સામાન્ય ગ્રાહકો દરરોજ વધુમાં વધુ 200 લિટર ડીઝલ ખરીદી શકશે. આ ડીઝલનું ફરીથી વેચાણ કરવા પર સખત પ્રતિબંધ છે. વધુમાં ફેક્ટરીઓ અને વાણિજ્યિક વપરાશકર્તાઓ હવે છૂટક દુકાનોમાંથી ઇંધણ ખરીદી શકશે નહીં. કેન્દ્ર સરકારે 11 જૂન, 2026 ના રોજ આ અંગે એક આદેશ જારી કર્યો હતો. જેથી મોટા પાયે ગ્રાહકોએ હવે ફક્ત જથ્થાબંધ વેચાણ બિંદુઓ પરથી જ ઇંધણ ખરીદવું પડશે.
દેશના અમુક ભાગોમાં છૂટક પંપ પર વેચાણમાં અચાનક, અસામાન્ય વધારાને ધ્યાનમાં રાખીને સરકારે આ પગલું ભર્યું છે. આ પ્રતિબંધ શરૂઆતમાં 90 દિવસના સમયગાળા માટે લાદવામાં આવ્યો છે. સરકારનો દાવો છે કે આ નિર્ણયથી સામાન્ય ગ્રાહકો માટે ઇંધણની અછત ઊભી થશે નહીં.
પેટ્રોલિયમ મંત્રાલયે ‘મોટર સ્પિરિટ અને હાઇ-સ્પીડ ડીઝલ (રિટેલ આઉટલેટ્સ દ્વારા સપ્લાયનું કામચલાઉ નિયમન) ઓર્ડર, 2026’ જારી કર્યો છે. આ આદેશ હેઠળ ફેક્ટરીઓ, વાણિજ્યિક સંસ્થાઓ અને મોટા સંગઠનોને પ્રમાણભૂત છૂટક પેટ્રોલ પંપ પરથી ડીઝલ અથવા પેટ્રોલ ખરીદવા પર પ્રતિબંધ છે. તેમણે પોતાના ગ્રાહક પંપ અથવા નિયુક્ત જથ્થાબંધ સપ્લાય ચેનલોમાંથી બળતણ મેળવવું જરૂરી છે.
નવા આદેશ મુજબ રિટેલ પંપ પર ડીઝલનું વેચાણ પેટ્રોલિયમ અને વિસ્ફોટક સુરક્ષા સંગઠન (PESO) દ્વારા મંજૂર કરાયેલ વાહનના બળતણ ટાંકી અથવા કન્ટેનર ભરવા સુધી મર્યાદિત છે. વધુમાં કોઈપણ એક ગ્રાહક અથવા વાહનને દરરોજ 200 લિટર ડીઝલની મહત્તમ મર્યાદા લાગુ પડે છે. ખરીદેલા ડીઝલનું ફરીથી વેચાણ સખત પ્રતિબંધિત છે.
મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર ચોક્કસ પ્રદેશોમાં છૂટક પંપ પર પેટ્રોલ અને ડીઝલના વેચાણમાં અચાનક, તીવ્ર વધારો થયો હતો. તપાસમાં જાણવા મળ્યું કે છૂટક અને જથ્થાબંધ દરો વચ્ચેના નોંધપાત્ર ભાવ તફાવતને કારણે ફેક્ટરીઓ અને વાણિજ્યિક વપરાશકર્તાઓએ જથ્થાબંધ ખરીદી બંધ કરી દીધી હતી. તેના બદલે તેઓએ બળતણ ખરીદવા માટે સીધા પ્રમાણભૂત પેટ્રોલ પંપ પર વાહનો મોકલવાનું શરૂ કર્યું. આ પ્રથા સામાન્ય લોકો માટે બળતણની અછતનું જોખમ ઊભું કરી રહી હતી. દિલ્હીના ઉદાહરણ સાથે સમજાવવા માટે છૂટક પંપ પર ડીઝલનો ભાવ પ્રતિ લિટર ₹95.20 છે જ્યારે જથ્થાબંધ ડીઝલ ખરીદતા ઉદ્યોગો તેને પ્રતિ લિટર ₹134.50 મેળવી રહ્યા છે. આના પરિણામે પ્રતિ લિટર આશરે ₹39.30 નો સીધો ભાવ તફાવત થયો છે. આ નોંધપાત્ર અસમાનતાને કારણે મોટા ખરીદદારો છૂટક પંપ તરફ વળી રહ્યા હતા.
