ગુજરાતના એકમાત્ર હિલ સ્ટેશન સાપુતારામાં ચોમાસાની મોસમને વધુ યાદગાર બનાવતા ‘સાપુતારા મોન્સૂન ફેસ્ટિવલ-2026’નો ભવ્ય પ્રારંભ થયો છે. ડાંગની લીલીછમ પ્રકૃતિ, આદિવાસી પરંપરા, લોકકલા અને સ્થાનિક સંસ્કૃતિને પ્રવાસીઓ સુધી પહોંચાડવાના હેતુથી યોજાતા આ મહોત્સવની શરૂઆત સાથે સાપુતારામાં પ્રવાસીઓ માટે ઉત્સવનો માહોલ જોવા મળી રહ્યો છે. રાજ્યના નાયબ મુખ્યમંત્રી હર્ષ સંઘવીએ મહોત્સવનું વિધિવત ઉદ્ઘાટન કર્યું હતું. આ ફેસ્ટિવલ 29 ઓગસ્ટ સુધી ચાલવાનો છે. ચોમાસાની ઋતુમાં સાપુતારાની સુંદરતા પહેલાથી જ પ્રવાસીઓને આકર્ષે છે. આ દરમિયાન યોજાતો મોન્સૂન ફેસ્ટિવલ આ કુદરતી સૌંદર્ય સાથે ડાંગની સ્થાનિક સંસ્કૃતિ અને પરંપરાને પણ લોકો સમક્ષ રજૂ કરે છે. ફેસ્ટિવલ દરમિયાન પ્રકૃતિ, આદિવાસી કલા, લોકનૃત્ય, હસ્તકલા, સ્થાનિક ભોજન અને સાહસિક પ્રવૃત્તિઓનો અનુભવ પ્રવાસીઓને એક જ સ્થળે મળશે.
ઉદ્ઘાટન પ્રસંગે નાયબ મુખ્યમંત્રી હર્ષ સંઘવીએ સાપુતારાને માત્ર પ્રવાસન સ્થળ તરીકે જોવાને બદલે ડાંગની સમૃદ્ધ આદિવાસી સંસ્કૃતિ અને પ્રકૃતિની જીવંત ઓળખ ગણાવી હતી. તેમના જણાવ્યા મુજબ સાપુતારા ગુજરાતના પ્રવાસન નકશામાં મહત્વનું સ્થાન ધરાવે છે અને મોન્સૂન દરમિયાન તેની સુંદરતા અનેકગણી વધી જાય છે. આ પ્રકારના કાર્યક્રમો દ્વારા સ્થાનિક સંસ્કૃતિને પ્રોત્સાહન મળે છે અને ડાંગના લોકો માટે પ્રવાસન ક્ષેત્રે નવી તકો પણ ઊભી થાય છે. આ વખતે ફેસ્ટિવલની થીમ ‘એક ભારત, શ્રેષ્ઠ ભારત’ રાખવામાં આવી છે. આ થીમને ધ્યાનમાં રાખીને ખાસ સાંસ્કૃતિક પરેડનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. દેશના અલગ-અલગ રાજ્યોની સંસ્કૃતિ અને પરંપરાઓને એક મંચ પર રજૂ કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે. જેના કારણે સાપુતારામાં માત્ર ગુજરાત જ નહીં, પરંતુ દેશના વિવિધ વિસ્તારોની લોકકલા અને સાંસ્કૃતિક વારસાની ઝલક પણ જોવા મળશે.
મહોત્સવમાં પ્રવાસીઓ માટે અનેક પ્રકારની પ્રવૃત્તિઓનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. કુદરતને નજીકથી અનુભવવા માટે નેચર ટ્રેઇલ રાખવામાં આવી છે. આ પ્રવૃત્તિ દરમિયાન પ્રવાસીઓ સાપુતારા અને આસપાસના ડાંગ વિસ્તારની લીલીછમ વનરાજી અને કુદરતી વાતાવરણનો આનંદ લઈ શકશે. ચોમાસા દરમિયાન ડાંગમાં પહાડો, ધોધ, જંગલો અને વાદળોથી ઘેરાયેલું વાતાવરણ પ્રવાસીઓને ખાસ આકર્ષે છે. આ ઉપરાંત ક્રાફ્ટ અને આદિવાસી કલા વર્કશોપ પણ ફેસ્ટિવલનો મહત્વનો ભાગ છે. ડાંગની પરંપરાગત કલા અને હસ્તકલા વિશે પ્રવાસીઓને જાણકારી મળે તે માટે સ્થાનિક કલાકારો દ્વારા વિવિધ પ્રવૃત્તિઓ કરવામાં આવશે. પ્રવાસીઓ આ કળાને નજીકથી જોઈ શકશે અને સ્થાનિક કારીગરોની મહેનત તથા તેમની પરંપરાગત કળાની વિશેષતા સમજી શકશે.
