મધ્ય પૂર્વમાં ફરી યુદ્ધના વાદળો ઘેરાયા, અમેરિકાની શાંતિ પહેલને ઝટકો, ઇઝરાયલ-ઈરાન વચ્ચે વધ્યું તણાવ; અનેક શહેરોમાં ધડાકાઓથી લોકોમાં ભયનો માહોલ
મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા તણાવ વચ્ચે ઇઝરાયલ અને ઈરાન વચ્ચેનો સંઘર્ષ વધુ ગંભીર બનતો જઈ રહ્યો છે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા સંયમ રાખવાની અપીલ અને હુમલો ન કરવાની સ્પષ્ટ સલાહ આપવામાં આવી હોવા છતાં ઇઝરાયલે ઈરાન સાથે જોડાયેલા લક્ષ્યો પર મિસાઈલ અને હવાઈ હુમલાઓ કર્યા હોવાનું આંતરરાષ્ટ્રીય અહેવાલોમાં જણાવાયું છે. આ હુમલાઓ બાદ ઈરાને પણ કડક પ્રતિક્રિયા આપતાં મિસાઈલ હુમલાઓ શરૂ કર્યા, જેના કારણે વિસ્તારમાં યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ ગઈ છે. અહેવાલો અનુસાર, હુમલાઓના પગલે ઈરાન અને ઇઝરાયલ બંને તરફ એલર્ટ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે. અનેક શહેરોમાં સાયરન વાગ્યા, લોકો બંકરોમાં આશરો લેવા મજબૂર બન્યા અને હવાઈ સુરક્ષા પ્રણાલીઓ સક્રિય કરવામાં આવી. આ ઘટનાએ સમગ્ર વિશ્વનું ધ્યાન મધ્ય પૂર્વ તરફ ખેંચી લીધું છે.
ટ્રમ્પે આપી હતી સ્પષ્ટ ચેતવણી
અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી ઈરાન અને ઇઝરાયલ વચ્ચે શાંતિ સ્થાપિત કરવા માટે રાજદ્વારી પ્રયાસો કરી રહ્યા હતા. ટ્રમ્પે ઇઝરાયલના વડાપ્રધાન Benjamin Netanyahu સાથે વાતચીત કરીને તેમને કોઈ પણ પ્રકારની નવી સૈન્ય કાર્યવાહી ન કરવા અપીલ કરી હતી.ટ્રમ્પનું માનવું હતું કે જો આ સમયે કોઈ મોટો હુમલો કરવામાં આવશે તો અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલી શાંતિ ચર્ચાઓ પર ગંભીર અસર પડી શકે છે. તેમણે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું હતું કે હાલમાં કૂટનીતિક પ્રયાસોને તક આપવી જોઈએ અને સ્થિતિને વધુ ભડકાવવી જોઈએ નહીં.
છતાં ઇઝરાયલે શરૂ કરી કાર્યવાહી
ટ્રમ્પની અપીલ બાદ પણ ઇઝરાયલે હુમલાની વ્યૂહરચના અમલમાં મૂકી હોવાનું જણાવાયું છે. ઇઝરાયલી દળોએ ઈરાન સમર્થિત સંગઠનો અને સૈન્ય માળખાને નિશાન બનાવતાં મિસાઈલ હુમલાઓ કર્યા હતા. આ હુમલાઓ ખાસ કરીને લેબનાન અને ઈરાન સાથે સંકળાયેલા વિસ્તારોમાં કેન્દ્રિત હોવાનું જણાવાયું છે.આ કાર્યવાહી બાદ સમગ્ર વિસ્તારમાં ધડાકાઓના અવાજો સંભળાયા હતા. અનેક સ્થળોએ ધુમાડાના ગોટેગોટા જોવા મળ્યા અને સ્થાનિક પ્રશાસને તાત્કાલિક સુરક્ષા વ્યવસ્થા કડક બનાવી દીધી હતી.
ઈરાનનો જોરદાર જવાબ
ઇઝરાયલના હુમલાઓ બાદ ઈરાને પણ તાત્કાલિક જવાબી કાર્યવાહી શરૂ કરી. ઈરાનની રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડે ઇઝરાયલ તરફ મિસાઈલ હુમલાઓ કર્યા હોવાનું જણાવ્યું હતું. અહેવાલો મુજબ ઉત્તર ઇઝરાયલ તરફ અનેક મિસાઈલો છોડવામાં આવી હતી.ઇઝરાયલ ડિફેન્સ ફોર્સ (IDF)એ દાવો કર્યો કે મોટાભાગની મિસાઈલોને હવામાં જ તોડી પાડવામાં આવી હતી, તેમ છતાં સમગ્ર દેશમાં એલર્ટ જાહેર કરવામાં આવ્યું હતું. અનેક વિસ્તારોમાં શાળાઓ બંધ રાખવામાં આવી, નાગરિકોને સુરક્ષિત સ્થળોએ રહેવાની સલાહ આપવામાં આવી.
