ચીને તબીબી વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજીના સમન્વયમાં એક નવો ઈતિહાસ રચી દીધો છે. શાંઘાઈની ફુદાન યુનિવર્સિટી સાથે સંલગ્ન હુઆશાન હોસ્પિટલમાં એક કરોડરજ્જુની ઈજા ધરાવતા દર્દીના મગજમાં સફળતાપૂર્વક બ્રેઈન-કમ્પ્યુટર ઈન્ટરફેસ (BCI) ચિપ લગાવવામાં આવી છે. આ ઓપરેશન પ્રાયોગિક ટ્રાયલનો હિસ્સો નથી, પરંતુ નિયમનકારી મંજૂરી મેળવ્યા પછી કરવામાં આવેલું વિશ્વનું પ્રથમ વ્યાવસાયિક મેડિકલ ઈમ્પ્લાન્ટેશન છે.
10 વર્ષ જૂની ઈજાથી પીડાતા દર્દી પર પ્રયોગ
આ ઐતિહાસિક સર્જરી માટે દર્દીની પસંદગી ખૂબ જ વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિથી કરવામાં આવી હતી:
- રોડ અકસ્માતનો ભોગ: આ દર્દી આશરે 10 વર્ષ પહેલાં એક માર્ગ અકસ્માતમાં કરોડરજ્જુની ગંભીર ઈજાનો ભોગ બન્યો હતો. લાંબી સારવાર છતાં તે પોતાના હાથનો ઉપયોગ કરવામાં સંપૂર્ણપણે અસમર્થ હતો.
- નિયો સિસ્ટમનો ઉપયોગ: તબીબોની એક મલ્ટિડિસિપ્લિનરી ટીમે સંપૂર્ણ મૂલ્યાંકન કર્યા પછી શાંઘાઈની ‘ન્યુરેકલ મેડિકલ ટેકનોલોજી’ કંપની દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલી ‘ન્યુરલ ઈલેક્ટ્રોનિક ઓપોર્ચ્યુનિટી’ એટલે કે NEO સિસ્ટમનો ઉપયોગ કરીને આ ઓપરેશન કર્યું હતું.
- દર્દીની સ્થિતિ સ્થિર: સર્જરી બાદ દર્દીની સ્થિતિ સંપૂર્ણપણે સ્થિર છે. તબીબી પરીક્ષણો દર્શાવે છે કે આ ઉપકરણ ઓપરેશન દરમિયાન મગજના ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળા સિગ્નલો ઝીલવામાં સફળ રહ્યું છે.
2. કેવી રીતે કામ કરે છે આ ‘નિયો‘ (NEO) સિસ્ટમ?
આ ટેકનોલોજી મગજના વિચારોને સીધા કમ્પ્યુટર આદેશોમાં બદલી નાખે છે:
- મગજની સપાટી પર સ્થાપન: સિક્કાના કદનું આ સાધન મગજની પેશીઓની અંદર ખૂંપાવવાને બદલે માત્ર તેની સપાટી પર જ રાખવામાં આવે છે, જે તેને અન્ય ઉપકરણો કરતા સુરક્ષિત અને ઓછું આક્રમક બનાવે છે.
- રોબોટિક ગ્લોવ્ઝનું નિયંત્રણ: જ્યારે દર્દી પોતાના હાથ હલાવવાનો વિચાર કરે છે, ત્યારે આ ચિપ મગજના સિગ્નલો પકડીને કમ્પ્યુટરને મોકલે છે. કમ્પ્યુટર આ સિગ્નલોનો અનુવાદ કરીને એક રોબોટિક ગ્લોવ (હાથના મોજા)ને આદેશ આપે છે, જેનાથી દર્દીનો હાથ હલનચલન કરી શકે છે.
- વ્યાવસાયિક મંજૂરી: આ વર્ષે માર્ચ મહિનામાં ચીનના નેશનલ મેડિકલ પ્રોડક્ટ્સ એડમિનિસ્ટ્રેશને નિયો સિસ્ટમને ‘ક્લાસ III મેડિકલ ડિવાઇસ’ તરીકે મંજૂરી આપી હતી, જેથી તેને પ્રયોગશાળામાંથી બહાર લાવી હોસ્પિટલોમાં નિયમિત સારવાર માટે ઉપલબ્ધ કરાવી શકાય.
ચાઈનીઝ ટેકનોલોજી વિરુદ્ધ એલન મસ્કની ‘ન્યુરાલિંક‘
આ ક્ષેત્રમાં ચીને અમેરિકાની અગ્રણી કંપની ન્યુરાલિંક પર મોટી સરસાઈ મેળવી લીધી છે:
- ન્યુરાલિંકની ટેલિપેથી: એલન મસ્કની ન્યુરાલિંક પણ ‘ટેલિપેથી’ નામના પ્રોજેક્ટ પર કામ કરી રહી છે, જે લકવાગ્રસ્ત દર્દીઓને માત્ર વિચારોથી કમ્પ્યુટર કે સ્માર્ટફોન ચલાવવામાં મદદ કરે છે. જો કે, અમેરિકામાં ન્યુરાલિંકના ઈમ્પ્લાન્ટ હજુ પણ માત્ર ક્લિનિકલ રિસર્ચ તબક્કામાં જ છે.
- નિયમનકારી મંજૂરીમાં તફાવત: ચીનની નિયો સિસ્ટમ વ્યાવસાયિક મંજૂરી મેળવીને સીધી હોસ્પિટલોમાં પહોંચી ગઈ છે, જ્યારે ન્યુરાલિંક હજુ પણ અમેરિકાની સંસ્થા એફડીએની વ્યાપક મંજૂરીની રાહ જોઈ રહી છે.
- તકનીકી પદ્ધતિમાં અંતર: ન્યુરાલિંકની પદ્ધતિમાં રોબોટિક મદદથી મગજની અંદર અત્યંત પાતળા અને ફ્લેક્સિબલ તાર પેશીઓની અંદર ઉતારવામાં આવે છે. જ્યારે તેની સરખામણીમાં ચીનની નિયો સિસ્ટમ મગજની સપાટી પર રહીને જ પેશીઓને નુકસાન પહોંચાડ્યા વગર સફળતાપૂર્વક કામ કરે છે.
