ભારતમાં, ચૂંટણી દરમિયાન મતદાન કરવું એ નાગરિકની નૈતિક જવાબદારી માનવામાં આવે છે, પરંતુ તે કાનૂની ફરજ નથી, આ મુદ્દો ભારતની સર્વોચ્ચ અદાલતે ફરી એકવાર સ્પષ્ટ કર્યો છે. કોર્ટે મતદાન ન કરનારાઓ સામે કાર્યવાહી અથવા સજાની માંગ કરતી અરજી પર સુનાવણી કરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંતની આગેવાની હેઠળની બેન્ચે જણાવ્યું હતું કે ભારતની લોકશાહી વ્યવસ્થા લોકોની સ્વતંત્રતા અને પસંદગી પર આધારિત છે. મતદાન એ વ્યક્તિગત નિર્ણય છે અને કોઈને પણ મતદાન કરવા માટે દબાણ કરી શકાતું નથી. જે કોઈ મતદાન ન કરે તેને કાયદેસર રીતે સજા કરવી એ લોકશાહી મૂલ્યોની વિરુદ્ધ છે.
અરજદારે દલીલ કરી હતી કે મતદાન ન કરનારાઓ માટે સરકારી લાભો બંધ કરવા જોઈએ. આનો જવાબ આપતા મુખ્ય ન્યાયાધીશે નમ્રતાથી કહ્યું, આ કામ તમે અમારી તરફથી કરી લો. આમ, કોર્ટે સ્પષ્ટપણે સૂચવ્યું કે આવી માંગણીઓ વ્યવહારુ નથી. કોર્ટે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે મતદાન ન કરનારાઓને સજા કરવાનો નિર્ણય નીતિ વિષયક બાબત છે, અને તે સરકાર અને વિધાનસભાનો મામલો છે, ન્યાયતંત્રનો નહીં. મુખ્ય ન્યાયાધીશે માનવતાવાદી દ્રષ્ટિકોણ પણ રજૂ કર્યો. તેમણે જણાવ્યું હતું કે ઘણા ગરીબ લોકો માટે, દૈનિક વેતન કમાવવું એ ટોચની પ્રાથમિકતા છે. જો કોઈ વ્યક્તિ જીવનનિર્વાહ માટે કામ કરવાનું પસંદ કરે છે, તો તેને મતદાન કરવા માટે દબાણ કરવું યોગ્ય નથી. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે મતદાન એક અધિકાર છે, ફરજ નથી. અરજદારને આ મામલે સંબંધિત અધિકારીઓનો સંપર્ક કરવાની પરવાનગી આપવામાં આવી છે.
