વૈશ્વિક બજારમાં તેજી અને ડોલર ઇન્ડેક્સમાં આવેલા ઉતાર-ચઢાવ વચ્ચે સોના અને ચાંદીના ભાવમાં ફરી જોરદાર વધારો જોવા મળ્યો છે. મુંબઈ અને અમદાવાદના ઝવેરી બજારમાં પણ સોના-ચાંદીના ભાવમાં તેજી આગળ વધી છે. ખાસ કરીને ચાંદીના ભાવમાં મોટો ઉછાળો નોંધાયો છે. બીજી તરફ, ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં શરૂઆતમાં વધારો થયા બાદ ફરી ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. વૈશ્વિક બજારમાં સોનાનો ભાવ શરૂઆતમાં પ્રતિ ઔંસ 4,258-4,259 ડોલર આસપાસ હતો. ત્યારબાદ તેમાં વધારો થતાં ભાવ 4,327 ડોલર સુધી પહોંચ્યો હતો. બાદમાં ભાવ થોડો ઘટીને 4,312-4,313 ડોલરની આસપાસ રહ્યો હતો. બજારના જાણકારોના જણાવ્યા મુજબ ડોલર ઇન્ડેક્સમાં શરૂઆતમાં વધારો થયા બાદ ઘટાડો થતાં સોનામાં ફંડોની ખરીદી વધતી જોવા મળી હતી. આ ઉપરાંત વિશ્વભરની સેન્ટ્રલ બેંકો દ્વારા સોનાની ખરીદી વધવાના અહેવાલો પણ સોનાના ભાવને ટેકો આપી રહ્યા છે. રોકાણકારો વૈશ્વિક આર્થિક અનિશ્ચિતતા અને વ્યાજદર અંગેના સંકેતો વચ્ચે સોનાને સુરક્ષિત રોકાણ તરીકે જોઈ રહ્યા છે. તેની અસર સ્થાનિક બજારો પર પણ જોવા મળી રહી છે.
અમદાવાદના ઝવેરી બજારમાં આજે સોનાના ભાવમાં 10 ગ્રામ દીઠ રૂ.1,500નો વધારો થયો હતો. 995 શુદ્ધતાના સોનાનો ભાવ વધીને રૂ.1,54,200 થયો હતો, જ્યારે 999 શુદ્ધતાના સોનાનો ભાવ રૂ.1,54,500 પર પહોંચ્યો હતો. આ ભાવને જોતા સોનું રૂ.1.55 લાખની નજીક પહોંચી ગયું છે. મુંબઈના બુલિયન માર્કેટમાં પણ સોનાના ભાવમાં વધારો નોંધાયો હતો. GST વગર 995 શુદ્ધતાના સોનાનો ભાવ રૂ.1,200 વધીને રૂ.1,49,022 પ્રતિ 10 ગ્રામ થયો હતો. જ્યારે 999 શુદ્ધતાના સોનાનો ભાવ રૂ.1,49,621 રહ્યો હતો. GST સાથેના ભાવમાં ત્રણ ટકાનો વધારો અલગથી લાગુ પડે છે. ચાંદીના ભાવમાં સોના કરતાં પણ વધુ જોરદાર તેજી જોવા મળી છે. વૈશ્વિક બજારમાં ચાંદીનો ભાવ પ્રતિ ઔંસ 61.71-61.72 ડોલરથી વધીને 64.04-64.05 ડોલર સુધી પહોંચ્યો હતો. ત્યારબાદ ભાવમાં વધુ વધારો જોવા મળ્યો અને મોડી સાંજે વૈશ્વિક ચાંદીનો ભાવ 65.13-65.14 ડોલર સુધી પહોંચી ગયો હતો. આ રીતે ચાંદીના ભાવ લગભગ દોઢ મહિનાની ટોચે પહોંચી ગયા છે.
આ સપ્તાહ દરમિયાન વૈશ્વિક બજારમાં ચાંદીના ભાવમાં લગભગ 11થી 12 ટકાનો વધારો નોંધાયો છે. ઔદ્યોગિક માંગ, રોકાણકારોની ખરીદી અને સોનાની તેજી સાથે ચાંદીમાં પણ ખરીદી વધતા ભાવને મજબૂતી મળી છે. સ્થાનિક બજારમાં પણ તેની સીધી અસર જોવા મળી હતી. અમદાવાદ ઝવેરી બજારમાં ચાંદીનો ભાવ કિલોદીઠ રૂ.13,500 વધીને રૂ.2,37,500 થયો હતો. એટલે કે ચાંદી હવે રૂ.2.40 લાખની નજીક પહોંચી રહી છે. મુંબઈમાં GST વગર ચાંદીનો ભાવ રૂ.5,700 વધીને રૂ.2,31,481 પ્રતિ કિલો રહ્યો હતો. GST સહિતના ભાવમાં ત્રણ ટકાનો વધારો લાગુ પડે છે. સોનાં-ચાંદીની તેજી પાછળ વૈશ્વિક આર્થિક સ્થિતિ પણ મહત્વની બની રહી છે. અમેરિકાના તાજેતરના રોજગારના આંકડાઓએ બજારને ચોંકાવ્યું છે. જુલાઈમાં અમેરિકામાં લગભગ 80 હજાર નવી નોકરીઓ ઉમેરાવાની અપેક્ષા હતી, પરંતુ તેના બદલે રોજગારમાં 23 હજારનો ઘટાડો નોંધાયો હોવાના અહેવાલ છે. આથી અમેરિકાના જોબ માર્કેટમાં નબળાઈના સંકેતો મળ્યા છે.