ચાર શહેરોમાં હુમલાની અસર
સંઘર્ષ દરમિયાન અનેક શહેરોમાં ધડાકાઓના અહેવાલ મળ્યા હતા. કેટલાક વિસ્તારોમાં મિસાઈલોના અવશેષો પડતાં લોકોમાં ગભરાટ ફેલાયો હતો. સુરક્ષા એજન્સીઓએ અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોને સીલ કરીને તપાસ શરૂ કરી હતી.જોકે પ્રાથમિક અહેવાલોમાં મોટા જાનહાનિના સમાચાર સામે આવ્યા નહોતા, પરંતુ હુમલાઓના કારણે સામાન્ય જનજીવન પર વ્યાપક અસર જોવા મળી હતી. એરપોર્ટ, શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ અને જાહેર સેવાઓ પર પણ અસર પડી હોવાનું જાણવા મળ્યું છે.
મધ્ય પૂર્વમાં ફરી વધ્યું યુદ્ધનું જોખમ
તાજેતરની ઘટનાઓને કારણે મધ્ય પૂર્વમાં ફરી એકવાર મોટા યુદ્ધની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. રાજકીય નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જો બંને દેશો વચ્ચેનો આક્રમક વલણ ચાલુ રહેશે તો સમગ્ર વિસ્તાર અસ્થિર બની શકે છે.ઈરાને ચેતવણી આપી છે કે જો તેના હિતો અથવા તેના સહયોગી સંગઠનો પર હુમલા ચાલુ રહેશે તો વધુ વ્યાપક અને કડક જવાબ આપવામાં આવશે. બીજી તરફ ઇઝરાયલે પણ સુરક્ષા માટે જરૂરી તમામ પગલાં ભરવાની તૈયારી દર્શાવી છે.
વૈશ્વિક સમુદાય ચિંતિત
વિશ્વના અનેક દેશોએ બંને પક્ષોને સંયમ રાખવા અપીલ કરી છે. આંતરરાષ્ટ્રીય નેતાઓએ તાત્કાલિક વાતચીત દ્વારા ઉકેલ લાવવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો છે.અમેરિકા ઉપરાંત યુરોપિયન દેશો, કતાર, તુર્કી, પાકિસ્તાન અને અન્ય મધ્યસ્થ દેશો દ્વારા પણ શાંતિ સ્થાપવા માટે પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા છે. રાજદ્વારી સ્તરે સતત સંપર્કો ચાલી રહ્યા છે જેથી પરિસ્થિતિ વધુ બગડે નહીં.
ટ્રમ્પ માટે પણ પડકાર
આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ માટે પણ મોટો રાજકીય પડકાર બની ગયો છે. તેઓ લાંબા સમયથી ઈરાન સાથે સમજૂતી અને સંઘર્ષ સમાપ્ત કરવા માટે પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. મહત્વ નું છે કે ઇઝરાયલ દ્વારા તેમની સલાહને અવગણીને કરાયેલી કાર્યવાહીથી અમેરિકાની શાંતિ પહેલને ઝટકો લાગ્યો હોવાનું માનવામાં આવે છે.ટ્રમ્પે ફરીથી સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેઓ હજુ પણ સંઘર્ષના બદલે વાતચીત દ્વારા ઉકેલ લાવવાના પક્ષમાં છે અને બંને દેશોએ તાત્કાલિક સંયમ દાખવવો જોઈએ.
સ્થિતિ પર સમગ્ર વિશ્વની નજર
ઇઝરાયલ અને ઈરાન વચ્ચેનો તાજેતરનો તણાવ માત્ર બે દેશો પૂરતો મર્યાદિત નથી રહ્યો. આ સંઘર્ષની અસર સમગ્ર મધ્ય પૂર્વ, વૈશ્વિક તેલ બજાર, આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર અને વૈશ્વિક સુરક્ષા પર પડી શકે છે.હાલ માટે બંને દેશો હાઈ એલર્ટ પર છે અને આગામી કલાકો તથા દિવસો પર સમગ્ર વિશ્વની નજર ટકેલી છે. જો રાજદ્વારી પ્રયાસો સફળ નહીં થાય તો મધ્ય પૂર્વમાં વધુ મોટા સંઘર્ષની શક્યતા નકારી શકાય તેમ નથી.ટ્રમ્પના વિરોધ છતાં થયેલા હુમલાઓએ સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ હજુ પણ ખૂબ જ ઊંચા સ્તરે છે. હવે વિશ્વ સમુદાયની સૌથી મોટી ચિંતા એ છે કે આ સંઘર્ષ વધુ વિસ્તરે નહીં અને બંને પક્ષો ફરીથી વાતચીતના માર્ગે પાછા ફરે.
