અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધતા તણાવની સીધી અસર હવે વૈશ્વિક કોમોડિટી બજારો સાથે ભારતીય વાયદા બજાર (MCX) પર પણ જોવા મળી રહી છે. સોમવારે બજાર ખુલતાની સાથે જ સોના અને ચાંદીના ભાવમાં ભારે ઘટાડો નોંધાયો હતો. સોનાના ભાવમાં પ્રતિ 10 ગ્રામ રૂ. 1,921નો કડાકો નોંધાયો હતો, જ્યારે ચાંદી પ્રતિ કિલોગ્રામ રૂ. 5,387 જેટલી સસ્તી થઈ ગઈ હતી. કિંમતી ધાતુઓમાં આવેલા આ અચાનક ઘટાડાથી રોકાણકારો અને જ્વેલરી બજારમાં પણ ભારે ચર્ચા શરૂ થઈ છે.
બજારના આંકડા મુજબ સોનાનો અગાઉનો બંધ ભાવ (Prev. Close) રૂ. 1,43,478 પ્રતિ 10 ગ્રામ હતો. પરંતુ નવા ટ્રેડિંગ સેશનની શરૂઆત રૂ. 1,42,633ના ભાવથી થઈ હતી. ટ્રેડિંગ દરમિયાન સોનાએ રૂ. 1,42,633ની ઊંચી સપાટી સ્પર્શી હતી, જ્યારે દિવસ દરમિયાન તેનો સૌથી નીચો ભાવ રૂ. 1,41,557 સુધી પહોંચ્યો હતો. આમ, બજાર ખુલતાની સાથે જ સોનામાં રૂ. 1,921નો મોટો ઘટાડો નોંધાયો હતો. ચાંદીના બજારમાં પણ આવું જ દૃશ્ય જોવા મળ્યું હતું. અગાઉના ટ્રેડિંગ સેશનમાં ચાંદીનો બંધ ભાવ રૂ. 2,22,664 પ્રતિ કિલોગ્રામ હતો. આજે બજાર ખુલતાં જ તેનો ભાવ રૂ. 2,18,648 રહ્યો હતો. દિવસ દરમિયાન ચાંદીનો ઉચ્ચતમ ભાવ રૂ. 2,18,667 અને નીચલો ભાવ રૂ. 2,17,277 નોંધાયો હતો. એટલે કે, એક જ દિવસમાં ચાંદીના ભાવમાં રૂ. 5,387નો મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો.
નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ કિંમતી ધાતુઓમાં આવેલા આ ઘટાડા પાછળ અનેક વૈશ્વિક પરિબળો જવાબદાર છે. સૌથી મોટું કારણ અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધતો તણાવ અને યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ માનવામાં આવી રહી છે. પશ્ચિમ એશિયામાં સર્જાયેલી અનિશ્ચિતતાને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય કોમોડિટી બજારમાં ભારે અસ્થિરતા જોવા મળી રહી છે. આ સાથે જ વૈશ્વિક રોકાણકારો સતત પોતાના પોર્ટફોલિયોમાં ફેરફાર કરી રહ્યા છે, જેના કારણે કિંમતી ધાતુઓમાં વેચવાલી વધી છે. આ ઉપરાંત અમેરિકન ડોલરની મજબૂતી પણ સોના અને ચાંદીના ભાવ પર અસર કરી રહી છે. જ્યારે ડોલર મજબૂત બને છે ત્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સોના અને ચાંદીની માંગ પર અસર પડે છે, જેના કારણે ભાવમાં ઘટાડો જોવા મળે છે. બીજી તરફ વૈશ્વિક શેરબજારોમાં વધતી અસ્થિરતા અને મોટા રોકાણકારો દ્વારા કરવામાં આવતી પ્રોફિટ બુકિંગ પણ આ ઘટાડાનું મહત્વનું કારણ ગણાઈ રહ્યું છે.
માર્કેટ વિશ્લેષકોનું કહેવું છે કે હાલમાં આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકીય અને આર્થિક પરિસ્થિતિ ખૂબ જ અનિશ્ચિત છે. તેથી આગામી દિવસોમાં સોના અને ચાંદીના ભાવમાં વધુ વધઘટ જોવા મળી શકે છે. જો અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનો તણાવ વધુ વકરશે અથવા અન્ય વૈશ્વિક ઘટનાઓ સર્જાશે તો તેની સીધી અસર ફરી કિંમતી ધાતુઓના ભાવ પર પડી શકે છે. જ્વેલરી બજારના વેપારીઓનું માનવું છે કે ભાવમાં આવેલા ઘટાડાથી ખરીદી કરવાની યોજના બનાવી રહેલા ગ્રાહકોને થોડો લાભ મળી શકે છે. જોકે તેઓ રોકાણકારોને હાલની અસ્થિર પરિસ્થિતિમાં સાવચેતી રાખીને રોકાણ કરવાની સલાહ આપી રહ્યા છે. બજારની દિશા આગામી દિવસોમાં વૈશ્વિક ઘટનાઓ અને આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય બજારોના વલણ પર નિર્ભર રહેશે. હાલ માટે સોના અને ચાંદીના ભાવમાં નોંધાયેલા આ ભારે ઘટાડાએ બજારમાં ચિંતા અને ઉત્સુકતા બંને વધારી છે. રોકાણકારો હવે આગામી ટ્રેડિંગ સેશન અને વૈશ્વિક પરિસ્થિતિ પર નજીકથી નજર રાખી રહ્યા છે.
