પાકિસ્તાનના કબજા હેઠળના કાશ્મીર (PoK)માં ચાલી રહેલી વિધાનસભા ચૂંટણી વચ્ચે કાયદો અને વ્યવસ્થાની સ્થિતિને લઈને મોટો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. 10 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ યોજાનારા ત્રીજા તબક્કાના મતદાનમાં 11માંથી 7 બેઠકો પર ચૂંટણી પ્રક્રિયા અનિશ્ચિત મુદત સુધી મુલતવી રાખવામાં આવી છે. ચૂંટણી પંચે સુરક્ષા અને કાયદો-વ્યવસ્થાની સ્થિતિને નિર્ણયનું મુખ્ય કારણ ગણાવ્યું છે.
કયા વિસ્તારોમાં ચૂંટણી અટકાવવામાં આવી?
મુલતવી રાખવામાં આવેલી 7 બેઠકો પુન્છ જિલ્લામાં આવેલી છે, જ્યારે એક બેઠક સુધનોટી જિલ્લાના પાલંદ્રી વિસ્તારમાં છે. બીજી તરફ બાગની 3 અને હવેલીની 1 બેઠક પર 10 ઓગસ્ટે અગાઉના કાર્યક્રમ મુજબ મતદાન થશે. નવી તારીખ અંગે ચૂંટણી પંચે હાલ કોઈ જાહેરાત કરી નથી. ચૂંટણી પંચનો આ નિર્ણય પ્રથમ બે તબક્કામાં થયેલા મતદાન દરમિયાન જોવા મળેલા વિરોધ અને હિંસક ઘટનાઓ બાદ આવ્યો છે. પ્રથમ તબક્કાનું મતદાન 27 જુલાઈ અને બીજા તબક્કાનું મતદાન 2 ઓગસ્ટે થયું હતું.
12 શરણાર્થી બેઠકો કેમ બની વિવાદનું કેન્દ્ર?
PoKની વિધાનસભામાં પાકિસ્તાનમાં વસતા કાશ્મીરી શરણાર્થીઓ માટે 12 બેઠકો અનામત છે. આ બેઠકોનો મુદ્દો સ્થાનિક સંગઠન Joint JAACના આંદોલનની મુખ્ય માંગોમાં સામેલ છે. JAACનું કહેવું છે કે PoKની બહાર પાકિસ્તાનના વિવિધ વિસ્તારોમાં વસતા લોકો માટેની આ બેઠકો સ્થાનિક રાજકીય પ્રતિનિધિત્વને અસર કરે છે. સંગઠન આ બેઠકો રદ કરવાની માંગ કરી રહ્યું છે. જોકે જૂન 2026માં કાશ્મીરની સુપ્રીમ કોર્ટે આ 12 બેઠકોને બંધારણીય રીતે સુરક્ષિત ગણાવી હતી અને સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે તેમાં ફેરફાર બંધારણીય સુધારા વિના થઈ શકે નહીં.
ચૂંટણીમાં PML-N આગળ
2026ની ચૂંટણી ત્રણ તબક્કામાં યોજાઈ રહી છે. પ્રથમ બે તબક્કામાં 34 બેઠકો માટે મતદાન થઈ ચૂક્યું છે. Associated Pressના અહેવાલ મુજબ પાકિસ્તાનની સત્તારૂઢ Pakistan Muslim League-Nawaz (PML-N)એ આ 34માંથી 24 બેઠકો જીતી છે અને સરકાર બનાવવાની સ્થિતિમાં પહોંચી છે.
આ ચૂંટણીનો વિરોધ JAAC દ્વારા કરવામાં આવ્યો હતો. સંગઠન 12 શરણાર્થી બેઠકો ઉપરાંત અન્ય સ્થાનિક મુદ્દાઓને લઈને પણ લાંબા સમયથી સરકાર સામે આંદોલન કરી રહ્યું છે. જૂનમાં સરકાર અને JAAC વચ્ચેની વાતચીત દરમિયાન મોટાભાગની માંગણીઓ સ્વીકારવામાં આવી હોવાનો સરકાર તરફથી દાવો કરવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ શરણાર્થી બેઠકોનો મુદ્દો ઉકેલાયો નહોતો.
હવે આગળ શું?
ત્રીજા તબક્કાની 11માંથી 7 બેઠકોનું મતદાન અટકતાં PoKની ચૂંટણી પ્રક્રિયા પર અનિશ્ચિતતા વધી છે. હાલમાં 10 ઓગસ્ટે માત્ર બાગની 3 અને હવેલીની 1 બેઠક પર મતદાન થવાનું છે.
બાકીની 7 બેઠકો માટે નવી તારીખ કાયદો અને વ્યવસ્થાની સ્થિતિની સમીક્ષા કર્યા બાદ જાહેર કરવામાં આવશે. આ નિર્ણયથી સ્પષ્ટ થાય છે કે ચૂંટણી પૂર્ણ કરવા માટે સુરક્ષા સ્થિતિ હવે સૌથી મોટો પડકાર બની ગઈ છે.
