર રાષ્ટ્રપતિ અથવા તેમની પ્રશાસન ટીમ પોતાની રીતે લઈ શકે નહીં.કોર્ટે ભારપૂર્વક કહ્યું કે વ્હાઇટ હાઉસમાં વિશાળ બૉલરૂમ બનાવવો કે નહીં તે અંગેનો અંતિમ નિર્ણય કોંગ્રેસનો વિષય છે, માત્ર કાર્યપાલિકાનો નહીં.
કયા પ્રોજેક્ટ પર લાગી રોક?
ટ્રમ્પ પ્રશાસને વ્હાઇટ હાઉસના East Wingને તોડી ત્યાં વિશાળ બૉલરૂમ બનાવવાની યોજના શરૂ કરી હતી.આ પ્રોજેક્ટનો વિસ્તાર લગભગ 90,000 ચોરસ ફૂટ એટલે કે 8,360 ચોરસ મીટરનો છે. શરૂઆતમાં તેની કિંમત ઓછી દર્શાવવામાં આવી હતી, પરંતુ બાદમાં પ્રોજેક્ટનો અંદાજિત ખર્ચ વધીને લગભગ $400 મિલિયન થયો હતો.આ પ્રોજેક્ટ માટે વ્હાઇટ હાઉસના ઈસ્ટ વિંગને તોડી પાડવામાં આવ્યું અને બૉલરૂમના નિર્માણની પ્રક્રિયા શરૂ કરવામાં આવી હતી. આ જ મુદ્દે National Trust for Historic Preservation દ્વારા કાનૂની પડકાર આપવામાં આવ્યો હતો.
નેશનલ ટ્રસ્ટે કેમ કર્યો કેસ?
National Trust for Historic Preservationએ ટ્રમ્પ પ્રશાસન સામે કેસ દાખલ કરીને દલીલ કરી હતી કે ઐતિહાસિક વ્હાઇટ હાઉસ પર આટલો મોટો ફેરફાર કરતા પહેલાં જરૂરી કાનૂની પ્રક્રિયા અને કોંગ્રેસની મંજૂરીનું પાલન થવું જોઈએ.
ટ્રસ્ટે ખાસ કરીને ઈસ્ટ વિંગને તોડી નાખવાની કાર્યવાહી અને ત્યારબાદ વિશાળ બૉલરૂમનું બાંધકામ શરૂ કરવાના નિર્ણય સામે વાંધો ઉઠાવ્યો હતો.હવે અપીલ કોર્ટે અગાઉના ઇન્જંકશનને જાળવી રાખ્યું છે, જેના કારણે પ્રોજેક્ટના ઉપરના ભાગનું બાંધકામ અટકાવવાનું રહેશે.
કોર્ટનો નિર્ણય 14 દિવસ માટે સ્થગિત કેમ?
અપીલ કોર્ટે પોતાના નિર્ણયને તરત અમલમાં મૂકવાને બદલે 14 દિવસ માટે રોકી રાખ્યો છે.આ સમયગાળો ટ્રમ્પ પ્રશાસનને અમેરિકાની સુપ્રીમ કોર્ટમાં અપીલ કરવાની તક આપવા માટે આપવામાં આવ્યો છે.અર્થાત્, હાલનો ચુકાદો ટ્રમ્પ પ્રશાસન માટે મોટો ઝટકો છે, પરંતુ કાનૂની લડાઈ અહીં સમાપ્ત થઈ નથી. હવે અંતિમ નિર્ણય માટે મામલો અમેરિકાની સર્વોચ્ચ અદાલત સુધી પહોંચી શકે છે.
ટ્રમ્પનો કોર્ટના નિર્ણય પર ગુસ્સો
કોર્ટના નિર્ણય બાદ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ Truth Social પર આ ચુકાદાની ટીકા કરી.ટ્રમ્પે નિર્ણયને ‘ભયાનક’ અને રાજકીય રીતે પ્રેરિત ગણાવ્યો અને કહ્યું કે તેમનું પ્રશાસન આ મામલે સુપ્રીમ કોર્ટમાં અપીલ કરશે.ટ્રમ્પનું કહેવું છે કે બૉલરૂમ માત્ર ભવ્ય કાર્યક્રમો માટેનું સ્થળ નથી, પરંતુ તેમાં અનેક મહત્વપૂર્ણ સુરક્ષા વ્યવસ્થાઓનો સમાવેશ કરવામાં આવી રહ્યો છે.તેમણે દાવો કર્યો કે પ્રસ્તાવિત પ્રોજેક્ટમાં બોમ્બ શેલ્ટર, મેડિકલ સુવિધાઓ, ડ્રોનથી સુરક્ષા અને મિસાઇલ વિરોધી સુરક્ષા વ્યવસ્થાઓ સહિતની સુવિધાઓ સામેલ છે. ટ્રમ્પના જણાવ્યા અનુસાર તમામ સુરક્ષા વ્યવસ્થાઓ એકબીજા સાથે જોડાયેલી હોવાથી પ્રોજેક્ટને અલગ-અલગ ભાગોમાં વહેંચવો મુશ્કેલ છે.
