નાઇજીરિયાના નાઇજર રાજ્યમાં ગેરકાયદે ખાણકામની શંકામાં ધરપકડ કરાયેલા 37 લોકોનાં સુરક્ષા દળોની કસ્ટડીમાં મોત થતાં ભારે ખળભળાટ મચ્યો છે. આ તમામ લોકોને નાઇજીરિયા સિક્યોરિટી એન્ડ સિવિલ ડિફેન્સ કોર્પ્સ (NSCDC) દ્વારા ગેરકાયદે ખાણકામ વિરુદ્ધ હાથ ધરાયેલા ઓપરેશન દરમિયાન પકડવામાં આવ્યા હતા. ઘટના બાદ પોલીસ અને સુરક્ષા એજન્સીઓએ તપાસ શરૂ કરી છે અને મૃત્યુનું વાસ્તવિક કારણ જાણવા માટે મૃતદેહોની તબીબી તપાસ કરાવવામાં આવી રહી છે.
મળતી માહિતી પ્રમાણે 15 અને 16 સપ્ટેમ્બર, 2026ના રોજ મિન્ના નજીક M.I. Wushishi અને Lukoto વિસ્તારમાં ગેરકાયદે ખાણકામ વિરુદ્ધ કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી. આ કાર્યવાહી દરમિયાન મોટી સંખ્યામાં શંકાસ્પદ લોકોને કસ્ટડીમાં લેવામાં આવ્યા હતા. NSCDCના જણાવ્યા અનુસાર, 17 સપ્ટેમ્બરની વહેલી સવારે કસ્ટડીમાં રહેલા કેટલાક લોકો મૃત હાલતમાં મળી આવ્યા હતા. બાદમાં નાઇજર રાજ્યના ગવર્નર મોહમ્મદ ઉમરુ બાગોએ મૃત્યુઆંક 37 હોવાની પુષ્ટિ કરી હતી.શરૂઆતમાં NSCDCના રાજ્ય કમાન્ડ દ્વારા સંભવિત બીમારીના પ્રકોપને મૃત્યુનું કારણ ગણાવવામાં આવ્યું હતું. જોકે, NSCDCના રાષ્ટ્રીય મુખ્યાલયે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે હજુ સુધી મૃત્યુનું ચોક્કસ કારણ નક્કી થયું નથી. મૃતદેહોને મિન્ના જનરલ હોસ્પિટલમાં મોકલવામાં આવ્યા છે, જ્યાં તબીબી અને લેબોરેટરી તપાસ બાદ જ મૃત્યુનું સાચું કારણ સામે આવશે. કોઈ ચોક્કસ બીમારીને જવાબદાર ગણાવતાં અહેવાલોને પણ સત્તાવાર પુષ્ટિ મળવાની બાકી છે.
દરમિયાન, ઘટનામાં બચી ગયેલા એક વ્યક્તિએ કસ્ટડીની સ્થિતિ અંગે ગંભીર દાવો કર્યો છે. એસોસિએટેડ પ્રેસ અનુસાર, દાઉદા શેહુ નામના બચી ગયેલા વ્યક્તિએ જણાવ્યું હતું કે આશરે 65 લોકોને ઓછી હવા-વેન્ટિલેશનવાળી જગ્યામાં રાખવામાં આવ્યા હતા. તેમના જણાવ્યા પ્રમાણે કસ્ટડીમાં રહેલા લોકોને શ્વાસ લેવામાં મુશ્કેલી પડી હતી. જોકે, આ દાવાઓની સ્વતંત્ર રીતે પુષ્ટિ થવાની બાકી છે અને સત્તાવાર તપાસ તેના પર પ્રકાશ પાડશે.ઘટનાની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં રાખીને નાઇજર રાજ્ય પોલીસે અલગથી તપાસ શરૂ કરી છે. પોલીસ કમિશનર અદામુ એલેમેને સ્ટેટ ક્રિમિનલ ઇન્વેસ્ટિગેશન ડિપાર્ટમેન્ટને તપાસ સોંપી છે.
તપાસમાં કસ્ટડીમાં રાખવામાં આવેલા લોકોની સંખ્યા, તેમની ધરપકડની પરિસ્થિતિ, કસ્ટડી દરમિયાનની સ્થિતિ, તેમને આપવામાં આવેલી તબીબી સુવિધાઓ અને મૃત્યુ પહેલાં બનેલી ઘટનાઓ સહિતના મુદ્દાઓની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે.નાઇજીરિયાની ફેડરલ સરકારે પણ ઘટનાને ગંભીરતાથી લીધી છે. આંતરિક બાબતોના મંત્રી ઓલુબુન્મી તુનજી-ઓજોએ નાઇજર રાજ્યના NSCDC કમાન્ડન્ટ સુબેરુ સિયાકા અનિવિયેને તપાસ પૂર્ણ થાય ત્યાં સુધી સસ્પેન્ડ કરવાનો આદેશ આપ્યો છે. NSCDCના કમાન્ડન્ટ જનરલે પણ ઉચ્ચ સ્તરીય તપાસ સમિતિની રચના કરી છે. સમિતિ કસ્ટડીમાં રહેલા લોકોની શારીરિક સ્થિતિથી લઈને તેમને મળેલી સારવાર અને કસ્ટડીની વ્યવસ્થા સુધીના મુદ્દાઓની તપાસ કરશે.
ઘટનાના પગલે નાઇજર રાજ્યમાં શોકનો માહોલ છે. ગવર્નર બાગોએ ત્રણ દિવસના શોકની જાહેરાત કરી છે. ઘટનાને લઈને મિન્નામાં વિરોધ પ્રદર્શન પણ થયા હતા અને લોકો દ્વારા જવાબદારી નક્કી કરવાની માંગ કરવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ વિસ્તારમાં સુરક્ષા વ્યવસ્થા વધારવામાં આવી હતી. નાઇજીરિયામાં ગેરકાયદે ખાણકામ લાંબા સમયથી ગંભીર પડકાર રહ્યું છે. સત્તાવાળાઓના જણાવ્યા અનુસાર આવી પ્રવૃત્તિઓથી પર્યાવરણને નુકસાન થવા ઉપરાંત સરકારી આવકને પણ અસર થાય છે. જોકે, આ સમગ્ર ઘટનામાં કસ્ટડીમાં રહેલા લોકોના મોતનું ચોક્કસ કારણ શું હતું તે જાણવા માટે તબીબી તપાસ અને સરકારી તપાસના અંતિમ પરિણામની રાહ જોવી પડશે. હાલ સત્તાવાર રીતે મૃત્યુનું કારણ નિશ્ચિત થયું નથી.
