જોર્ડનમાં હુમલામાં 2 અમેરિકન સૈનિકોના મોત
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનો સંઘર્ષ વધુ ભયંકર બનતો જઈ રહ્યો છે. જોર્ડનમાં આવેલા અમેરિકન સૈન્ય મથક પર થયેલા મિસાઇલ અને ડ્રોન હુમલામાં બે અમેરિકન સૈનિકોના મોત અને એક ગુમ થયા બાદ ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા મોજતબા ખામેનેઈએ અમેરિકા અને રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ સામે કડક શબ્દોમાં પ્રતિક્રિયા આપી છે. તેમણે કહ્યું કે હવે ટ્રમ્પના હસ્તાક્ષર અને તેમના વચનો પર કોઈ વિશ્વાસ રહ્યો નથી.અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી ચાલી રહેલા સૈન્ય સંઘર્ષમાં હવે વધુ એક મોટો વળાંક આવ્યો છે. જોર્ડનમાં આવેલા અમેરિકન સૈન્ય મથક પર ઈરાન તરફથી થયેલા મિસાઇલ અને ડ્રોન હુમલામાં બે અમેરિકન સૈનિકોના મોત થયા છે, જ્યારે એક અન્ય સૈનિક હજુ પણ ગુમ હોવાનું અમેરિકી સેન્ટ્રલ કમાન્ડ (CENTCOM)એ જણાવ્યું છે. આ હુમલા બાદ સમગ્ર મધ્યપૂર્વમાં તણાવ વધુ વધી ગયો છે.
આ ઘટનાના થોડા સમય બાદ ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા મોજતબા ખામેનેઈનું કડક નિવેદન સામે આવ્યું. તેમણે કહ્યું કે અમેરિકા દ્વારા કરવામાં આવેલા તમામ વચનો અને કરારોનું ઉલ્લંઘન કરવામાં આવ્યું છે. તેથી હવે ટ્રમ્પના હસ્તાક્ષર કે અમેરિકાની કોઈપણ ખાતરી પર વિશ્વાસ કરવાનો પ્રશ્ન જ ઊભો થતો નથી. તેમણે ચેતવણી આપી કે જો અમેરિકા પોતાના હુમલાઓ બંધ નહીં કરે તો તેને “ભૂલી ન શકાય એવો પાઠ” ભણાવવામાં આવશે.ઈરાનના નિવેદન મુજબ અમેરિકા સતત ઈરાનના સૈન્ય અને નાગરિક માળખા પર હુમલા કરી રહ્યું છે. તે કારણે ઈરાને પોતાની સુરક્ષા માટે જવાબી કાર્યવાહી કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. તેહરાનનું કહેવું છે કે તેઓ કોઈ યુદ્ધ ઇચ્છતા નથી, પરંતુ જો અમેરિકા દબાણ અને હુમલાની નીતિ ચાલુ રાખશે તો ઈરાન પણ સંપૂર્ણ શક્તિથી જવાબ આપશે.
અમેરિકી સૈન્યના જણાવ્યા અનુસાર જોર્ડનમાં આવેલા તેમના સૈન્ય મથક પર બેલિસ્ટિક મિસાઇલ અને ડ્રોન દ્વારા હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો. હુમલામાં બે સૈનિકોના મોત થયા, એક સૈનિક ગુમ છે અને અન્ય કેટલાક સૈનિકોને ઈજા પહોંચી હતી. આ વર્તમાન યુદ્ધ દરમિયાન સીધા ઈરાની હુમલામાં અમેરિકન સૈનિકોના મોતનો આ સૌથી ગંભીર બનાવ માનવામાં આવી રહ્યો છે.ઈરાનની રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ (IRGC)એ દાવો કર્યો છે કે તેણે જોર્ડન સહિત અનેક દેશોમાં આવેલા અમેરિકન સૈન્ય લક્ષ્યોને નિશાન બનાવ્યા છે. ઈરાનના જણાવ્યા મુજબ આ કાર્યવાહી અમેરિકાના સતત હવાઈ હુમલાના જવાબમાં કરવામાં આવી છે. બીજી તરફ અમેરિકા આ હુમલાને આંતરરાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે ગંભીર ખતરો ગણાવી રહ્યું છે.
