અમદાવાદમાં ફાયર NOCના નામે લાંચ લેવાના કેસમાં AMCના મુખ્ય નાણાકીય અધિકારી (CFO) અમિત ડોંગરે સામે એન્ટી કરપ્શન બ્યુરો (ACB)એ મોટી કાર્યવાહી કરી છે. રૂ. 36 હજારની લાંચ લેવાના કેસમાં અમિત ડોંગરે વતી રકમ સ્વીકારતા એક વચેટિયાને ACBએ રંગેહાથ ઝડપી લીધો હતો. આ મામલે અમિત ડોંગરે સહિત બંનેની ધરપકડ કરવામાં આવી છે. કાર્યવાહી બાદ અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશને અમિત ડોંગરેને તાત્કાલિક અસરથી સસ્પેન્ડ કરી દીધા છે. પ્રાપ્ત વિગતો મુજબ, અમદાવાદની છ બિલ્ડિંગના ફાયર NOCને લગતા કામ માટે લાંચની માંગણી કરવામાં આવી હોવાનો આક્ષેપ છે. આ મામલે ACBને ફરિયાદ મળ્યા બાદ સમગ્ર મામલાની ચકાસણી કરવામાં આવી હતી. ફરિયાદમાં જણાવ્યા મુજબ, ફાયર NOC સંબંધિત પ્રક્રિયા આગળ વધારવા માટે રૂ. 36 હજારની લાંચ માંગવામાં આવી હતી. આ રકમ સીધી અમિત ડોંગરેને આપવાની જગ્યાએ એક વચેટિયા મારફતે લેવાની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી હતી.
ACBની ટીમે ફરિયાદના આધારે છટકું ગોઠવ્યું હતું. નક્કી કરેલી જગ્યાએ વચેટિયો લાંચની રકમ સ્વીકારી રહ્યો હતો ત્યારે ACBની ટીમે તેને ઝડપી લીધો હતો. તપાસ દરમિયાન આ રકમ અમિત ડોંગરે વતી લેવામાં આવી રહી હોવાની વિગતો સામે આવતા અધિકારી સામે પણ કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી. સમગ્ર ટ્રેપ બાદ બંનેને કાયદેસરની કાર્યવાહી માટે કસ્ટડીમાં લેવામાં આવ્યા છે. આ ઘટનાએ અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનના વહીવટી તંત્રમાં ખળભળાટ મચાવી દીધો છે. ખાસ કરીને પ્રજાના નાણાકીય વ્યવહાર સાથે જોડાયેલા ઉચ્ચ અધિકારી સામે લાંચનો આરોપ સામે આવતાં અનેક સવાલો ઊભા થયા છે. ACBની કાર્યવાહી બાદ AMC દ્વારા પણ તાત્કાલિક પગલું લેવામાં આવ્યું અને અમિત ડોંગરેને સસ્પેન્ડ કરવાનો આદેશ કરવામાં આવ્યો.
લાંચ કેસની કાર્યવાહી બાદ ACBએ અમિત ડોંગરેના નિવાસસ્થાને પણ મોડી રાત્રે સર્ચ ઓપરેશન હાથ ધર્યું હતું. અધિકારીઓએ તેમના ઘરમાં વિવિધ દસ્તાવેજો, નાણાકીય વ્યવહારો અને અન્ય મહત્વની વસ્તુઓની તપાસ કરી હતી. આ તપાસનો હેતુ માત્ર લાંચના કેસ સુધી મર્યાદિત ન રહી અન્ય કોઈ ગેરકાયદેસર નાણાકીય વ્યવહાર અથવા મિલકત અંગેની વિગતો શોધવાનો પણ હોવાનું માનવામાં આવે છે. ACB હવે અમિત ડોંગરેના બેંક ખાતા, લોકર, નાણાકીય લેવડદેવડ અને મિલકતો અંગે પણ તપાસ કરી રહી છે. તપાસ દરમિયાન તેમની આવકના જાણીતા સ્ત્રોતની સરખામણીમાં સંપત્તિનું પ્રમાણ વધુ હોવાનું સામે આવે છે કે નહીં, તે પણ તપાસવામાં આવશે. જોકે, આ અંગે અંતિમ સ્થિતિ ACBની વિગતવાર તપાસ અને પુરાવા સામે આવ્યા બાદ જ સ્પષ્ટ થશે.
