વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસની ઉજવણી અને વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના સુરત આગમનને લઈને સમગ્ર શહેર ઉત્સાહ, ઉમંગ અને તૈયારીઓમાં વ્યસ્ત છે. શહેરના મુખ્ય માર્ગો, જાહેર સ્થળો અને વિવિધ વિસ્તારોને શણગારવામાં આવી રહ્યા છે. આવા સમયે સુરતના ઘોડદોડ રોડ પરથી સામે આવેલી એક હૃદયસ્પર્શી ઘટના હજારો લોકો માટે પ્રેરણાનું કેન્દ્ર બની છે.
સુરતના હરિયાળા અને આધુનિક ગણાતા ઘોડદોડ રોડ પર પસાર થતાં લોકોની નજર અચાનક એક એવા દૃશ્ય પર અટકી જાય છે, જે કોઈ પણ સંવેદનશીલ વ્યક્તિના હૃદયને સ્પર્શી જાય. એક દિવ્યાંગ ભાઈ, પોતાના શારીરિક પડકારોને પાછળ મૂકી, ખુલ્લા પગે અને લાકડીના ટેકે રસ્તા પર સફાઈ કરતાં જોવા મળે છે. તેમના હાથમાં સાવરણો છે અને ચહેરા પર કોઈ પ્રસિદ્ધિ મેળવવાની ઇચ્છા નહીં, પરંતુ પોતાના શહેર પ્રત્યેની નિઃસ્વાર્થ જવાબદારીની લાગણી સ્પષ્ટપણે ઝળહળી રહી છે.
શહેરમાં અનેક લોકો વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસની ઉજવણી માટે વિવિધ કાર્યક્રમોની તૈયારી કરી રહ્યા છે, વડાપ્રધાનના આગમનને લઈને સ્વાગતની તૈયારીઓમાં વ્યસ્ત છે, ત્યારે આ દિવ્યાંગ નાગરિક કોઈપણ પ્રકારના સરકારી કે સામાજિક મંચ વિના, કોઈ કેમેરા કે પ્રચારની અપેક્ષા વિના પોતાના સ્તરે સ્વચ્છતાનું કાર્ય કરી રહ્યો છે. આ દૃશ્ય માત્ર એક વ્યક્તિની કામગીરી નથી, પરંતુ સમાજને આપવામાં આવેલો એક મૌન સંદેશ છે.
આ દિવ્યાંગ ભાઈની શારીરિક સ્થિતિ કદાચ તેમને સામાન્ય માણસ કરતાં વધુ પડકારો આપે છે, પરંતુ તેમનું મનોબળ અને દેશપ્રેમ અનેક સશક્ત લોકોને પણ શરમાવે તેવું છે. રસ્તા પર ઝાડુ ફેરવતી તેમની દરેક હરકત જાણે એક સંદેશ આપી રહી હોય કે “દેશ અને શહેરની સેવા માટે માત્ર શરીરની શક્તિ નહીં, પરંતુ મનની ઇચ્છાશક્તિ જરૂરી છે.”
ઘોડદોડ રોડ પરથી પસાર થતા વાહનચાલકો, રાહદારીઓ અને સ્થાનિક નાગરિકો માટે આ દૃશ્ય કોઈ સામાન્ય ઘટના નહોતું. અનેક લોકો થોડો સમય ઉભા રહી આ દિવ્યાંગ ભાઈને નિહાળી રહ્યા હતા. કેટલાક લોકો તેમના ફોટા અને વીડિયો પણ પોતાના મોબાઇલમાં કેદ કરતા જોવા મળ્યા. પરંતુ સૌથી મહત્વની બાબત એ હતી કે આ દૃશ્ય લોકોને અંદરથી વિચારવા મજબૂર કરી રહ્યું હતું.જો કે એક તરફ આપણે ઘણી વખત શહેરમાં ગંદકી માટે તંત્રને જવાબદાર ઠેરવીએ છીએ, સ્વચ્છતા માટે મોટી મોટી વાતો કરીએ છીએ, પરંતુ બીજી તરફ એક દિવ્યાંગ નાગરિક પોતાની ક્ષમતા મુજબ રસ્તા પર ઊતરીને સ્વચ્છતા માટે યોગદાન આપી રહ્યો છે. આ ઘટના દરેક નાગરિક માટે આત્મમંથનનો વિષય બની છે.
વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસના અવસરે જ્યારે પર્યાવરણ સંરક્ષણ, વૃક્ષારોપણ અને સ્વચ્છતા અંગે દેશભરમાં જાગૃતિ અભિયાન ચાલી રહ્યા છે, ત્યારે સુરતના આ દિવ્યાંગ ભાઈએ કોઈ ભાષણ આપ્યા વિના, કોઈ સૂત્રોચ્ચાર કર્યા વિના પોતાના કાર્ય દ્વારા પર્યાવરણ પ્રત્યેની જવાબદારીનું જીવંત ઉદાહરણ પૂરું પાડ્યું છે.વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા વર્ષો પહેલાં શરૂ કરાયેલ “સ્વચ્છ ભારત અભિયાન” માત્ર એક સરકારી યોજના નહીં, પરંતુ જનઆંદોલન બનવું જોઈએ તેવો સંદેશ આપવામાં આવ્યો હતો. ઘોડદોડ રોડ પર જોવા મળેલું આ દૃશ્ય એ જ જનઆંદોલનની સાચી અભિવ્યક્તિ કહી શકાય. જ્યારે સામાન્ય નાગરિક પોતાની જવાબદારી સમજીને સ્વચ્છતા માટે આગળ આવે છે, ત્યારે જ આવા અભિયાનોને વાસ્તવિક સફળતા મળે છે.
સ્થાનિક લોકોનું કહેવું છે કે આ દિવ્યાંગ ભાઈને ઘણી વખત આસપાસના વિસ્તારોમાં સ્વચ્છતા અને પર્યાવરણ પ્રત્યે જાગૃતિ ફેલાવતા જોવામાં આવ્યા છે. તેઓ કોઈ સંસ્થા સાથે જોડાયેલા છે કે નહીં તેની માહિતી ઉપલબ્ધ નથી, પરંતુ તેમનું કાર્ય પોતે જ તેમની ઓળખ બની ગયું છે.આ ઘટના માત્ર સુરત પૂરતી મર્યાદિત નથી. તે સમગ્ર સમાજ માટે એક પ્રેરણાદાયી સંદેશ છે કે દેશપ્રેમ માત્ર સોશિયલ મીડિયા પર સંદેશા લખવાથી કે ઉજવણીઓમાં હાજરી આપવાથી પૂરતો નથી. સાચો દેશપ્રેમ ત્યારે સાબિત થાય છે જ્યારે આપણે આપણા શહેર, આપણા રસ્તા અને આપણા પર્યાવરણ પ્રત્યેની જવાબદારી નિભાવીએ.
આજે જ્યારે સમગ્ર સુરત વડાપ્રધાનના સ્વાગત માટે તૈયાર થઈ રહ્યું છે, ત્યારે ઘોડદોડ રોડ પરનો આ દિવ્યાંગ નાગરિક જાણે પોતાના કાર્ય દ્વારા કહી રહ્યો છે કે “સ્વાગત માત્ર ફૂલોથી નહીં, પરંતુ સ્વચ્છતા, સંસ્કાર અને જવાબદારીથી થવું જોઈએ.”વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસના આ અવસરે સુરતના આ અજાણ્યા દિવ્યાંગ નાગરિકે જે ઉદાહરણ પૂરું પાડ્યું છે તે ખરેખર સમાજ માટે પ્રેરણાસ્ત્રોત સમાન છે. તેમનો સંદેશ સ્પષ્ટ છે – જો શારીરિક મર્યાદાઓ વચ્ચે પણ એક વ્યક્તિ પોતાના શહેરને સ્વચ્છ અને સુંદર બનાવવા માટે પ્રયત્નશીલ હોઈ શકે, તો સમાજના દરેક સક્ષમ નાગરિકે પણ પોતાના ભાગની જવાબદારી જરૂર નિભાવવી જોઈએ.
સુરતના ઘોડદોડ રોડ પરથી સામે આવેલી આ ઘટના માત્ર સફાઈની ઘટના નથી,પરંતુ માનવતા, જવાબદારી, પર્યાવરણ પ્રેમ અને રાષ્ટ્રપ્રેમનો એક જીવંત પાઠ છે, જે દરેક નાગરિકને પોતાના કર્તવ્ય પ્રત્યે જાગૃત થવાની પ્રેરણા આપે છે.
