રાહુલ ગાંધી ચૂંટણી પંચ, SIR અને મતદાર યાદીઓને લગતા વિવાદો અંગે પ્રેસ કોન્ફરન્સ કરી રહ્યા છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારે મતોની ચોરી કરી છે. તેમણે નોંધ્યું હતું કે તેમણે કુમારની પસંદગીનો વિરોધ કર્યો હતો તેમ છતાં સરકારે તેમની નિમણૂક કરી અને તેમને કાયદાથી ઉપર મૂકી દીધા.
રાહુલે કહ્યું, “ભારતમાં કોઈપણ સરકાર સામે હંમેશા સત્તા-વિરોધી લહેર (anti-incumbency) જોવા મળે છે; ઈન્દિરા ગાંધી બાંગ્લાદેશ યુદ્ધ જીત્યા પછી પણ ચૂંટણી હારી ગયા હતા, તો પછી ભાજપ સાથે આવું કેમ ન થયું? જ્ઞાનેશ કુમારે લોકસભા અને વિધાનસભાની ચૂંટણીઓમાં ગેરરીતિ આચરી હતી. મતોની ચોરી કરવામાં આવી, જેનાથી લોકશાહી નબળી પડી. આવી પરિસ્થિતિમાં સત્તા-વિરોધી લહેર કેવી રીતે દેખાઈ શકે?”
જણાવી દઈએ કે રાહુલે અગાઉ ૨૦૨૫માં SIR અંગે ત્રણ પ્રેસ કોન્ફરન્સ કરી હતી. તે સમયે તેમણે ચૂંટણી પંચ પર મતોની ચોરીનો આરોપ મૂક્યો હતો અને પંચને સરકારની ‘બી-ટીમ’ (B-team) ગણાવ્યું હતું, તેમજ મતોની ચોરીમાં ભાજપ સાથે સાંઠગાંઠ હોવાનો આક્ષેપ કર્યો હતો.
રાહુલે કહ્યું, “ભારતે અગાઉ ક્યારેય આવી પરિસ્થિતિનો સામનો કર્યો નથી. મત, કાયદા, સંસ્થાઓ અને બંધારણને જોડતી કડી તૂટી ગઈ છે. મોદી અને શાહ પોતાની તપાસ પોતે તો કરવાના નથી. તપાસ ત્યારે જ થશે જ્યારે સિસ્ટમ સુધરશે. દરેક વ્યક્તિ જાણે છે કે સિસ્ટમ ક્ષતિગ્રસ્ત છે.” રાહુલે કહ્યું, “આ બધું અનેક સ્તરે થાય છે; તેમાં ઘણા લોકો સામેલ હોઈ શકે છે. અમે ચૂંટણી પંચની વાત સ્વીકારીશું નહીં કારણ કે વિશ્વાસની કડી તૂટી ગઈ છે. જો તે કડી અકબંધ રહી હોત, જો મતો સુરક્ષિત રહ્યા હોત અને સંસ્થાએ યોગ્ય રીતે કામ કર્યું હોત તો અમે તેમના પર વિશ્વાસ કર્યો હોત.
તેમણે કહ્યું, “જ્યારે હું સાત વર્ષનો હતો, ૧૯૭૭માં, ત્યારે ઈન્દિરા ગાંધી વડાપ્રધાન હતા. દરેકને ખબર હતી ખુદ તેમને પણ ખબર હતી કે તેઓ હારી જશે. તમે આવી બાબતોનો અંદાજ લગાવી શકો છો. કદાચ તમે એક કે બે વાર ખોટા હોઈ શકો, પણ વારંવાર નહીં. એવી બે-ત્રણ ચૂંટણીઓ હતી જેમાં તકનીકી ડેટા જોતાં અમને લાગ્યું કે આવું પરિણામ અશક્ય છે. ધીમે ધીમે અમારી શંકાઓ વધી અને અમે આ બાબતની તપાસ કરવાનું શરૂ કર્યું.”
રાહુલે કહ્યું, “મોદી અને શાહ જ્ઞાનેશ કુમારને બચાવી રહ્યા છે.”
રાહુલે ટિપ્પણી કરી કે જ્ઞાનેશ કુમારની નિમણૂક વડાપ્રધાન મોદી દ્વારા કરવામાં આવી હતી અને તેમની વિરુદ્ધ લખાયેલા પત્ર પર કોઈ કાર્યવાહી કરવામાં આવી ન હતી કારણ કે વડાપ્રધાન અને શાહ તેમનું રક્ષણ કરી રહ્યા છે. “અમારી પાસે પૂરતા પુરાવા છે.” આપણે એક અભૂતપૂર્વ પરિસ્થિતિમાં છીએ; દેશ એવા નિર્ણાયક તબક્કે પહોંચ્યો છે જે ભારતમાં અગાઉ ક્યારેય જોવા મળ્યો નથી. જ્ઞાનેશ કુમારે તાત્કાલિક રાજીનામું આપવું જોઈએ. તમે અત્યંત શિક્ષિત વ્યક્તિ છો; સમજો કે શું થઈ રહ્યું છે. તમારા કાર્યો ભારતનાં હિતોની વિરુદ્ધ છે,તમારે મતોનું રક્ષણ કરવું જોઈતું હતું. તેના પરિણામો આવશે જ. જવાબદારોએ વહેલા કે મોડા સજા ભોગવવી જ પડશે.”
રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું, “આપણા કાયદાઓ પણ હવે ગેરકાયદેસર બની ગયા છે.”
રાહુલ ગાંધીએ જણાવ્યું, “આપણા કાયદાઓ પણ હવે ગેરકાયદેસર બની ગયા છે. આ માત્ર મતો પરનો હુમલો નથી; આ એ મૂળભૂત માળખા પરનો હુમલો છે જે લોકોને તેમના નેતાઓ પસંદ કરવાનો અધિકાર આપે છે. મતોનું રક્ષણ કરવું એ ચૂંટણી પંચની જવાબદારી છે. જો મત સાથે ચેડાં થાય, તો બંધારણ કામ કરતું બંધ થઈ જાય છે.”
રાહુલ ગાંધીએ ઉમેર્યું કે આ આપણા બધા માટે વિચારવાનો વિષય છે. “કોઈ નેતા લોકપ્રિય હોય તે વાત સમજી શકાય છે, પરંતુ ભાજપના કાર્યકાળ દરમિયાન સત્તાધારી પક્ષ પ્રત્યેનો અસંતોષ (એન્ટી-ઇન્કમબન્સી) કેવી રીતે સાવ ગાયબ થઈ જાય છે તે વાત સમજવી મુશ્કેલ છે. સત્તાધારી પક્ષ પ્રત્યેનો અસંતોષ તો દરેક જગ્યાએ હોય જ છે. અમે જવાબો શોધી રહ્યા હતા, અને હવે અમને તે મળી ગયા છે. મત એ રાષ્ટ્રનો પાયો છે; મતનું રક્ષણ ચૂંટણી પંચ કરે છે…” આ બાબત બંધારણને સક્ષમ બનાવે છે. તેનાથી જ આપણા કાયદાઓ ઘડાય છે. આ કાયદાઓ દ્વારા જ આપણી સંસ્થાઓનો વિકાસ થાય છે. મતને ખતમ કરવાનો અર્થ વાસ્તવમાં બંધારણને ખતમ કરવો એવો જ છે.