અમેરિકાના રોજગાર બજારમાં નબળાઈ દેખાતા હવે વ્યાજદર અંગેની અપેક્ષાઓમાં પણ ફેરફાર થયો છે. બજારના જાણકારોનું માનવું છે કે રોજગાર ક્ષેત્રની નબળાઈને ધ્યાનમાં રાખીને અમેરિકાની કેન્દ્રીય બેંક આગળ જતા વ્યાજદરમાં વધારો કરવાના બદલે ઘટાડા તરફ જઈ શકે છે. વ્યાજદર ઘટવાની શક્યતા સોના માટે સામાન્ય રીતે સકારાત્મક માનવામાં આવે છે, કારણ કે ઓછા વ્યાજદરના વાતાવરણમાં સોનામાં રોકાણ વધુ આકર્ષક બની શકે છે. રોજગારના આંકડા જાહેર થયા બાદ વૈશ્વિક બજારમાં સોનાના ભાવમાં ફરી તેજી જોવા મળી હતી. મોડી સાંજે સોનાનો ભાવ વધીને પ્રતિ ઔંસ 4,371-4,372 ડોલર સુધી પહોંચ્યો હતો. ચાંદીનો ભાવ પણ વધીને 65.13-65.14 ડોલર સુધી પહોંચી ગયો હતો.
આ દરમિયાન પ્લેટિનમના ભાવ પણ ઊંચા સ્તરે રહ્યા હતા. વૈશ્વિક બજારમાં મોડી સાંજે પ્લેટિનમનો ભાવ પ્રતિ ઔંસ 1,768-1,769 ડોલર રહ્યો હતો. દિવસ દરમિયાન તેનો ભાવ 1,785 ડોલર સુધી પહોંચ્યો હતો. પેલેડિયમમાં પણ શરૂઆતમાં વધારો જોવા મળ્યો હતો અને ભાવ 1,408 ડોલર સુધી પહોંચ્યા બાદ 1,379-1,380 ડોલર આસપાસ રહ્યો હતો. બીજી તરફ ઔદ્યોગિક ધાતુ કોપરના ભાવમાં મોડી સાંજે લગભગ 0.51 ટકાનો ઘટાડો નોંધાયો હતો. એટલે કે કિંમતી ધાતુઓમાં તેજી હોવા છતાં અન્ય કોમોડિટીઝમાં એકસરખું વલણ જોવા મળ્યું નથી.
ક્રૂડ ઓઇલના ભાવની વાત કરીએ તો શરૂઆતમાં તેમાં ઉછાળો આવ્યો હતો, પરંતુ ત્યારબાદ ભાવ ફરી ઘટ્યા હતા. બ્રેન્ટ ક્રૂડનો ભાવ બેરલ દીઠ 80.24 ડોલરથી વધીને 84.44 ડોલર સુધી પહોંચ્યો હતો, પરંતુ બાદમાં ઘટીને 81.74 ડોલર આસપાસ રહ્યો હતો. અમેરિકન ક્રૂડનો ભાવ પણ વધીને 78.77 ડોલર સુધી પહોંચ્યો હતો અને ત્યારબાદ 76.73 ડોલર આસપાસ રહ્યો હતો. ક્રૂડ ઓઇલના બજારમાં હવે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેની વાતચીત પર પણ નજર રાખવામાં આવી રહી છે. ખાસ કરીને હોર્મુઝ સમુદ્રી માર્ગને ફરી ખોલવા અંગે બંને દેશો વચ્ચેની સ્થિતિ કેવી રીતે આગળ વધે છે તે મહત્વનું બની શકે છે. હોર્મુઝ રૂટ વૈશ્વિક ક્રૂડ સપ્લાય માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ હોવાથી ત્યાં કોઈપણ પ્રકારની અસ્થિરતા અથવા અવરજવર પર અસર પડે તો આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રૂડ બજારમાં તેની સીધી અસર જોવા મળી શકે છે.
હાલમાં એક તરફ સોના-ચાંદીમાં સતત તેજી જોવા મળી રહી છે, તો બીજી તરફ ક્રૂડમાં ઉછાળા બાદ ફરી ઘટાડો થયો છે. અમેરિકાના નબળા રોજગાર આંકડા, વ્યાજદર અંગેની અપેક્ષાઓ, ડોલર ઇન્ડેક્સની ચાલ અને વૈશ્વિક ભૌગોલિક સ્થિતિ જેવા પરિબળો આગામી દિવસોમાં કિંમતી ધાતુઓ અને ક્રૂડના ભાવ માટે મહત્વપૂર્ણ રહેશે. સ્થાનિક બજારમાં પણ વૈશ્વિક ભાવની ચાલ અને ઇમ્પોર્ટ કોસ્ટના આધારે સોના-ચાંદીના ભાવમાં આગળ પણ ઉતાર-ચઢાવ જોવા મળી શકે છે.
