બંગાળની ખાડીમાં સર્જાયેલું ‘અર્નબ’ વાવાઝોડું ઉત્તર આંધ્ર પ્રદેશ અને દક્ષિણ ઓડિશાના દરિયાકાંઠે મોડી રાત્રે ત્રાટક્યું છે. રાત્રે લગભગ 11 વાગ્યાથી 1 વાગ્યાની વચ્ચે વાવાઝોડાની અસર દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં જોવા મળી હતી. વાવાઝોડાને કારણે આંધ્ર પ્રદેશ અને ઓડિશાના અનેક વિસ્તારોમાં ભારે વરસાદ વરસ્યો છે, જ્યારે તેજ પવનના કારણે જનજીવન પણ પ્રભાવિત થયું છે. વાવાઝોડાની સૌથી વધુ અસર ઓડિશાના દક્ષિણ વિસ્તારોમાં જોવા મળી રહી છે. ભારે વરસાદને કારણે નદી-નાળામાં પાણીનું સ્તર ઝડપથી વધ્યું છે. અનેક નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પાણી ભરાઈ ગયું છે. કેટલીક જગ્યાએ રસ્તાઓ અને પુલોને પણ નુકસાન પહોંચ્યું છે. દક્ષિણ ઓડિશામાં ચારથી વધુ પુલ અને રસ્તાઓ પાણીના ભારે પ્રવાહમાં ધોવાઈ ગયા હોવાની માહિતી સામે આવી છે.
પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને ઓડિશામાં તંત્રને એલર્ટ પર રાખવામાં આવ્યું છે. જોખમવાળા અને નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં રહેતા લોકોને સુરક્ષિત સ્થળોએ ખસેડવામાં આવી રહ્યા છે. અત્યાર સુધીમાં આશરે 5 હજાર લોકોને સલામત સ્થળોએ પહોંચાડવામાં આવ્યા છે. લોકોને રાહત કેન્દ્રો અને અન્ય સુરક્ષિત સ્થળોએ રાખવામાં આવ્યા છે. ભારે વરસાદને કારણે કેટલાક વિસ્તારોનો સંપર્ક પણ પ્રભાવિત થયો છે. પુલ અને રસ્તાઓને નુકસાન થતાં સ્થાનિક વાહનવ્યવહાર પર અસર પડી છે. તંત્ર દ્વારા લોકોને પાણી ભરાયેલા રસ્તાઓ અને નદી-નાળાની નજીક ન જવા માટે સાવચેત કરવામાં આવ્યા છે.
આંધ્ર પ્રદેશમાં પણ વાવાઝોડાની મોટી અસર જોવા મળી છે. ખાસ કરીને શ્રીકાકુલમ જિલ્લાના દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં ભારે વરસાદની સાથે તેજ પવન ફૂંકાયો છે. કલિંગપટ્ટનમ સહિતના વિસ્તારોમાં પવનની ઝડપ લગભગ 75 કિલોમીટર પ્રતિ કલાક સુધી પહોંચી હતી. તેજ પવન અને સતત વરસાદના કારણે લોકોને ઘરમાં રહેવા અને જરૂરી સાવચેતી રાખવા માટે કહેવામાં આવ્યું છે. દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં માછીમારો અને સામાન્ય લોકો માટે પણ ખાસ સાવચેતી રાખવામાં આવી રહી છે.
વિજયવાડામાં પણ સવારથી વરસાદ ચાલુ રહ્યો છે. સતત વરસાદને કારણે શહેરના નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પાણી ભરાવાની સમસ્યા સર્જાઈ છે. રસ્તાઓ પર પાણી ભરાતા વાહનચાલકોને મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. ખરાબ હવામાન અને ભારે વરસાદને ધ્યાનમાં રાખીને શહેરની ઘણી શાળાઓમાં સતત બીજા દિવસે રજા જાહેર કરવામાં આવી છે. બાળકોને વરસાદ દરમિયાન જોખમ ન રહે તે માટે આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. ‘અર્નબ’ની અસર માત્ર આંધ્ર પ્રદેશ અને ઓડિશા પૂરતી મર્યાદિત રહેવાની નથી. આ હવામાન સિસ્ટમ આગળ વધતાં દેશના અન્ય રાજ્યોમાં પણ વરસાદની અસર જોવા મળી શકે છે.