ફાયર NOC મેળવવાની પ્રક્રિયા સામાન્ય રીતે બિલ્ડિંગની સલામતી સાથે સીધી રીતે જોડાયેલી હોય છે. કોઈપણ બિલ્ડિંગમાં આગ જેવી દુર્ઘટના સર્જાય ત્યારે લોકોની સલામતી માટે ફાયર સેફ્ટીના નિયમોનું પાલન ખૂબ જ જરૂરી બને છે. આવા મહત્વપૂર્ણ પ્રમાણપત્રની પ્રક્રિયામાં લાંચના આરોપો સામે આવતાં વહીવટી વ્યવસ્થા અને પારદર્શિતા અંગે ગંભીર ચર્ચા શરૂ થઈ છે. કેસને કારણે AMCના ફાયર વિભાગ અને તેની કામગીરી પણ ચર્ચાના કેન્દ્રમાં આવી છે. છ બિલ્ડિંગના ફાયર NOC માટે પૈસાની માંગણી કરવામાં આવી હોવાના આક્ષેપને કારણે તપાસનો વ્યાપ આગળ વધી શકે છે. ACB હવે એ પણ તપાસી શકે છે કે આ પ્રકારની લાંચની માંગણી માત્ર એક જ કેસ પૂરતી હતી કે અન્ય બિલ્ડિંગોના NOC સંબંધિત કામમાં પણ આવી જ પદ્ધતિ અપનાવવામાં આવી હતી.
આ સમગ્ર મામલે રાજકીય ગરમાવો પણ જોવા મળી રહ્યો છે. કોંગ્રેસે AMC અને રાજ્ય સરકાર પર આકરા પ્રહારો કર્યા છે. વિપક્ષે આરોપ લગાવ્યો છે કે નાગરિકોને સલામત અને પારદર્શક રીતે ફાયર NOC આપવાની જવાબદારી ધરાવતા વિભાગમાં જ ભ્રષ્ટાચારના આક્ષેપો સામે આવવા ગંભીર બાબત છે. કોંગ્રેસના નેતાઓએ અગાઉ રાજકોટ, સુરત અને વડોદરા સહિતના શહેરોમાં ફાયર સેફ્ટી અને વહીવટી બેદરકારીને કારણે બનેલી દુર્ઘટનાઓનો ઉલ્લેખ કરીને તંત્રની કામગીરી પર સવાલો ઉઠાવ્યા છે. વિપક્ષનું કહેવું છે કે ફાયર NOC માત્ર એક વહીવટી પ્રમાણપત્ર નથી, પરંતુ લોકોના જીવન સાથે જોડાયેલો મહત્વનો દસ્તાવેજ છે. જો તેને મેળવવા માટે કોઈ પ્રકારની ગેરરીતિ કે લાંચ લેવામાં આવે તો તેની સીધી અસર બિલ્ડિંગની સુરક્ષા અને તેમાં રહેતા લોકો પર પડી શકે છે. તેથી આવા કેસમાં માત્ર લાંચની રકમની તપાસ પૂરતી ન રહે, પરંતુ NOC આપવાની સમગ્ર પ્રક્રિયાની પણ તપાસ થવી જોઈએ તેવી માંગ કરવામાં આવી રહી છે. બીજી તરફ, ACBની તપાસ હજુ ચાલુ છે. અમિત ડોંગરે અને વચેટિયાની પૂછપરછ ઉપરાંત લાંચની રકમ ક્યાંથી અને કોના કહેવા પર લેવામાં આવી હતી, તેની પાછળ અન્ય કોઈ વ્યક્તિની ભૂમિકા હતી કે નહીં અને ફાયર NOC સંબંધિત કામગીરીમાં કોઈ મોટું નેટવર્ક કાર્યરત હતું કે નહીં તે અંગે પણ તપાસ થઈ શકે છે.
આ કેસમાં સૌથી મહત્વની બાબત એ છે કે ACBએ લાંચની રકમ સ્વીકારવાની પ્રક્રિયા દરમિયાન વચેટિયાને ઝડપી પાડ્યો અને ત્યારબાદ અધિકારી સામે પણ કાર્યવાહી કરી. AMC દ્વારા સસ્પેન્શનનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે, જ્યારે હવે તપાસના પરિણામ પરથી આગળની કાયદેસરની કાર્યવાહી નક્કી થશે. અમદાવાદમાં ફાયર સેફ્ટી સાથે જોડાયેલા મુદ્દાઓ પહેલાથી જ સંવેદનશીલ રહ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં ફાયર NOC જેવી પ્રક્રિયામાં ભ્રષ્ટાચારના આરોપો સામે આવવાથી તંત્ર માટે પણ આ ઘટના મોટો પડકાર બની છે. આગામી દિવસોમાં ACBની તપાસમાં જો વધુ અધિકારીઓ, વચેટિયાઓ અથવા બિલ્ડિંગોના NOC સંબંધિત અન્ય વ્યવહારો સામે આવે છે તો આ કેસનું દાયરું વધુ મોટું બની શકે છે. હાલમાં અમિત ડોંગરે અને અન્ય આરોપી સામે કાયદેસરની કાર્યવાહી ચાલી રહી છે. ACB દ્વારા એકત્ર કરવામાં આવતા દસ્તાવેજો, નાણાકીય રેકોર્ડ અને અન્ય પુરાવાના આધારે કેસમાં આગળની દિશા નક્કી થશે. આ સાથે AMCમાં ફાયર NOCની પ્રક્રિયા કેટલી પારદર્શક છે અને તેમાં ક્યાંક વ્યવસ્થાકીય ખામી છે કે નહીં, તેના પર પણ હવે ધ્યાન કેન્દ્રિત થયું છે.
