મધ્ય પૂર્વમાં ફરી એકવાર તણાવ ચરમસીમાએ પહોંચ્યો છે. અમેરિકાએ ઈરાન સામે મોટી સૈન્ય કાર્યવાહી કરતાં હોર્મુઝ જળસંધિ નજીક માઇન્સ પાથરવાની કાર્યવાહી કરી રહેલી ઈરાની રેવોલ્યુશનરી ગાર્ડ (IRGC)ની બોટો પર હુમલો કર્યો હોવાનું અમેરિકી સેન્ટ્રલ કમાન્ડ (CENTCOM)એ જણાવ્યું છે. આ હુમલામાં બે બોટોને નિશાન બનાવી નષ્ટ કરવામાં આવી હોવાનું અમેરિકી સૈન્યનું કહેવું છે.
અમેરિકાના જણાવ્યા મુજબ, હોર્મુઝ જળસંધિમાં માઇન્સ પાથરવાથી આંતરરાષ્ટ્રીય જહાજરાની અને તેલ પરિવહન માટે ગંભીર ખતરો ઊભો થઈ શકે હતો. તેથી અમેરિકી દળોએ “સેલ્ફ-ડિફેન્સ” કાર્યવાહી હેઠળ આ હુમલો કર્યો હતો. હોર્મુઝ વિશ્વની સૌથી મહત્વપૂર્ણ તેલ પરિવહન માર્ગોમાંથી એક ગણાય છે અને અહીં કોઈપણ પ્રકારની અસ્થિરતા વૈશ્વિક ઊર્જા બજારને અસર કરી શકે છે.
બંદર અબ્બાસમાં જોરદાર વિસ્ફોટ
આ કાર્યવાહી દરમિયાન ઈરાનના મહત્વપૂર્ણ બંદર શહેર બંદર અબ્બાસ નજીક પણ અનેક ધડાકાના અહેવાલો સામે આવ્યા છે.અમેરિકી અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, ઈરાન તરફથી અમેરિકી વિમાનોને નિશાન બનાવવાની સંભાવના ધરાવતા એક સરફેસ-ટુ-એર મિસાઇલ સાઇટને પણ નષ્ટ કરવામાં આવી હતી. હુમલા બાદ બંદર અબ્બાસ વિસ્તારમાં ભારે વિસ્ફોટો સંભળાયા હોવાનું સ્થાનિક મીડિયા અને આંતરરાષ્ટ્રીય અહેવાલોમાં જણાવાયું છે.અહેવાલો અનુસાર, બંદર અબ્બાસ ઉપરાંત કેશ્મ ટાપુ અને અન્ય દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં ધડાકાના અવાજો સંભળાયા, જોકે ઈરાની સત્તાવાળાઓએ તમામ વિગતો જાહેર કરી નથી.
યુદ્ધવિરામ વચ્ચે વધ્યો તણાવ
ખાસ વાત એ છે કે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે સંભવિત યુદ્ધવિરામ અને શાંતિ કરાર અંગે ચર્ચાઓ ચાલી રહી છે. કતારમાં બંને પક્ષોના પ્રતિનિધિઓ વચ્ચે વાટાઘાટો પણ થઈ રહી છે. તેમ છતાં મેદાનમાં આવી સૈન્ય કાર્યવાહી થવાથી પરિસ્થિતિ વધુ જટિલ બની ગઈ છે. અમેરિકાએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ હુમલો હુમલાખોર કાર્યવાહી નહીં પરંતુ પોતાના દળોની સુરક્ષા માટે કરવામાં આવ્યો હતો.
વૈશ્વિક બજારોમાં ચિંતા
હોર્મુઝ જળસંધિમાંથી વિશ્વના મોટા ભાગના તેલનું પરિવહન થાય છે. તેથી અહીં વધતા તણાવને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં ચિંતા વધી છે. તેલના ભાવોમાં પણ ઉછાળો જોવા મળ્યો હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે. વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે જો આ વિસ્તાર ફરીથી સંઘર્ષનું કેન્દ્ર બનશે તો વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થા પર તેની સીધી અસર પડી શકે છે.
અમેરિકાનો કડક સંદેશ
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ અને સમૃદ્ધ યુરેનિયમના મુદ્દે પણ કડક વલણ અપનાવ્યું છે. અમેરિકાએ સ્પષ્ટ સંકેત આપ્યો છે કે ઈરાને કરારની શરતોનું પાલન ન કર્યું તો વધુ કડક પગલાં લેવામાં આવી શકે છે. બીજી તરફ ઈરાન પણ પોતાના હિતો અને સુરક્ષાને લઈને અડગ હોવાનું દર્શાવી રહ્યું છે.મધ્ય પૂર્વમાં વધી રહેલા આ તણાવ વચ્ચે સમગ્ર વિશ્વની નજર હવે હોર્મુઝ જળસંધિ અને અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલી કૂટનીતિક વાટાઘાટો પર ટકેલી છે.