છેલ્લા કેટલાક કલાકોમાં આ સિસ્ટમ લગભગ 3 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપે પશ્ચિમ-ઉત્તર-પશ્ચિમ દિશામાં આગળ વધી રહી છે. તેની ગતિ ધીમી હોવાથી કેટલાક વિસ્તારોમાં લાંબા સમય સુધી વરસાદ ચાલુ રહેવાની સ્થિતિ ઊભી થઈ શકે છે. પશ્ચિમ બંગાળના કેટલાક વિસ્તારોમાં પણ ભારે વરસાદની શક્યતા છે. ખાસ કરીને પહાડી વિસ્તારોમાં વરસાદને કારણે વધુ સાવચેતી રાખવાની જરૂર છે. દાર્જિલિંગ અને કલિમપોંગ જેવા વિસ્તારોમાં ભૂસ્ખલનનું જોખમ વધી શકે છે. પહાડી વિસ્તારોમાં સતત ભારે વરસાદ પડે ત્યારે જમીન નરમ થઈ જવાથી ભૂસ્ખલનની શક્યતા વધી જાય છે. તેથી લોકોને જોખમી પહાડી રસ્તાઓ અને ઢોળાવવાળા વિસ્તારોમાં સાવધાની રાખવા માટે કહેવામાં આવ્યું છે.
વાવાઝોડાની અસરને ધ્યાનમાં રાખીને અનેક રાજ્યોમાં ભારે વરસાદની ચેતવણી આપવામાં આવી છે. ઓડિશા, આંધ્ર પ્રદેશ, છત્તીસગઢ અને તેલંગાણામાં ભારે વરસાદ અને ખરાબ હવામાનની શક્યતાને ધ્યાનમાં રાખીને રેડ એલર્ટ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે. રેડ એલર્ટનો અર્થ એ છે કે આ વિસ્તારોમાં હવામાનની સ્થિતિ ગંભીર બની શકે છે અને લોકોને ખાસ સાવચેતી રાખવાની જરૂર છે. ભારે વરસાદને કારણે નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પાણી ભરાવું, નદી-નાળામાં પાણી વધવું અને રસ્તાઓ પર વાહનવ્યવહાર પ્રભાવિત થવાની શક્યતા રહે છે. બિહાર, ઝારખંડ, પશ્ચિમ બંગાળ અને મહારાષ્ટ્રમાં ઓરેન્જ એલર્ટ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે. આ રાજ્યોના કેટલાક વિસ્તારોમાં મધ્યમથી ભારે વરસાદ પડી શકે છે. લોકોને હવામાનની સ્થિતિ પર નજર રાખવા અને જરૂરી સાવચેતી રાખવા માટે કહેવામાં આવ્યું છે.
ઉત્તર પ્રદેશ, મધ્ય પ્રદેશ, આસામ, મેઘાલય અને કર્ણાટકના કેટલાક વિસ્તારો માટે યલો એલર્ટ આપવામાં આવ્યું છે. અહીં હળવાથી મધ્યમ વરસાદ સાથે કેટલીક જગ્યાએ ભારે વરસાદની સ્થિતિ બની શકે છે. વાવાઝોડાની અસર દરમિયાન સૌથી મોટું જોખમ દરિયાકાંઠા અને નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં રહે છે. સતત ભારે વરસાદને કારણે પાણી ભરાવાની સાથે નદીઓમાં અચાનક પાણી વધવાની શક્યતા રહે છે. આવી સ્થિતિમાં પુલ કે કોઝવે પરથી પાણી પસાર થઈ રહ્યું હોય તો ત્યાંથી વાહન ચલાવવું જોખમી બની શકે છે. ઓડિશામાં પુલ અને રસ્તાઓ ધોવાઈ જવાની ઘટનાઓ બાદ લોકોને ખાસ સાવચેત રહેવા માટે કહેવામાં આવ્યું છે. જ્યાં પાણીનો પ્રવાહ વધારે હોય ત્યાં રસ્તો પાર કરવાનો પ્રયાસ ન કરવા અને સ્થાનિક તંત્રની સૂચનાઓનું પાલન કરવા જણાવાયું છે.
