સમુદ્રની વચ્ચે વૈભવી મુસાફરીનો આનંદ માણવા નીકળેલા હજારો મુસાફરો માટે એક ક્રૂઝ શિપ અચાનક ચિંતાનું કેન્દ્ર બની ગયું. 3116 લોકો સવાર હતા તેવા એક વિશાળ ક્રૂઝ શિપમાં નોરોવાયરસ ફેલાતા 115 લોકો બીમાર પડ્યા હોવાની ઘટના સામે આવતા આરોગ્ય વિભાગ અને શિપ મેનેજમેન્ટ બંને સતર્ક થઈ ગયા છે. આ ઘટનાએ ફરી એકવાર સમુદ્રી પ્રવાસોમાં ફેલાતી ચેપી બીમારીઓ અંગે ગંભીર સવાલો ઊભા કર્યા છે.
મળતી માહિતી મુજબ, ક્રૂઝ શિપ પર મુસાફરી દરમિયાન અનેક મુસાફરોને અચાનક ઉલ્ટી, ડાયરીયા, પેટમાં દુખાવો અને થાક જેવી સમસ્યાઓ થવા લાગી હતી. શરૂઆતમાં સામાન્ય ફૂડ પોઇઝનિંગ માનવામાં આવેલી આ સમસ્યા બાદમાં નોરોવાયરસ હોવાની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી. તબીબી તપાસ બાદ સ્પષ્ટ થયું કે મોટી સંખ્યામાં મુસાફરો અને કેટલાક ક્રૂ મેમ્બર્સ વાયરસના લક્ષણોથી પીડાઈ રહ્યા છે.
નોરોવાયરસને વિશ્વના સૌથી ઝડપથી ફેલાતા ચેપી વાયરસોમાંથી એક માનવામાં આવે છે. ખાસ કરીને બંધ જગ્યાઓ, ભીડભાડવાળા વિસ્તારો અને સામૂહિક ખાણીપીણીવાળી જગ્યાઓમાં આ વાયરસ ખૂબ ઝડપથી ફેલાય છે. ક્રૂઝ શિપમાં હજારો લોકો એકસાથે રહેતા હોવાથી સંક્રમણ વધુ ઝડપથી ફેલાવાની શક્યતા રહે છે. આરોગ્ય નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, માત્ર એક સંક્રમિત વ્યક્તિના સંપર્કથી પણ ઘણા લોકો વાયરસનો ભોગ બની શકે છે.
અહેવાલ મુજબ, બીમાર પડેલા લોકોમાં મોટાભાગના મુસાફરો હતા, જ્યારે કેટલાક ક્રૂ મેમ્બર્સ પણ અસરગ્રસ્ત બન્યા હતા. શિપ મેનેજમેન્ટે તાત્કાલિક અસરથી બીમાર લોકોને અલગ રાખવાની કાર્યવાહી શરૂ કરી હતી.શિપમાં સતત ડિસઇન્ફેક્શન, સફાઈ અને હાઇજીન પ્રોટોકોલ અમલમાં મૂકાયા હતા. ખાણીપીણીના વિસ્તારોમાં ખાસ દેખરેખ રાખવામાં આવી હતી અને મુસાફરોને વારંવાર હાથ ધોવા તથા સેનિટાઇઝરનો ઉપયોગ કરવા સૂચના આપવામાં આવી હતી.
નોરોવાયરસ સામાન્ય રીતે દૂષિત ખોરાક, પાણી અથવા સંક્રમિત સપાટીઓના સંપર્કથી ફેલાય છે. વાયરસ એટલો ચેપી હોય છે કે દરવાજાના હેન્ડલ, ટેબલ, લિફ્ટ બટન અથવા ભોજનના વાસણોથી પણ સરળતાથી ફેલાઈ શકે છે. તેમજ આરોગ્ય એજન્સીઓના જણાવ્યા પ્રમાણે, વાયરસથી સંક્રમિત વ્યક્તિમાં 12થી 48 કલાકની અંદર લક્ષણો દેખાવા લાગે છે.
તબીબો કહે છે કે નોરોવાયરસ સામાન્ય રીતે જીવલેણ નથી, પરંતુ વૃદ્ધો, નાના બાળકો અને પહેલેથી જ નબળી તબિયત ધરાવતા લોકો માટે જોખમી સાબિત થઈ શકે છે. વધુ ઉલ્ટી અને ડાયરીયાને કારણે શરીરમાં પાણીની ઉણપ સર્જાઈ શકે છે, જે ગંભીર સ્થિતિ ઉભી કરી શકે છે. તેથી દર્દીઓને પૂરતું પાણી પીવાનું અને તાત્કાલિક સારવાર લેવાની સલાહ આપવામાં આવે છે.આ ઘટના બાદ ક્રૂઝ ઉદ્યોગમાં પણ ચિંતા વધી છે.
છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં વિશ્વભરમાં અનેક ક્રૂઝ શિપોમાં નોરોવાયરસના કેસ નોંધાયા છે. કારણ કે ક્રૂઝ શિપમાં હજારો લોકો લાંબા સમય સુધી એકસાથે રહેતા હોય છે, ત્યાં સંક્રમણ નિયંત્રણ એક મોટો પડકાર બની જાય છે. કોરોના મહામારી બાદ આરોગ્ય સુરક્ષા પ્રોટોકોલ વધુ કડક બનાવવામાં આવ્યા હતા, છતાં આવી ઘટનાઓ ચિંતા વધારતી રહે છે.
આરોગ્ય અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે હાલ પરિસ્થિતિ પર સતત નજર રાખવામાં આવી રહી છે. બીમાર મુસાફરોની તબિયત સ્થિર હોવાનું જણાવાયું છે અને ઘણા લોકો સારવાર બાદ સ્વસ્થ થઈ રહ્યા છે. શિપ પર વધારાની મેડિકલ ટીમ પણ તૈનાત કરવામાં આવી છે જેથી કોઈ ગંભીર પરિસ્થિતિ ઊભી થાય તો તરત સારવાર આપી શકાય.વિશ્વ આરોગ્ય નિષ્ણાતો લોકો માટે ખાસ સલાહ પણ આપી રહ્યા છે કે મુસાફરી દરમિયાન સ્વચ્છતાનો ખાસ ખ્યાલ રાખવો જોઈએ.
ખાસ કરીને સામૂહિક સ્થળોએ ખાવા-પીતા પહેલા હાથ ધોવા, ગંદી સપાટીઓને સ્પર્શ કર્યા બાદ સેનિટાઇઝરનો ઉપયોગ કરવો અને બીમાર વ્યક્તિથી અંતર જાળવવું જરૂરી છે. જો કોઈને ઉલ્ટી અથવા ડાયરીયા જેવા લક્ષણો જણાય તો તરત તબીબી મદદ લેવી જોઈએ.
ક્રૂઝ શિપ પર થયેલી આ ઘટનાએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે વૈભવી મુસાફરી વચ્ચે પણ આરોગ્ય સુરક્ષા સૌથી મહત્વપૂર્ણ મુદ્દો છે. હજારો લોકો વચ્ચે એક નાનો ચેપ પણ મોટી પરિસ્થિતિ સર્જી શકે છે, અને તેથી જ સ્વચ્છતા તથા તકેદારી જ સૌથી મોટું રક્ષણ બની શકે છે.