મોજતબા ખામેનેઈએ પોતાના સંદેશમાં કહ્યું કે ઈરાન સામે દબાણ, પ્રતિબંધો અને સૈન્ય હુમલાઓ દ્વારા દેશને ઝૂકાવી શકાય નહીં. તેમણે અમેરિકાને ચેતવણી આપી કે જો આક્રમક નીતિ ચાલુ રહેશે તો સંઘર્ષ વધુ વિસ્તરશે અને તેની સંપૂર્ણ જવાબદારી વોશિંગ્ટન પર રહેશે.અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે તાજેતરમાં ઈરાન સામેની સૈન્ય કાર્યવાહી વધુ તેજ કરવાની વાત કરી હતી. અમેરિકી દળો છેલ્લા ઘણા દિવસોથી ઈરાનના સૈન્ય મથકો, મિસાઇલ સ્ટોરેજ અને અન્ય વ્યૂહાત્મક સ્થળોને નિશાન બનાવી રહ્યા છે. તેના જવાબમાં ઈરાન પણ જોર્ડન, બહેરિન, કુવૈત અને અન્ય વિસ્તારોમાં અમેરિકન હિતોને નિશાન બનાવી રહ્યું હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે.
વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે બંને દેશો વચ્ચેની રાજદ્વારી પ્રક્રિયા લગભગ ઠપ થઈ ગઈ છે. થોડા સમય પહેલાં થયેલી અસ્થાયી સમજૂતી હવે લગભગ નિષ્ફળ સાબિત થઈ રહી છે. ઈરાન પહેલાથી જ જાહેર કરી ચૂક્યું છે કે અમેરિકા દ્વારા કરારના ભંગ બાદ તે પોતાની તમામ પ્રતિબદ્ધતાઓ સ્થગિત કરી રહ્યું છે.જોર્ડનમાં થયેલા હુમલાએ માત્ર અમેરિકા જ નહીં પરંતુ સમગ્ર મધ્યપૂર્વમાં ચિંતા વધારી છે. અનેક દેશોએ તણાવ ઘટાડવા માટે બંને પક્ષોને સંયમ રાખવાની અપીલ કરી છે. તેમ છતાં મેદાનમાં બંને તરફથી સૈન્ય કાર્યવાહી યથાવત હોવાથી નજીકના સમયમાં પરિસ્થિતિ સામાન્ય બનવાની શક્યતા ઓછી માનવામાં આવી રહી છે.
આ સંઘર્ષની અસર વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર પણ પડી રહી છે. હોર્મુઝ જળમાર્ગની સુરક્ષાને લઈને ચિંતા વધી છે, જેના કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય કાચા તેલના ભાવમાં વધારો નોંધાયો છે. જો યુદ્ધ વધુ વિસ્તરશે તો વૈશ્વિક ઊર્જા પુરવઠા અને વેપાર પર તેની સીધી અસર પડી શકે છે.રાજકીય નિષ્ણાતો માને છે કે હાલની સ્થિતિમાં કોઈપણ નાની ઘટના પણ મોટા પ્રાદેશિક યુદ્ધનું કારણ બની શકે છે. બંને દેશો વચ્ચે વિશ્વાસનો અભાવ સતત વધી રહ્યો છે અને આક્રમક નિવેદનો પરિસ્થિતિને વધુ ગંભીર બનાવી રહ્યા છે.
મોજતબા ખામેનેઈના “ટ્રમ્પના હસ્તાક્ષરની હવે કોઈ કિંમત નથી” અને “અમેરિકાને ભૂલી ન શકાય એવો પાઠ મળશે” જેવા નિવેદનો બાદ સ્પષ્ટ થઈ ગયું છે કે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનો ટકરાવ હવે માત્ર રાજદ્વારી વિવાદ સુધી મર્યાદિત રહ્યો નથી. જોર્ડનમાં બે અમેરિકન સૈનિકોના મોત પછી સમગ્ર વિશ્વની નજર હવે બંને દેશોની આગામી કાર્યવાહી પર ટકેલી છે.
