હજારો ઘેટાં-બકરાં લઈને ક્યાં જઈ રહ્યું હતું શિપ? હુમલા બાદ સમુદ્રમાં સર્જાઈ મોટી દુર્ઘટના
મિડલ ઈસ્ટમાં વધી રહેલા તણાવ વચ્ચે વધુ એક ચોંકાવનારી ઘટના સામે આવી છે. ભારતીય માલવાહક જહાજ ‘હાજી અલી’ ઓમાનની ખાડીમાં હુમલા બાદ ડૂબી જતાં આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદ્રી માર્ગોમાં ચિંતા ફેલાઈ ગઈ છે. આ જહાજમાં મોટી સંખ્યામાં ઘેટાં અને બકરાં ભરેલા હતા અને તે પશુઓને લઈને એક દેશથી બીજા દેશમાં જઈ રહ્યું હતું. હુમલા બાદ જહાજમાં આગ લાગી અને થોડા જ કલાકોમાં તે સમુદ્રમાં સમાઈ ગયું હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે.
માહિતી અનુસાર ‘હાજી અલી’ નામનું આ ભારતીય કાર્ગો શિપ પશુઓની હેરફેર માટે ઉપયોગમાં લેવાતું હતું. જહાજમાં હજારો જીવતા ઘેટાં અને બકરાં ભરેલા હતા. આ પશુઓને મિડલ ઈસ્ટના બજારોમાં સપ્લાય કરવા માટે લઈ જવાઈ રહ્યા હતા. અહેવાલો મુજબ જહાજ ભારતના પશ્ચિમ કિનારેથી નીકળ્યું હતું અને ઓમાન તથા અન્ય ગલ્ફ દેશો તરફ જઈ રહ્યું હતું. આ દરમિયાન ઓમાનની ખાડી નજીક અચાનક હુમલો થતા સમગ્ર ઘટનાક્રમે ગંભીર સ્વરૂપ ધારણ કર્યું.
સૂત્રો મુજબ હુમલા બાદ જહાજમાં વિસ્ફોટ જેવો અવાજ સંભળાયો હતો. ત્યારબાદ શિપના એક ભાગમાં આગ લાગી અને થોડા જ સમયમાં પાણી ભરાવા લાગ્યું. ક્રૂ મેમ્બર્સે SOS મેસેજ મોકલી મદદ માગી હતી. નજીકમાં રહેલા અન્ય વેપારી જહાજો અને સમુદ્રી સુરક્ષા એજન્સીઓ તરત હરકતમાં આવી ગઈ હતી. જોકે ભારે નુકસાનના કારણે ‘હાજી અલી’ને બચાવી શકાયું નહોતું અને આખરે જહાજ સમુદ્રમાં ડૂબી ગયું.
આ જહાજમાં રહેલા મોટાભાગના પશુઓના મોત થયાની ભીતિ વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. અનેક પશુઓ સમુદ્રમાં વહી ગયા હોવાની માહિતી પણ સામે આવી રહી છે. બચાવ ટીમો દ્વારા કેટલાક ક્રૂ મેમ્બર્સને સુરક્ષિત બહાર કાઢવામાં આવ્યા છે, જ્યારે કેટલાક લોકો હજુ લાપતા હોવાની શક્યતા છે. ભારતીય નૌકાદળ અને ઓમાનની મેરિટાઈમ સિક્યુરિટી એજન્સીઓ સંયુક્ત રીતે રેસ્ક્યૂ ઓપરેશન ચલાવી રહી છે.
અહેવાલો મુજબ જહાજ પર થયેલો હુમલો મિડલ ઈસ્ટમાં ચાલી રહેલા તણાવ સાથે જોડાયેલો હોઈ શકે છે. છેલ્લા કેટલાક અઠવાડિયામાં લાલ સમુદ્ર, અરબ સાગર અને ઓમાનની ખાડીમાં વેપારી જહાજોને નિશાન બનાવવાના બનાવોમાં વધારો થયો છે. ખાસ કરીને ઈરાન-ઇઝરાયેલ સંઘર્ષ અને યમનના હૂથી બળવાખોરોની ધમકીઓ બાદ સમુદ્રી માર્ગો વધુ અસુરક્ષિત બન્યા છે. અનેક આંતરરાષ્ટ્રીય શિપિંગ કંપનીઓએ પોતાના રૂટમાં ફેરફાર પણ કર્યા છે.
‘હાજી અલી’ શિપ ક્યાં જઈ રહ્યું હતું તેને લઈને પણ અનેક વિગતો સામે આવી રહી છે. પશુઓને ખાસ કરીને બકરી ઈદ પહેલા ગલ્ફ દેશોમાં વેચાણ માટે મોકલવામાં આવતા હોવાનું કહેવાય છે. મિડલ ઈસ્ટમાં ભારત અને દક્ષિણ એશિયાથી મોટા પ્રમાણમાં ઘેટાં-બકરાંની નિકાસ થાય છે. ખાસ કરીને સાઉદી અરેબિયા, ઓમાન, યુએઈ અને કતારમાં ભારતીય પશુઓની માંગ ઊંચી રહે છે. આ જ કારણસર આ શિપમાં મોટી સંખ્યામાં પશુઓ ભરવામાં આવ્યા હતા.
આ ઘટનાએ ભારતીય વેપાર અને મેરિટાઈમ સુરક્ષાને લઈને નવા સવાલો ઉભા કર્યા છે. ભારત સરકાર સમગ્ર ઘટનાની નજીકથી દેખરેખ રાખી રહી છે. વિદેશ મંત્રાલય દ્વારા ઓમાન સરકાર સાથે સતત સંપર્કમાં રહી માહિતી મેળવવામાં આવી રહી છે. સાથે જ સમુદ્રી માર્ગોની સુરક્ષા વધારવા માટે પણ ચર્ચાઓ શરૂ થઈ છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે મિડલ ઈસ્ટમાં હાલની પરિસ્થિતિ લાંબી ચાલશે તો આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર પર ગંભીર અસર પડી શકે છે. ખાસ કરીને ઓઈલ સપ્લાય, ખાદ્ય સામગ્રી અને પશુ નિકાસ જેવા ક્ષેત્રોમાં મોટું નુકસાન થવાની આશંકા છે.
વેપારી જહાજો પર વધતા હુમલાઓના કારણે ઈન્શ્યોરન્સ ખર્ચ અને ટ્રાન્સપોર્ટ ખર્ચ પણ વધી રહ્યા છે, જેનો પ્રભાવ વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર પડી શકે છે.હાલ સમગ્ર ઘટનાની તપાસ ચાલુ છે. હુમલો કોણે કર્યો અને તેના પાછળનો હેતુ શું હતો તે અંગે હજુ સત્તાવાર પુષ્ટિ થઈ નથી. પરંતુ ‘હાજી અલી’ જહાજના ડૂબવાના બનાવે ફરી એકવાર મિડલ ઈસ્ટના વધતા તણાવ અને સમુદ્રી સુરક્ષાને લઈને દુનિયાભરમાં ચિંતા વધારી દીધી છે.