વાવાઝોડા સાથે આવતા ભારે પવન દરમિયાન વૃક્ષો, વીજપોલ અને નબળા બાંધકામને પણ નુકસાન થઈ શકે છે. તેથી ભારે પવન વખતે ખુલ્લા વિસ્તારમાં રહેવાનું ટાળવું જરૂરી છે. વીજળી પડવાની સ્થિતિમાં પણ સુરક્ષિત જગ્યાએ રહેવાની સલાહ આપવામાં આવે છે. દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં સ્થિતિ સામાન્ય ન થાય ત્યાં સુધી માછીમારો માટે દરિયામાં જવું જોખમી બની શકે છે. દરિયામાં ઊંચા મોજા અને તેજ પવનને કારણે નાની બોટ માટે જોખમ વધી શકે છે.
ઓડિશામાં લગભગ 5 હજાર લોકોને અગાઉથી સુરક્ષિત સ્થળોએ ખસેડવાનો નિર્ણય મોટા નુકસાનને ટાળવા માટે લેવામાં આવ્યો છે. જરૂર પડે તો વધુ લોકોને પણ સલામત સ્થળોએ ખસેડી શકાય તેવી તૈયારીઓ રાખવામાં આવી છે. આંધ્ર પ્રદેશમાં પણ ભારે વરસાદવાળા વિસ્તારોમાં સ્થાનિક તંત્ર પરિસ્થિતિ પર નજર રાખી રહ્યું છે. શહેરોમાં પાણી ભરાવું અને દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં તેજ પવન હાલમાં મુખ્ય ચિંતા છે. આગામી કલાકો ખૂબ મહત્વપૂર્ણ રહેશે. વાવાઝોડું જમીન પર આગળ વધતાં તેની પવનની તાકાત ધીમે-ધીમે ઓછી થઈ શકે છે, પરંતુ તેની સાથે જોડાયેલા વાદળોને કારણે ઘણા વિસ્તારોમાં ભારે વરસાદ ચાલુ રહી શકે છે.
ખાસ કરીને ઓડિશા, આંધ્ર પ્રદેશ, છત્તીસગઢ અને તેલંગાણામાં વરસાદની સ્થિતિ પર નજર રાખવામાં આવી રહી છે. આ ઉપરાંત પશ્ચિમ બંગાળ, ઝારખંડ, બિહાર અને મહારાષ્ટ્ર સહિતના રાજ્યોમાં પણ વરસાદની અસર જોવા મળી શકે છે. ‘અર્નબ’ વાવાઝોડાએ ત્રાટક્યા બાદ હાલમાં સૌથી મોટી અસર ભારે વરસાદના સ્વરૂપમાં જોવા મળી રહી છે. ઓડિશામાં હજારો લોકોને સુરક્ષિત સ્થળોએ ખસેડવામાં આવ્યા છે, રસ્તા અને પુલને નુકસાન થયું છે, જ્યારે આંધ્ર પ્રદેશના અનેક વિસ્તારોમાં વરસાદ અને તેજ પવનથી જનજીવન પ્રભાવિત થયું છે. હવે વાવાઝોડું આગળ વધતાં આગામી કલાકોમાં વરસાદની સ્થિતિ કેવી રહે છે તેના પર નજર રહેશે.