ભારત અને યુનાઇટેડ કિંગડમ (યુકે) વચ્ચે થયેલો કમ્પ્રિહેન્સિવ ઇકોનોમિક એન્ડ ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ (CETA) હવે સત્તાવાર રીતે અમલમાં આવ્યો છે. આ ઐતિહાસિક મુક્ત વેપાર કરાર (FTA) ભારત માટે વૈશ્વિક વેપાર ક્ષેત્રે એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્ન માનવામાં આવી રહ્યો છે. આ કરાર હેઠળ હવે ભારતમાંથી યુકેમાં જતી આશરે 99 ટકા નિકાસી વસ્તુઓ પર આયાત શુલ્ક (ટેરિફ) શૂન્ય થઈ જશે, જેના કારણે ભારતીય ઉત્પાદનો યુકેના બજારમાં વધુ સ્પર્ધાત્મક બનશે.આ કરારનો સૌથી મોટો લાભ ભારતના ટેક્સટાઇલ, ગાર્મેન્ટ્સ, ચામડાના ઉત્પાદનો, રત્ન અને આભૂષણ, એન્જિનિયરિંગ, ઓટો પાર્ટ્સ, મરીન પ્રોડક્ટ્સ, કૃષિ આધારિત ઉત્પાદનો અને MSME ઉદ્યોગોને મળશે. સાથે જ બંને દેશો વચ્ચે વેપાર, રોકાણ અને રોજગારીની નવી તકો ઉભી થશે.
FTAના પાંચ મોટા ફાયદા
- 99% ભારતીય માલ પર ઝીરો ટેરિફ
આ કરાર હેઠળ યુકે ભારતમાંથી આયાત થતી લગભગ 99 ટકા વસ્તુઓ પરનો ટેરિફ દૂર કરશે. પરિણામે ભારતીય ઉત્પાદકોને વધુ સારો નફો મળશે અને યુકેમાં ભારતીય માલની માંગ વધવાની શક્યતા છે. ખાસ કરીને ટેક્સટાઇલ, ચામડું, ફૂડ પ્રોસેસિંગ, ફાર્મા અને એન્જિનિયરિંગ ક્ષેત્રને મોટો ફાયદો થશે. - ભારતીય પ્રોફેશનલ્સને PF (સોશિયલ સિક્યુરિટી)માં રાહત
FTA સાથે અમલમાં આવેલા ડબલ કોન્ટ્રિબ્યુશન કન્વેન્શન (DCC) હેઠળ યુકેમાં કામ કરવા જતા ભારતીય પ્રોફેશનલ્સને એક જ સમયે બંને દેશોમાં સોશિયલ સિક્યુરિટી અથવા PFમાં યોગદાન આપવાની ફરજ નહીં રહે. અગાઉ ત્રણ વર્ષ સુધી મળતી આ સુવિધા હવે પાંચ વર્ષ સુધી ઉપલબ્ધ રહેશે. તેનાથી ભારતીય કર્મચારીઓ અને કંપનીઓ બંનેનો ખર્ચ ઘટશે. - ભારતીય સેવાઓને મળશે વધુ તક
IT, ITES, ફાઇનાન્સ, શિક્ષણ, હેલ્થકેર, એન્જિનિયરિંગ, કન્સલ્ટન્સી અને અન્ય અનેક સેવા ક્ષેત્રોને યુકેના બજારમાં વધુ સરળ પ્રવેશ મળશે. નિયમનાત્મક પ્રક્રિયાઓ સરળ બનતા ભારતીય કંપનીઓ માટે નવા વ્યવસાયિક અવસરો ઊભા થશે. - વેપાર અને રોજગારીમાં વધારો
સરકારનું માનવું છે કે આ કરારથી નિકાસમાં નોંધપાત્ર વધારો થશે, જેના કારણે ઉત્પાદન વધશે અને લાખો લોકોને રોજગારીની નવી તકો મળશે. ખાસ કરીને શ્રમ આધારિત ઉદ્યોગોને મોટો લાભ થવાની સંભાવના છે. - ગ્રાહકોને પણ મળશે લાભ
ભારતમાં બ્રિટિશ ઉત્પાદનો જેમ કે કેટલીક પ્રીમિયમ કાર, સ્કોચ વિસ્કી, ચોકલેટ, કોસ્મેટિક્સ અને અન્ય વસ્તુઓ પરના ટેરિફ તબક્કાવાર ઘટાડવામાં આવશે. જેના કારણે ભવિષ્યમાં આ વસ્તુઓની કિંમતોમાં ઘટાડો થઈ શકે છે. જોકે તમામ ઉત્પાદનો પર રાહત એકસાથે નહીં પરંતુ તબક્કાવાર લાગુ થશે. - કયા ક્ષેત્રોને મળશે સૌથી વધુ લાભ?
ટેક્સટાઇલ અને ગાર્મેન્ટ્સ
રત્ન અને જ્વેલરી
ચામડાના ઉત્પાદનો
ફાર્માસ્યુટિકલ્સ
એન્જિનિયરિંગ અને ઓટો પાર્ટ્સ
મરીન પ્રોડક્ટ્સ
કૃષિ અને ફૂડ પ્રોસેસિંગ
MSME ઉદ્યોગો
IT અને પ્રોફેશનલ સેવાઓ - ભારત અને યુકે વચ્ચે વેપારને મળશે નવી દિશા
નિષ્ણાતોના મતે આ FTA માત્ર વેપાર કરાર નથી, પરંતુ ભારત અને યુકે વચ્ચે લાંબા ગાળાની આર્થિક ભાગીદારીને વધુ મજબૂત બનાવશે. બંને દેશો વચ્ચે રોકાણ વધશે, સપ્લાય ચેઇન મજબૂત બનશે અને ભારતીય ઉદ્યોગોને વૈશ્વિક બજારમાં વધુ સ્પર્ધાત્મક બનવાની તક મળશે. - પડકારો પણ રહેશે
વેપાર નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે માત્ર ટેરિફ ઘટવાથી જ નિકાસમાં મોટો વધારો થશે એવું નથી. ભારતીય ઉત્પાદકોને ગુણવત્તા, આંતરરાષ્ટ્રીય ધોરણો, પ્રમાણપત્રો, લોજિસ્ટિક્સ અને સમયસર સપ્લાય પર પણ ધ્યાન આપવું પડશે. આ બાબતોમાં સુધારો થશે તો જ FTAનો સંપૂર્ણ લાભ મળી શકશે. - ભારત-યુકે FTA ભારત માટે ઐતિહાસિક આર્થિક કરાર સાબિત થઈ શકે છે. 99 ટકા નિકાસ પર ઝીરો ટેરિફ, ભારતીય પ્રોફેશનલ્સને સોશિયલ સિક્યુરિટી રાહત, સેવા ક્ષેત્ર માટે નવા અવસર, વેપાર અને રોજગારીમાં વધારો તેમજ બંને દેશો વચ્ચે મજબૂત આર્થિક સંબંધો જેવા અનેક ફાયદાઓ સાથે આ કરાર ભારતના વૈશ્વિક વેપારને નવી ગતિ આપશે. જો ભારતીય ઉદ્યોગો ગુણવત્તા અને વૈશ્વિક ધોરણો જાળવી શકશે તો આગામી વર્ષોમાં ભારતને આ કરારનો સૌથી મોટો લાભ મળવાની શક્યતા છે.