ફેસ્ટિવલમાં રેઇન ડાન્સ પણ પ્રવાસીઓ માટે ખાસ આકર્ષણ બનવાનો છે. ચોમાસાની મજા માણવા આવતા પ્રવાસીઓ માટે સંગીત અને વરસાદ સાથે મનોરંજનની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત સાહસિક પ્રવૃત્તિઓનું પણ આયોજન કરવામાં આવ્યું છે, જેના કારણે યુવાનો અને પરિવાર સાથે આવતા પ્રવાસીઓ માટે ફેસ્ટિવલ વધુ રસપ્રદ બનશે. ડાંગની સ્થાનિક સંસ્કૃતિ સાથે જોડાયેલા ડાંગી વ્યંજનો પણ પ્રવાસીઓ માટે વિશેષ આકર્ષણનું કેન્દ્ર રહેશે. સ્થાનિક ખાણીપીણીની વિવિધ વાનગીઓ દ્વારા બહારથી આવતા પ્રવાસીઓને ડાંગના પરંપરાગત સ્વાદનો અનુભવ કરાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે. પ્રવાસન અને સ્થાનિક સંસ્કૃતિ વચ્ચે જોડાણ વધારવામાં આવા કાર્યક્રમો મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
ફેસ્ટિવલના ઉદ્ઘાટન સમારોહમાં દેશના 13 અલગ-અલગ રાજ્યોમાંથી આવેલા આશરે 110 કલાકારોએ સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમો રજૂ કર્યા હતા. વિવિધ રાજ્યોના કલાકારોએ પોતાની પરંપરાગત શૈલીમાં નૃત્ય અને અન્ય સાંસ્કૃતિક રજૂઆતો કરીને ઉપસ્થિત લોકોને મંત્રમુગ્ધ કર્યા હતા. એક જ મંચ પર અનેક રાજ્યોની સંસ્કૃતિ જોવા મળતાં ઉદ્ઘાટન કાર્યક્રમમાં વિશેષ રંગત જોવા મળી હતી. સ્થાનિક ડાંગી કલાકારોએ પણ પોતાની પરંપરાગત કલા અને નૃત્ય રજૂ કર્યું હતું. ડાંગના આદિવાસી સમાજની જીવનશૈલી, પરંપરા અને સંસ્કૃતિ સાથે જોડાયેલા લોકનૃત્યો આ મહોત્સવની ખાસ ઓળખ છે. સ્થાનિક કલાકારોને પોતાની કલા રજૂ કરવા માટે મંચ મળવાથી તેમની પરંપરાગત કળાને પ્રોત્સાહન પણ મળશે.
સાપુતારા મોન્સૂન ફેસ્ટિવલ માત્ર મનોરંજન પૂરતો કાર્યક્રમ નથી, પરંતુ સ્થાનિક પ્રવાસન અને રોજગારી માટે પણ મહત્વપૂર્ણ છે. ફેસ્ટિવલ દરમિયાન મોટી સંખ્યામાં પ્રવાસીઓ સાપુતારા પહોંચતા હોવાથી હોટેલ, રેસ્ટોરન્ટ, સ્થાનિક પરિવહન, હસ્તકલા, ખાણીપીણી અને અન્ય નાના વ્યવસાય સાથે જોડાયેલા લોકોને પણ ફાયદો થાય છે. સ્થાનિક લોકો માટે આવકની તકો ઊભી થાય છે અને ડાંગના ઉત્પાદનોને વધુ લોકો સુધી પહોંચાડવાની તક મળે છે.