ટ્રમ્પનો દાવો,બૉલરૂમ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે જરૂરી
ટ્રમ્પ લાંબા સમયથી દલીલ કરતા આવ્યા છે કે વ્હાઇટ હાઉસમાં મોટા કાર્યક્રમો અને સુરક્ષા સંબંધિત જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને નવા બૉલરૂમની જરૂર છે.તેમના અનુસાર વ્હાઇટ હાઉસમાં મોટા કાર્યક્રમો યોજાય ત્યારે સુરક્ષા વ્યવસ્થા વધુ મુશ્કેલ બને છે અને નવી સુવિધા રાષ્ટ્રપતિ, અધિકારીઓ તથા મહેમાનોની સુરક્ષાને વધુ મજબૂત કરી શકે છે.પરંતુ કોર્ટના બહુમતી જજોએ માન્યું કે સુરક્ષાનો મુદ્દો રજૂ કરવાથી કોંગ્રેસની મંજૂરી વિના ઐતિહાસિક મિલકતમાં આટલો મોટો ફેરફાર કરવાનો અધિકાર આપમેળે મળતો નથી.
2-1ના ચુકાદાથી ટ્રમ્પ માટે શું સંદેશ?
આ નિર્ણય ટ્રમ્પ પ્રશાસનની કાર્યકારી સત્તા અંગે પણ મહત્વપૂર્ણ કાનૂની પ્રશ્ન ઊભો કરે છે.અપીલ કોર્ટની બહુમતીનું માનવું છે કે રાષ્ટ્રપતિ પાસે વિશાળ કાર્યકારી સત્તાઓ હોવા છતાં, વ્હાઇટ હાઉસ જેવી રાષ્ટ્રીય અને ઐતિહાસિક મિલકતમાં મૂળભૂત ફેરફાર કરવા માટે કાનૂની મર્યાદાઓનું પાલન કરવું જરૂરી છે.કોર્ટનો આ નિર્ણય માત્ર બૉલરૂમ પ્રોજેક્ટ પૂરતો સીમિત નથી માનવામાં આવી રહ્યો, પરંતુ તે રાષ્ટ્રપતિની સત્તા અને કોંગ્રેસની મંજૂરી વચ્ચેના બંધારણીય સંતુલન અંગે પણ મહત્વપૂર્ણ ચર્ચા ઊભી કરી શકે છે.
હવે આગળ શું થશે?
હાલમાં ટ્રમ્પ પ્રશાસન પાસે બે અઠવાડિયાનો સમય છે. આ દરમિયાન તે સુપ્રીમ કોર્ટનો દરવાજો ખખડાવી શકે છે. જો સુપ્રીમ કોર્ટ અપીલ સ્વીકારે છે અને અપીલ કોર્ટના નિર્ણય પર રોક મૂકે છે, તો બૉલરૂમનું બાંધકામ ફરી શરૂ થવાની શક્યતા ઊભી થઈ શકે છે.જો સુપ્રીમ કોર્ટ ટ્રમ્પ પ્રશાસનની દલીલોને સ્વીકારતી નથી, તો કોંગ્રેસની મંજૂરી વિના આ પ્રોજેક્ટ આગળ વધારવો મુશ્કેલ બની શકે છે.તેમજ આ રીતે લગભગ ₹3,500 કરોડનો વ્હાઇટ હાઉસ બૉલરૂમ પ્રોજેક્ટ હવે બાંધકામનો મુદ્દો રહ્યો નથી, પરંતુ તે રાષ્ટ્રપતિની સત્તા, કોંગ્રેસના અધિકાર અને અમેરિકાની ઐતિહાસિક રાષ્ટ્રીય મિલકત પર નિયંત્રણ અંગેની મોટી કાનૂની લડાઈ બની ગયો છે.
