કેન્દ્ર સરકાર રાષ્ટ્રીય ગીત ‘વંદે માતરમ’ને વધુ મજબૂત કાનૂની સુરક્ષા આપવા માટે મહત્વપૂર્ણ પગલું ભરવાની તૈયારીમાં છે. સરકાર સંસદના ચોમાસુ સત્ર દરમિયાન ‘પ્રિવેન્શન ઓફ ઇન્સલ્ટ ટુ નેશનલ ઓનર એક્ટ’માં સુધારો કરતું એક બિલ રજૂ કરવાની તૈયારી કરી રહી છે. આ પ્રસ્તાવિત સુધારાનો મુખ્ય હેતુ ‘વંદે માતરમ’ના ગાયનમાં જાણબૂઝીને અવરોધ ઊભો કરનાર અથવા ગાઈ રહેલી સભામાં ખલેલ પહોંચાડનાર લોકો સામે કડક કાર્યવાહી કરવાની જોગવાઈ લાવવાનો છે. સરકારના પ્રસ્તાવ મુજબ, જો કોઈ વ્યક્તિ ઇરાદાપૂર્વક ‘વંદે માતરમ’ ગાવાથી અન્ય લોકોને રોકશે, ગાયનમાં વિક્ષેપ પાડશે અથવા રાષ્ટ્રીય ગીત ગાઈ રહેલી સભામાં અવ્યવસ્થા ફેલાવશે, તો તેની સામે કાયદેસરની કાર્યવાહી થઈ શકશે. આવા ગુનામાં ત્રણ વર્ષ સુધીની જેલ અથવા અન્ય કાનૂની સજા થઈ શકે તેવી જોગવાઈનો પ્રસ્તાવ કરવામાં આવ્યો છે. સરકારનું માનવું છે કે રાષ્ટ્રીય પ્રતીકો અને રાષ્ટ્રીય ગીતનું સન્માન જળવાઈ રહે તે માટે કડક કાયદો જરૂરી છે.
આ બિલ તાજેતરમાં કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળની બેઠકમાં મંજૂર કરવામાં આવ્યું હોવાનું જણાવવામાં આવી રહ્યું છે. હવે તેને સંસદના ચોમાસુ સત્ર દરમિયાન રજૂ કરવામાં આવશે. મળતી માહિતી મુજબ, કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહ આ બિલ રાજ્યસભામાં રજૂ કરશે. બિલ રજૂ થયા બાદ બંને ગૃહોમાં તેની ચર્ચા થશે અને ત્યારબાદ તેને મંજૂરી મળવાની પ્રક્રિયા આગળ વધશે. હાલમાં દેશમાં ‘જન ગણ મન’ રાષ્ટ્રગીતના અપમાન અથવા ગાયનમાં અવરોધ અંગે કાનૂની જોગવાઈઓ પહેલેથી જ અમલમાં છે. હવે સરકાર ‘વંદે માતરમ’ને પણ સમાન કાનૂની સુરક્ષા આપવાના પ્રયાસમાં છે. સરકારનું કહેવું છે કે ‘વંદે માતરમ’ દેશના સ્વાતંત્ર્ય આંદોલનનું પ્રેરણાસ્ત્રોત રહ્યું છે અને દેશની રાષ્ટ્રીય ભાવના સાથે તેનું વિશેષ સ્થાન જોડાયેલું છે. તેથી તેના ગાયન દરમિયાન કોઈપણ પ્રકારની ખલેલ અથવા અપમાનને ગંભીરતાથી લેવામાં આવશે.
