દક્ષિણ કોરિયાએ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ નજીક દરિયાઈ સુરક્ષા વધારવા માટે મહત્ત્વનું પગલું ભર્યું છે. આ વ્યૂહાત્મક દરિયાઈ માર્ગ પર નજર રાખવા માટે દક્ષિણ કોરિયા દરિયાઈ પેટ્રોલિંગ વિમાન અને બોમ્બ નિષ્ક્રિય કરતી નિષ્ણાત ટીમ (EOD) તૈનાત કરવાની તૈયારીમાં છે. આ મિશનનો મુખ્ય હેતુ આંતરરાષ્ટ્રીય દરિયાઈ માર્ગને સુરક્ષિત અને ખુલ્લો રાખવામાં મદદ કરવાનો તથા ત્યાંથી પસાર થતાં વેપારી જહાજોની સુરક્ષા વધારવાનો છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વૈશ્વિક ઊર્જા પુરવઠા અને દરિયાઈ વેપાર માટે અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ માર્ગ છે. આ વિસ્તારમાં સુરક્ષા વધારવાના દક્ષિણ કોરિયાના નિર્ણયથી આંતરરાષ્ટ્રીય દરિયાઈ પરિવહન અને ઊર્જા પુરવઠા સાથે જોડાયેલી ચિંતાઓ ફરી ચર્ચામાં આવી છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની સુરક્ષાને લઈને દક્ષિણ કોરિયાનો મોટો નિર્ણય, પેટ્રોલિંગ વિમાન અને બોમ્બ નિષ્ક્રિય કરતી નિષ્ણાત ટીમ તૈનાત કરવાની તૈયારી
દક્ષિણ કોરિયાએ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ નજીક દરિયાઈ સુરક્ષા વધારવા માટે પોતાની નૌસેનાના અભિયાનનો વિસ્તાર કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ અંતર્ગત દરિયાઈ પેટ્રોલિંગ વિમાન, બોમ્બ નિષ્ક્રિય કરતી નિષ્ણાત ટીમ (EOD) અને દરિયાઈ સુરક્ષા માટે માનવરહિત સાધનો તૈનાત કરવામાં આવશે. જોકે, દક્ષિણ કોરિયાએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ પગલાનો હેતુ ઈરાન સાથેના યુદ્ધમાં સીધી રીતે સામેલ થવાનો નથી, પરંતુ આંતરરાષ્ટ્રીય દરિયાઈ વેપાર માર્ગોની સુરક્ષા અને પોતાના આર્થિક હિતોનું રક્ષણ કરવાનો છે.
દક્ષિણ કોરિયાના સંરક્ષણ મંત્રાલયે ગુરુવારે આ નિર્ણય અંગે માહિતી આપી હતી. સરકાર પોતાના દરિયાઈ ચાંચિયાગીરી વિરોધી અભિયાન ‘ચેઓન્ઘે યુનિટ’ના કાર્યક્ષેત્રને વિસ્તારવાની યોજના બનાવી રહી છે. હાલમાં આ યુનિટ સોમાલિયા નજીક ગલ્ફ ઓફ એડનમાં વેપારી જહાજોની સુરક્ષા અને ચાંચિયાગીરી વિરોધી કામગીરી કરે છે. હવે તેના અભિયાનનો વિસ્તાર ઓમાનના દક્ષિણમાં આવેલા દરિયાઈ વિસ્તારમાં સુધી વધારવામાં આવશે, જે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની નજીક છે. આ યોજનાને અમલમાં મૂકવા માટે દક્ષિણ કોરિયાની સંસદની મંજૂરી જરૂરી રહેશે. સરકાર કેબિનેટની મંજૂરી અને રાષ્ટ્રપતિની મંજૂરી બાદ આ પ્રસ્તાવ સંસદમાં રજૂ કરવાની તૈયારી કરી રહી છે.
પેટ્રોલિંગ વિમાન અને EOD ટીમ સહિત 75 કર્મચારીઓ વધશે
આ વિસ્તૃત અભિયાન હેઠળ દક્ષિણ કોરિયા P-8A પોસાઇડન દરિયાઈ પેટ્રોલિંગ વિમાન તૈનાત કરશે. આ વિમાન વિશાળ દરિયાઈ વિસ્તારમાં શંકાસ્પદ જહાજો અને સબમરીન પર નજર રાખવા માટે સક્ષમ છે. તેની મદદથી દરિયાઈ સુરક્ષા સંબંધિત જોખમોની ઓળખ અને દેખરેખ રાખી શકાશે.
આ ઉપરાંત, બોમ્બ અને દરિયાઈ સુરંગોને શોધી નિષ્ક્રિય કરવા માટે એક્સપ્લોસિવ ઓર્ડનન્સ ડિસ્પોઝલ (EOD) ટીમ પણ મોકલવામાં આવશે. દરિયાઈ સુરંગો શોધવા અને તેને દૂર કરવા માટે માનવરહિત જળચર વાહનો, માનવરહિત સપાટી પર ચાલતાં જહાજો અને રિમોટલી ઓપરેટેડ અંડરવોટર વાહનોનો પણ ઉપયોગ કરવામાં આવશે.
