વિપક્ષી ગઠબંધન ‘INDIA’માં ફરી એકવાર આંતરિક મતભેદો ખુલ્લા પડી ગયા છે. લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીના એક નિવેદનને કારણે કોંગ્રેસ અને ડાબેરી પક્ષો વચ્ચેનો વિવાદ વધુ ઘેરો બન્યો છે. કેરળના પૂર્વ મુખ્યમંત્રી અને CPI(M)ના દિગ્ગજ નેતા પિનરાઈ વિજયન અંગે રાહુલ ગાંધી દ્વારા કરવામાં આવેલી ટિપ્પણી બાદ ડાબેરી નેતાઓએ ખુલ્લેઆમ અસંતોષ વ્યક્ત કર્યો છે. આ સમગ્ર ઘટનાક્રમે INDIA ગઠબંધનની એકતા અને ભવિષ્ય અંગે નવા પ્રશ્નો ઊભા કર્યા છે. વિવાદની શરૂઆત 8 જૂને યોજાયેલી INDIA ગઠબંધનની એક બેઠકના કથિત લીક થયેલા ઓડિયોથી થઈ હતી. આ ઓડિયોમાં રાહુલ ગાંધી કહેતા સંભળાય છે કે તેઓ પિનરાઈ વિજયન સાથે રાજકીય લડાઈ લડી રહ્યા છે અને તેથી તેમને ગળે લગાવી શકતા નથી. આ નિવેદન બહાર આવતા જ રાજકીય વર્તુળોમાં ચર્ચા શરૂ થઈ ગઈ હતી. ઓડિયો ક્લિપમાં રાહુલ ગાંધી કહે છે કે દરેક પક્ષોની પોતાની રાજકીય લડાઈઓ હોય છે. તેમણે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું હતું કે જો કોઈ તેમને કેરળના પૂર્વ મુખ્યમંત્રીને ગળે લગાવવા માટે કહે તો તેઓ તે કરી શકશે નહીં, કારણ કે તેમની સાથે તેમની સીધી રાજકીય લડાઈ છે. આ નિવેદનને લઈને ડાબેરી પક્ષોમાં ભારે નારાજગી જોવા મળી રહી છે.
કેરળમાં કોંગ્રેસ અને ડાબેરી ગઠબંધન વર્ષોથી રાજકીય હરીફ રહ્યા છે. રાજ્યની રાજનીતિમાં બંને પક્ષો વચ્ચે સતત ટક્કર જોવા મળે છે. તાજેતરની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસે પિનરાઈ વિજયનના નેતૃત્વ હેઠળના ડાબેરી ગઠબંધનને સત્તાથી દૂર કરવામાં સફળતા મેળવી હતી. જોકે રાષ્ટ્રીય સ્તરે બંને પક્ષો INDIA ગઠબંધનના ભાગીદાર છે. તેથી ઘણા રાજકીય નિરીક્ષકોનું માનવું છે કે આવા નિવેદનો ગઠબંધનની એકતા માટે અનુકૂળ નથી.
રાહુલ ગાંધીના નિવેદન બાદ ડાબેરી નેતાઓએ કોંગ્રેસ સામે ખુલ્લેઆમ મોરચો ખોલી દીધો છે. પિનરાઈ વિજયને પોતે પણ આ મુદ્દે પ્રતિક્રિયા આપતા કહ્યું કે તેમને કોઈના આલિંગન સામે વાંધો નથી, પરંતુ તેમની ચિંતા આ નિવેદન પાછળ રહેલા રાજકીય સંદેશને લઈને છે. તેમના મતે, આ નિવેદન રાહુલ ગાંધીની રાજકીય વિચારસરણી અને INDIA ગઠબંધન પ્રત્યેના તેમના અભિગમને દર્શાવે છે. CPI(M)ના વરિષ્ઠ નેતા અને પૂર્વ સાંસદ એમ.એ. બેબીએ પણ રાહુલ ગાંધીની ટીકા કરી હતી. તેમણે કહ્યું કે કોઈએ રાહુલ ગાંધીને પિનરાઈ વિજયનને ગળે મળવાની માંગ કરી નથી. પરંતુ ઓછામાં ઓછું તેઓએ તેમના વિરુદ્ધ આ પ્રકારની રાજકીય ભાષા વાપરવી ન જોઈએ. બેબીનું કહેવું હતું કે વિપક્ષી એકતાની વાત કરનારા નેતાઓએ પોતાના સાથી પક્ષોના નેતાઓ પ્રત્યે સન્માન જાળવવું જોઈએ.
પાર્ટીના સાંસદ જોન બ્રિટાસે પણ આ મુદ્દે પ્રતિક્રિયા આપતા જણાવ્યું કે આ વિવાદ માત્ર આલિંગનનો નથી, પરંતુ INDIA ગઠબંધનની રાજકીય વિશ્વસનીયતા અને અખંડિતતાનો છે. તેમના મતે, જ્યારે દેશભરમાં ભાજપ સામે સંયુક્ત લડત લડવાની વાત કરવામાં આવે છે ત્યારે ગઠબંધનના ભાગીદારો વચ્ચે આવી જાહેર ટિપ્પણીઓ ગેરસમજ અને અવિશ્વાસ વધારવાનું કામ કરે છે. ડાબેરી નેતા બ્રિન્દા કરાતે તો રાહુલ ગાંધી પર સીધો હુમલો કર્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે સામ્યવાદીઓને કોઈના આલિંગનની જરૂર નથી. તેમને સ્વચ્છ અને સિદ્ધાંત આધારિત રાજકારણની જરૂર છે. બ્રિન્દા કરાતના જણાવ્યા મુજબ, વિપક્ષના નેતા તરીકે રાહુલ ગાંધીની જવાબદારી વધુ મોટી છે અને તેમને પિનરાઈ વિજયન જેવા અનુભવી નેતાઓનો યોગ્ય આદર કરવો જોઈએ.
આ સમગ્ર વિવાદ એવા સમયે સામે આવ્યો છે જ્યારે INDIA ગઠબંધન આગામી રાજકીય પડકારો માટે પોતાની વ્યૂહરચના મજબૂત કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. ભાજપ સામે એકજૂટ રહેવાનો સંદેશ આપતા વિપક્ષી પક્ષો માટે આ પ્રકારના જાહેર મતભેદો રાજકીય રીતે નુકસાનકારક સાબિત થઈ શકે છે. રાજકીય વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે કોંગ્રેસ અને ડાબેરી પક્ષો વચ્ચેનો આ વિવાદ જો લાંબો ચાલે તો ગઠબંધનની આંતરિક એકતા પર તેની સીધી અસર પડી શકે છે. હાલ બંને પક્ષો તરફથી આ મુદ્દે સતત નિવેદનો આવી રહ્યા છે, જેના કારણે INDIA ગઠબંધનની અંદર રહેલા મતભેદો ફરી એકવાર જાહેર ચર્ચાનો વિષય બન્યા છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે કોંગ્રેસ અને ડાબેરી પક્ષો આ વિવાદને કેવી રીતે શાંત કરે છે અને ગઠબંધનની એકતા જાળવવા માટે આગળ શું પગલાં ભરે છે.