ઉલ્લેખનીય છે કે અગાઉ કેન્દ્ર સરકારે સરકારી કાર્યક્રમોમાં ‘વંદે માતરમ’ના ગાયનને પ્રોત્સાહન આપવાના અનેક નિર્ણયો લીધા હતા. હવે નવા કાયદા દ્વારા તેના ગાયન દરમિયાન વિક્ષેપ ઊભો કરનારાઓ સામે કડક કાર્યવાહી કરવાની જોગવાઈ ઉમેરવામાં આવી રહી છે. જોકે, આ પ્રસ્તાવનો હેતુ કોઈને ‘વંદે માતરમ’ ગાવા માટે ફરજ પાડવાનો નથી, પરંતુ જે લોકો જાણપૂર્વક ગાઈ રહેલા લોકોને અટકાવે અથવા કાર્યક્રમમાં ખલેલ પહોંચાડે છે તેમની સામે કાર્યવાહી કરવાનો છે.
ચોમાસુ સત્ર માટે સરકારે અનેક મહત્વપૂર્ણ બિલોની યાદી પણ તૈયાર કરી છે. તેમાં ‘પ્રિવેન્શન ઓફ ઇન્સલ્ટ ટુ નેશનલ ઓનર એક્ટ’માં સુધારા ઉપરાંત ભારતના સાર્વભૌમ ઋણ બજારને વધુ મજબૂત બનાવવા સંબંધિત બિલનો પણ સમાવેશ થાય છે. સરકારનું માનવું છે કે આ સુધારાથી વૈશ્વિક રોકાણકારોનો વિશ્વાસ વધશે અને દેશના નાણાકીય ક્ષેત્રને વધુ મજબૂતી મળશે. આ ઉપરાંત સરકારે જન્મ અને મૃત્યુની નોંધણીમાં વિલંબ સામે કડક નિયમો લાવતું સુધારા બિલ પણ કાર્યસૂચિમાં સામેલ કર્યું છે. નવા પ્રસ્તાવ મુજબ સમયસર નોંધણી ન કરનારાઓ માટે વધુ કડક પ્રક્રિયા અને નિયમો અમલમાં મૂકવાની તૈયારી છે. તેનો હેતુ દેશમાં જન્મ અને મૃત્યુના ડેટાને વધુ ચોક્કસ અને સમયસર નોંધવાનો છે.
ચોમાસુ સત્ર દરમિયાન સરકાર વિદેશી ફંડિંગ સાથે સંબંધિત ફોરેન કોન્ટ્રીબ્યુશન (રેગ્યુલેશન) એક્ટ (FCRA)માં સુધારા માટેનું બિલ પણ રજૂ કરવાની તૈયારીમાં છે. આ ઉપરાંત અનેક વહીવટી અને આર્થિક સુધારાઓને લગતા મહત્વપૂર્ણ બિલો પર પણ ચર્ચા થવાની છે. રાજકીય વર્તુળોમાં માનવામાં આવે છે કે આ તમામ બિલો સરકારની વહીવટી વ્યવસ્થાને વધુ મજબૂત બનાવવા અને રાષ્ટ્રીય મહત્વના મુદ્દાઓને કાનૂની સુરક્ષા આપવાના પ્રયાસનો ભાગ છે. ખાસ કરીને ‘વંદે માતરમ’ને લઈને રજૂ થનારા બિલ પર સંસદમાં ચર્ચા અને વિવિધ રાજકીય પક્ષોના અભિપ્રાયો પર સૌની નજર રહેશે.
જો આ બિલ સંસદમાંથી પસાર થશે, તો ‘વંદે માતરમ’ના ગાયનમાં જાણપૂર્વક અવરોધ ઊભો કરવો અથવા કાર્યક્રમમાં ખલેલ પહોંચાડવી કાયદેસર ગુનો ગણાશે અને સંબંધિત વ્યક્તિ સામે ત્રણ વર્ષ સુધીની જેલ સહિતની કાર્યવાહી થઈ શકશે. સરકારનું કહેવું છે કે રાષ્ટ્રીય સન્માન અને રાષ્ટ્રીય પ્રતીકોનું ગૌરવ જાળવવા માટે આ પ્રકારના કડક કાયદાની જરૂરિયાત લાંબા સમયથી અનુભવાઈ રહી હતી.