આ નવા સાધનો અને કામગીરી માટે ચેઓન્ઘે યુનિટમાં 75 વધારાના કર્મચારીઓ સામેલ કરવામાં આવશે. તેમાં પેટ્રોલિંગ વિમાનના સંચાલન અને જાળવણી માટે આશરે 45 કર્મચારીઓ તથા EOD અને માઇન-ક્લિયરન્સ કામગીરી માટે 30 કર્મચારીઓનો સમાવેશ થશે. આ વધારા બાદ યુનિટની કુલ સંખ્યા 395 સુધી પહોંચશે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની નજીક કાર્યક્ષેત્ર, પરંતુ સીધો પ્રવેશ નહીં
દક્ષિણ કોરિયાની નવી યોજના હેઠળ ચેઓન્ઘે યુનિટનું કાર્યક્ષેત્ર ગલ્ફ ઓફ એડનથી ઓમાનના દક્ષિણમાં આવેલા દરિયાઈ વિસ્તાર સુધી વિસ્તરશે. આ વિસ્તાર ઓમાનના દુક્મ બંદર નજીકના આંતરરાષ્ટ્રીય જળક્ષેત્ર સુધી પહોંચશે. આ ફેરફારથી યુનિટનું કાર્યક્ષેત્ર લગભગ બમણું થઈ જશે.
જોકે, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ અને તેની નજીકના કેટલાક જળવિસ્તારો આ નવા કાર્યક્ષેત્રમાં સામેલ કરવામાં આવ્યા નથી. દક્ષિણ કોરિયાના સંરક્ષણ મંત્રાલયે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે યુનિટ ઓમાનના દક્ષિણમાં આવેલા ખુલ્લા દરિયામાં જ કામગીરી કરશે. પેટ્રોલિંગ વિમાનને ઈરાનના પ્રદેશ, તેના પ્રાદેશિક જળક્ષેત્ર અથવા હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની અંદર દેખરેખ રાખવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે નહીં.
આ કામગીરી દક્ષિણ કોરિયાના પોતાના સૈન્ય કમાન્ડ હેઠળ સ્વતંત્ર રીતે કરવામાં આવશે. યુનિટ કોઈ આંતરરાષ્ટ્રીય સૈન્ય ગઠબંધનના સીધા નિયંત્રણ હેઠળ કામ કરશે નહીં. સરકારનું કહેવું છે કે આ મિશનનો હેતુ દક્ષિણ કોરિયાના નાગરિકો અને આર્થિક હિતોનું રક્ષણ કરવાનો છે.
ઈરાન યુદ્ધમાં સામેલ થવાનો ઇનકાર
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં સુરક્ષા વધારવા માટે અમેરિકા સહિતના દેશો પોતાના સહયોગી દેશો પર દબાણ કરી રહ્યા છે. ઈરાન સાથેના યુદ્ધ બાદ આ દરિયાઈ માર્ગ પર જહાજોની અવરજવર પ્રભાવિત થઈ છે. આ સ્થિતિમાં દક્ષિણ કોરિયા પર પણ દરિયાઈ સુરક્ષા માટે વધુ યોગદાન આપવાનું દબાણ વધ્યું હતું.
જોકે, દક્ષિણ કોરિયાએ અત્યાર સુધી ઈરાન સામેના યુદ્ધમાં સીધી સૈન્ય ભાગીદારી કરવાનો ઇનકાર કર્યો છે. રાષ્ટ્રપતિ લી જે મ્યુંગે અગાઉ પણ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે દેશ યુદ્ધમાં સામેલ થવાની અથવા તેમાં હસ્તક્ષેપ કરવાની નીતિ અપનાવશે નહીં.
સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, ચેઓન્ઘે યુનિટના અભિયાનનો વિસ્તાર કરવાનો નિર્ણય મુખ્યત્વે દરિયાઈ ચાંચિયાગીરીની વધતી ઘટનાઓ અને વેપારી જહાજોની સુરક્ષા માટે લેવામાં આવ્યો છે. ગલ્ફ ઓફ એડનમાં ચાંચિયાગીરીની ઘટનાઓમાં વધારો થયો છે અને તેની પ્રવૃત્તિ ઓમાનના દક્ષિણમાં આવેલા દરિયાઈ વિસ્તાર સુધી ફેલાઈ રહી છે.
યુદ્ધ બાદ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં માઇન-ક્લિયરન્સની શક્યતા
દક્ષિણ કોરિયાના આ નિર્ણય પાછળ ભવિષ્યમાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં દરિયાઈ સુરંગો દૂર કરવાની આંતરરાષ્ટ્રીય કામગીરીની તૈયારી પણ એક કારણ હોવાનું માનવામાં આવે છે. જો અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે યુદ્ધવિરામ અથવા સમજૂતી થાય તો આ વ્યૂહાત્મક દરિયાઈ માર્ગને ફરી સુરક્ષિત બનાવવા માટે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે માઇન-ક્લિયરન્સ અભિયાન શરૂ થઈ શકે છે.
દક્ષિણ કોરિયાના સંરક્ષણ અધિકારીઓએ પણ સ્વીકાર્યું છે કે EOD ટીમ અને માનવરહિત માઇન-ક્લિયરન્સ સાધનોની તૈનાતી ભવિષ્યમાં આવી કામગીરી માટે ઉપયોગી બની શકે છે. જોકે, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં સીધી કામગીરી માટે અલગથી સંસદીય મંજૂરી અને સુરક્ષિત પરિસ્થિતિ જરૂરી રહેશે.
હાલમાં દક્ષિણ કોરિયાની સરકાર ચેઓન્ઘે યુનિટના વિસ્તૃત અભિયાન માટે સંસદીય મંજૂરી મેળવવાની પ્રક્રિયા આગળ વધારી રહી છે. આ નિર્ણયથી એક તરફ આંતરરાષ્ટ્રીય દરિયાઈ વેપાર માર્ગોની સુરક્ષા વધારવાનો પ્રયાસ થશે, તો બીજી તરફ દક્ષિણ કોરિયા ઈરાન સાથેના યુદ્ધમાં સીધી ભાગીદારીથી દૂર રહેવાની પોતાની નીતિ પણ જાળવી રાખશે.
