રવિવારે ઇઝરાયલી વડા પ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂએ ગાઝા અથવા પશ્ચિમ કાંઠે કોઈપણ પેલેસ્ટિનિયન રાજ્યની શક્યતાને સ્પષ્ટપણે નકારી કાઢી. તેમણે યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની 15-મુદ્દાની ગાઝા શાંતિ યોજનાને નકારી કાઢી. આ યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ માટે એક મોટો આંચકો છે, જેમણે સંઘર્ષને સમાપ્ત કરવાના પ્રયાસોમાં નોંધપાત્ર સફળતાનો દાવો કર્યો હતો. ઇઝરાયલી મીડિયા અનુસાર નેતન્યાહૂએ સ્પષ્ટપણે કહ્યું, “જ્યાં સુધી હું વડા પ્રધાન છું ત્યાં સુધી ગાઝા અથવા પશ્ચિમ કાંઠે કોઈ પેલેસ્ટિનિયન રાજ્ય બનશે નહીં.”
ટ્રમ્પ દ્વારા જાહેર કરાયેલ 15-મુદ્દાની શાંતિ યોજનાને નકારી કાઢતી વખતે નેતન્યાહૂએ સ્પષ્ટ કર્યું કે જ્યાં સુધી હમાસ સંપૂર્ણપણે તેના હથિયારો છોડી દે ત્યાં સુધી ઇઝરાયલ ગાઝામાંથી તેના સૈનિકો પાછા ખેંચશે નહીં. આ નિવેદન ટ્રમ્પ દ્વારા વોશિંગ્ટનમાં નેતન્યાહૂનું આયોજન કર્યા પછી થોડા દિવસો પહેલા રોડમેપને “મોટી સફળતા” તરીકે વર્ણવવામાં આવ્યું હતું. તે સમયે ટ્રમ્પે કહ્યું હતું, “ઇઝરાયલે અમને મદદ કરી છે અને તેઓ ખૂબ સારા રહ્યા છે.” તેમણે એવી પણ ટિપ્પણી કરી હતી કે ઇઝરાયલ કરારથી “ખૂબ ખુશ” છે, જોકે તેમણે સ્વીકાર્યું હતું કે યોજનાનો અમલ મુશ્કેલ સાબિત થઈ શકે છે.
દરમિયાન એક ઇઝરાયલી રાજકીય સૂત્રએ ખુલાસો કર્યો હતો કે વોશિંગ્ટનમાં બેઠક દરમિયાન ગાઝા પર ચર્ચા પણ કરવામાં આવી ન હતી, જેનાથી શાંતિ યોજનાના અમલીકરણ અંગે બંને નેતાઓ વચ્ચેની સર્વસંમતિ કેટલી હદ સુધી છે તે અંગે પ્રશ્નો ઉભા થયા છે.
કરાર પર હમાસની કડક શરતો
બીજી બાજુ હમાસે કરાર અંગે કડક શરતો પણ મૂકી છે. હમાસે ભારપૂર્વક જણાવ્યું છે કે તે તેના શસ્ત્રો સોંપે તે પહેલાં ઇઝરાયલે તેના હુમલાઓ બંધ કરવા જોઈએ અને અગાઉના યુદ્ધવિરામ કરાર હેઠળ કરવામાં આવેલી પ્રતિબદ્ધતાઓને પૂર્ણ કરવી જોઈએ. હમાસના વરિષ્ઠ અધિકારી ગાઝી હમાદે જણાવ્યું હતું કે તેમનું જૂથ “મુશ્કેલ અને પીડાદાયક” કરાર સ્વીકારવા તૈયાર છે, જો ઇઝરાયલ પહેલા ઇજિપ્તના શર્મ અલ-શેખમાં થયેલા કરારના પ્રારંભિક તબક્કાને અમલમાં મૂકે. આ તબક્કામાં હુમલાઓ બંધ કરવા, પહેલાના સ્થાનો પર સૈનિકો પાછા ખેંચવા અને ગાઝાને માનવતાવાદી સહાયનો પુરવઠો વધારવાનો સમાવેશ થાય છે.
હમાસનો દાવો છે કે તે આ શરતો પૂર્ણ થયા પછી જ તેના શસ્ત્રો ‘ગાઝા વહીવટ માટે રાષ્ટ્રીય સમિતિ’ ને સોંપશે જે બદલાવના સમયગાળા દરમિયાન પ્રદેશનું સંચાલન કરવા માટે સ્થાપિત પેલેસ્ટિનિયન ટેક્નોક્રેટિક સંસ્થા છે.
આઠ રાષ્ટ્રોએ ઇઝરાયલને શાંતિ યોજનાને પાટા પરથી ઉતારવા સામે ચેતવણી આપી
ઘણા મુસ્લિમ બહુમતી ધરાવતા રાષ્ટ્રોએ ઇઝરાયલ અને ટ્રમ્પ દ્વારા પ્રસ્તાવિત રોડમેપ વચ્ચેના વધતા અંતર પર સામૂહિક રીતે પ્રતિક્રિયા આપી છે. ગુરુવારે સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) આ વલણમાં કતાર, જોર્ડન, ઇન્ડોનેશિયા, પાકિસ્તાન, તુર્કી, સાઉદી અરેબિયા અને ઇજિપ્ત સાથે જોડાયા. આ રાષ્ટ્રોએ ગાઝામાં ઇઝરાયલના ચાલી રહેલા લશ્કરી કાર્યવાહીની નિંદા કરી અને ચેતવણી આપી કે આવી કાર્યવાહી યુએસ-સમર્થિત શાંતિ યોજનાના આગામી તબક્કાને અમલમાં મૂકવાના પ્રયાસોને પાટા પરથી ઉતારી શકે છે.
એક સંયુક્ત નિવેદનમાં આઠ દેશોએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ઇઝરાયલના પગલાં કરારને આગળ વધારવાના આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રયાસોને નબળા પાડી રહ્યા છે, ખાસ કરીને કારણ કે પેલેસ્ટિનિયન જૂથોએ ટ્રમ્પ દ્વારા જાહેર કરાયેલ માળખાને પહેલાથી જ સ્વીકારી લીધું છે.