વર્ષ 2025માં આશરે 2.61 લાખ પ્રવાસીઓએ સાપુતારા મોન્સૂન ફેસ્ટિવલનો આનંદ લીધો હતો. આ આંકડો દર્શાવે છે કે ચોમાસા દરમિયાન સાપુતારા પ્રવાસીઓ માટે કેટલું લોકપ્રિય સ્થળ બની રહ્યું છે. ગયા વર્ષની સરખામણીએ આ વર્ષે પણ મોટી સંખ્યામાં પ્રવાસીઓ આવે તેવી શક્યતા તંત્ર દ્વારા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. ચોમાસાની ઋતુમાં સાપુતારાનું વાતાવરણ ખાસ કરીને આકર્ષક બને છે. પહાડો પર છવાયેલી હરિયાળી, વાદળો, વરસાદી ઝાપટાં અને ઠંડક પ્રવાસીઓને અલગ અનુભવ આપે છે. આ કુદરતી વાતાવરણ સાથે મોન્સૂન ફેસ્ટિવલની વિવિધ પ્રવૃત્તિઓ જોડાતાં પ્રવાસીઓને ફરવા સાથે મનોરંજન અને સંસ્કૃતિનો અનુભવ પણ મળે છે.
આ વર્ષે ફેસ્ટિવલમાં ‘એક ભારત, શ્રેષ્ઠ ભારત’ની થીમ દ્વારા દેશના વિવિધ ભાગોની સંસ્કૃતિને એક મંચ પર લાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે. ગુજરાતની ડાંગી સંસ્કૃતિ સાથે અન્ય રાજ્યોની લોકકલાનું જોડાણ પ્રવાસીઓ માટે પણ એક અલગ અનુભવ બની રહેશે. સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમો, પરંપરાગત નૃત્યો અને વિવિધ પ્રવૃત્તિઓ દ્વારા દેશની વિવિધતામાં એકતાનો સંદેશ આપવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે.
સાપુતારા પહેલાથી જ ગુજરાતનું જાણીતું પ્રવાસન સ્થળ છે. ચોમાસા દરમિયાન અહીં પ્રવાસીઓની સંખ્યા વધતી હોય છે. મોન્સૂન ફેસ્ટિવલના આયોજનથી આ પ્રવાસન સીઝનને વધુ વેગ મળે છે. તંત્ર દ્વારા પ્રવાસીઓને કુદરતી સૌંદર્યની સાથે સ્થાનિક જીવનશૈલી અને પરંપરાનો અનુભવ કરાવવાની દિશામાં પણ ધ્યાન આપવામાં આવી રહ્યું છે. 29 ઓગસ્ટ સુધી ચાલનારા આ મહોત્સવ દરમિયાન સાપુતારામાં વિવિધ સાંસ્કૃતિક અને મનોરંજન કાર્યક્રમો યોજાશે. પ્રવાસીઓ માટે નેચર ટ્રેઇલ, આદિવાસી કલા વર્કશોપ, ક્રાફ્ટ પ્રવૃત્તિઓ, રેઇન ડાન્સ અને એડવેન્ચર એક્ટિવિટીઝ જેવી અનેક સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ રહેશે. આ કારણે આગામી દિવસોમાં સાપુતારામાં પ્રવાસીઓની સંખ્યા વધવાની શક્યતા છે.
મોન્સૂન ફેસ્ટિવલની શરૂઆત સાથે ડાંગમાં પ્રવાસનનો માહોલ પણ ગરમાયો છે. એક તરફ સાપુતારાની કુદરતી સુંદરતા પ્રવાસીઓને આકર્ષશે, તો બીજી તરફ ડાંગની આદિવાસી કલા, લોકનૃત્ય અને સ્થાનિક પરંપરા તેમને વિસ્તારની સંસ્કૃતિ સાથે જોડશે. રાજ્યના પ્રવાસનને પ્રોત્સાહન આપવા સાથે સ્થાનિક કલાકારો અને નાના વેપારીઓ માટે પણ આ મહોત્સવ મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે. આ રીતે સાપુતારા મોન્સૂન ફેસ્ટિવલ-2026માં પ્રકૃતિ, સંસ્કૃતિ, મનોરંજન અને સાહસનો સંગમ જોવા મળશે. 29 ઓગસ્ટ સુધી ચાલનારા આ મહોત્સવમાં મોટી સંખ્યામાં પ્રવાસીઓ પહોંચે તેવી અપેક્ષા છે. ખાસ કરીને ચોમાસામાં સાપુતારાની મુલાકાત લેવાનું આયોજન કરતા લોકો માટે આ ફેસ્ટિવલ પ્રવાસને વધુ યાદગાર બનાવવાની તક બની રહેશે.
