પાવર સ્ટેશન, પુલ અને કમ્યુનિકેશન ટાવર બન્યા નિશાન, સતત મિસાઈલ હુમલાથી હોર્મુઝ વિસ્તારમાં વધ્યું યુદ્ધનું જોખમ
મધ્ય પૂર્વમાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનો સૈન્ય સંઘર્ષ વધુ ગંભીર તબક્કામાં પ્રવેશ્યો છે. અમેરિકા દ્વારા ઈરાન પર ચાલી રહેલા હુમલાઓમાં હવે માત્ર સૈન્ય મથકો જ નહીં પરંતુ વીજ ઉત્પાદન કેન્દ્રો, પુલો, કમ્યુનિકેશન ટાવર અને પુરવઠા માટે મહત્વપૂર્ણ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને પણ નિશાન બનાવવામાં આવી રહ્યું છે. સતત છઠ્ઠી રાતે કરવામાં આવેલા હુમલાઓમાં દક્ષિણ ઈરાનના હોર્મુઝ જળમાર્ગ નજીક આવેલા વ્યૂહાત્મક વિસ્તારોમાં ભારે મિસાઈલ અને એરસ્ટ્રાઈક કરવામાં આવ્યા હોવાનું આંતરરાષ્ટ્રીય અહેવાલોમાં જણાવાયું છે.
અમેરિકી સૈન્યના આ અભિયાન બાદ ઈરાનના અનેક વિસ્તારોમાં વીજ પુરવઠો ખોરવાયો હોવાના અહેવાલો સામે આવ્યા છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં સંચાર સેવાઓ પર પણ અસર પડી છે. ઈરાને આ હુમલાઓને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાનું ઉલ્લંઘન ગણાવી કડક વિરોધ નોંધાવ્યો છે અને જરૂરી જવાબ આપવાની ચેતવણી આપી છે.
હવે સૈન્ય મથકો નહીં, ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પણ નિશાને : શરૂઆતમાં અમેરિકી હુમલાઓ મુખ્યત્વે મિસાઈલ બેઝ, ડ્રોન લોન્ચ સાઇટ અને રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડના સૈન્ય ઠેકાણાઓ સુધી મર્યાદિત હતા. પરંતુ હવે હુમલાનો વ્યાપ વધારીને પાવર સ્ટેશન, વીજ ગ્રીડ, કમ્યુનિકેશન ટાવર, મહત્વના પુલો અને લોજિસ્ટિક રૂટને નિશાન બનાવવામાં આવી રહ્યા છે.અમેરિકાનું માનવું છે કે આવા હુમલાથી ઈરાનની સૈન્ય પુરવઠા વ્યવસ્થા અને સંચાર ક્ષમતાને અસર થશે.
બંદર અબ્બાસ પર ફરી હુમલો: તાજેતરના હુમલાઓમાં હોર્મુઝ જળમાર્ગ નજીક આવેલું બંદર અબ્બાસ ફરી મુખ્ય નિશાન બન્યું છે. આ વિસ્તાર ઈરાનની નૌકાદળ કામગીરી અને તેલ નિકાસ માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.અહેવાલો મુજબ અહીં આવેલા કેટલાક પુલો, પુરવઠા માર્ગો અને લશ્કરી ઉપયોગની સુવિધાઓને ભારે નુકસાન પહોંચાડવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે.
કમ્યુનિકેશન ટાવર પર હુમલાનો હેતુ: અમેરિકી કાર્યવાહીમાં કમ્યુનિકેશન ટાવરોને પણ નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે. વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે આ પ્રકારના હુમલાનો હેતુ સૈન્ય સંચાર વ્યવસ્થાને નબળી બનાવવાનો હોઈ શકે છે જેથી મિસાઈલ અને ડ્રોન હુમલાઓનું સંકલન મુશ્કેલ બને.જો કે ઈરાને દાવો કર્યો છે કે તેની સંચાર વ્યવસ્થા સંપૂર્ણપણે ઠપ થઈ નથી અને જરૂરી સેવાઓ ચાલુ રાખવામાં આવી રહી છે.
વીજ ઉત્પાદન કેન્દ્રો પર પણ હુમલા : હુમલાઓ દરમિયાન કેટલાક પાવર સ્ટેશન અને વીજળી સાથે જોડાયેલા માળખાને પણ નુકસાન પહોંચ્યાના અહેવાલો સામે આવ્યા છે.આ કારણે કેટલાક વિસ્તારોમાં વીજ પુરવઠામાં ખલેલ પડી હોવાના દાવા કરવામાં આવી રહ્યા છે. ઊર્જા માળખાને નિશાન બનાવવાના કારણે સામાન્ય નાગરિકો પર પણ અસર પડવાની આશંકા વ્યક્ત થઈ રહી છે.
ટ્રમ્પનો કડક સંદેશ: અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અગાઉથી જ ઈરાનને ચેતવણી આપી ચૂક્યા હતા કે જો પરમાણુ અને સુરક્ષા મુદ્દે કોઈ સમજૂતી નહીં થાય તો હુમલાઓનો વ્યાપ વધુ વધારવામાં આવશે.તાજેતરની કાર્યવાહીને તે ચેતવણીનો જ એક ભાગ માનવામાં આવી રહ્યો છે. અમેરિકી વહીવટીતંત્રનું કહેવું છે કે હેતુ ઈરાનની સૈન્ય ક્ષમતાને મર્યાદિત કરવાનો છે.
ઈરાનનો જવાબ: ઈરાને અમેરિકી હુમલાઓની નિંદા કરતાં જણાવ્યું છે કે દેશ પોતાની સુરક્ષા સાથે કોઈ સમાધાન નહીં કરે. ઈરાનના અધિકારીઓએ દાવો કર્યો છે કે અમેરિકી હુમલાઓ બાદ પણ તેમની સૈન્ય ક્ષમતામાં કોઈ મોટો ઘટાડો થયો નથી અને જરૂર પડશે તો વળતો જવાબ આપવામાં આવશે.ઈરાને અગાઉ પણ અમેરિકી અને તેના સહયોગી દેશોના સૈન્ય ઠેકાણાઓ પર મિસાઈલ અને ડ્રોન હુમલા કર્યા હતા.
હોર્મુઝ જળમાર્ગ પર વધતી ચિંતા: વિશ્વના મોટા ભાગના ક્રૂડ ઓઈલની હેરફેર હોર્મુઝ જળમાર્ગથી થાય છે. અહીં વધી રહેલા સંઘર્ષને કારણે વૈશ્વિક શિપિંગ કંપનીઓ અને ઊર્જા બજારમાં ચિંતા વધી રહી છે.તેલના ભાવમાં વધારો થવાની શક્યતાઓ વચ્ચે અનેક દેશો સ્થિતિ પર નજીકથી નજર રાખી રહ્યા છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ચિંતા : સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સહિત અનેક દેશોએ બંને પક્ષોને સંયમ રાખવાની અપીલ કરી છે. વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે જો વીજ પુરવઠા, પુલો અને અન્ય નાગરિક ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર હુમલાઓનો સિલસિલો ચાલુ રહેશે તો સમગ્ર મધ્ય પૂર્વમાં માનવીય અને આર્થિક સંકટ વધુ ઊંડું બની શકે છે.આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાના નિષ્ણાતોએ પણ નાગરિક ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને નિશાન બનાવવાની બાબતે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે.
સ્થિતિ હજુ પણ અત્યંત ગંભીર બનશે? : અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધતો આ સંઘર્ષ હવે માત્ર સૈન્ય કાર્યવાહી સુધી મર્યાદિત રહ્યો નથી, પરંતુ ઊર્જા, સંચાર અને પરિવહન માળખા સુધી પહોંચ્યો છે. સતત મિસાઈલ હુમલાઓ અને વળતા હુમલાઓને કારણે સમગ્ર વિસ્તારમાં તણાવ ચરમસીમાએ પહોંચી ગયો છે.
આગામી દિવસોમાં બંને દેશો રાજદ્વારી માર્ગ અપનાવે છે કે સૈન્ય કાર્યવાહી વધુ તેજ બને છે તેના પર સમગ્ર વિશ્વની નજર ટકેલી છે. કારણ કે આ સંઘર્ષની અસર માત્ર અમેરિકા અને ઈરાન પૂરતી મર્યાદિત નહીં રહે, પરંતુ વૈશ્વિક ઊર્જા બજાર, વેપાર, સમુદ્રી પરિવહન અને આંતરરાષ્ટ્રીય સુરક્ષા પર પણ સીધી પડી શકે છે.
