ઓનલાઈન પ્લેટફોર્મ પર ઝેરી ધતુરાના ફળ અને બીજ ખાવા માટે વેચાતા હોવાની તપાસમાં સામે આવતાં કર્ણાટકના ફૂડ સેફ્ટી વિભાગે મોટી કાર્યવાહી કરી છે. વિભાગે એમેઝોન, સ્વિગી ઇન્સ્ટામાર્ટ અને બિગબાસ્કેટના ફૂડ લાઇસન્સ આગામી આદેશ સુધી સસ્પેન્ડ કરવાનો આદેશ આપ્યો છે. આ સાથે ત્રણેય પ્લેટફોર્મને ધતુરા સાથે જોડાયેલી તમામ ઓનલાઈન લિસ્ટિંગ અને જાહેરાતો તાત્કાલિક હટાવવા માટે પણ કહેવામાં આવ્યું છે.
તપાસમાં ધતુરા ખાવાની વસ્તુ તરીકે વેચાતો મળ્યો
કર્ણાટક ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ ડ્રગ્સ એડમિનિસ્ટ્રેશનની તપાસ દરમિયાન ધતુરાના ફળ અને બીજને માનવ ઉપયોગ માટેના ખાદ્ય પદાર્થ તરીકે ઓનલાઈન ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવ્યા હોવાનું સામે આવ્યું હતું. કેટલીક જગ્યાએ આ ઉત્પાદનોના પેકેટ પર FSSAI લાઇસન્સ અથવા રજિસ્ટ્રેશન નંબર પણ જોવા મળ્યા હતા. તપાસ દરમિયાન કેટલાક પેકેટ ગોડાઉનમાં રાખેલા હોવાની માહિતી પણ સામે આવી હતી.
વિભાગે કહ્યું છે કે ધતુરાના ફળ અને બીજ ઝેરી હોય છે અને તેને ખાવા માટે વેચવાથી લોકોના સ્વાસ્થ્યને ગંભીર જોખમ થઈ શકે છે. તેથી તેને ખાદ્ય પદાર્થ તરીકે વહેંચવા પર રોક લગાવવામાં આવી છે.
ત્રણેય કંપનીઓને લિસ્ટિંગ હટાવવાનો આદેશ
કર્ણાટકના ફૂડ સેફ્ટી વિભાગે એમેઝોન, સ્વિગી ઇન્સ્ટામાર્ટ અને બિગબાસ્કેટને ધતુરાના ફળ અને બીજને માનવ ઉપયોગ માટેના ખાદ્ય પદાર્થ તરીકે દર્શાવતી તમામ ઓનલાઈન લિસ્ટિંગ, જાહેરાતો અને પ્રચાર સામગ્રી દૂર કરવા જણાવ્યું છે. આ ઉપરાંત ધતુરાના ઉત્પાદનોને ખાદ્ય વસ્તુ તરીકે વેચવા અને તેનું વિતરણ કરવા પર પણ રોક લગાવવામાં આવી છે. ત્રણેય કંપનીઓને કરેલી કાર્યવાહી અંગેનો અહેવાલ વિભાગને રજૂ કરવા પણ કહેવામાં આવ્યું છે.
સપ્લાયર અને વેચનાર સામે પણ કાર્યવાહી
આ કાર્યવાહી માત્ર ઓનલાઈન પ્લેટફોર્મ સુધી મર્યાદિત નથી. વિભાગે ધતુરાના ઉત્પાદનો સપ્લાય કરનારા વેચનાર અને સંસ્થાઓના લાઇસન્સ તથા રજિસ્ટ્રેશન સામે પણ કાર્યવાહી કરવાનો આદેશ આપ્યો છે. અધિકારીઓનું કહેવું છે કે ઝેરી વસ્તુને ખાદ્ય પદાર્થ તરીકે વેચવી જાહેર આરોગ્ય માટે ગંભીર જોખમ છે. તેથી સપ્લાય ચેઇનમાં સામેલ લોકોની પણ જવાબદારી નક્કી કરવામાં આવી રહી છે.
ધતુરો કેટલો ખતરનાક છે?
ધતુરો ઝેરી છોડ છે. તેના ફળ અને બીજમાં એવા ઝેરી તત્વો હોય છે જે શરીર પર ગંભીર અસર કરી શકે છે. તેનું સેવન કરવાથી ગંભીર ઝેરની અસર, બેભાન થવું, હૃદયના ધબકારા અને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ જેવી સમસ્યાઓ થઈ શકે છે. વધુ માત્રામાં તેનું સેવન જીવલેણ પણ બની શકે છે.
ફૂડ લાઇસન્સ સસ્પેન્ડ કરવાનો અર્થ શું?
ત્રણેય કંપનીઓના ફૂડ લાઇસન્સનું સસ્પેન્શન હાલમાં આગામી આદેશ સુધી કરવામાં આવ્યું છે. એટલે આ કાર્યવાહી કાયમી રીતે લાઇસન્સ રદ કરવામાં આવી છે એવો અર્થ નથી. હવે કંપનીઓએ વિભાગને પોતાની કાર્યવાહી અને નિયમોના પાલન અંગેનો અહેવાલ આપવાનો રહેશે. ત્યારબાદ આગળની કાયદેસરની કાર્યવાહી નક્કી થઈ શકે છે.
ઓનલાઈન ખાદ્ય વસ્તુઓની તપાસ પર સવાલ
આ ઘટનાએ ઓનલાઈન પ્લેટફોર્મ પર વેચાતી ખાદ્ય વસ્તુઓની તપાસ અને દેખરેખ અંગે પણ સવાલ ઊભા કર્યા છે. ગ્રાહકોને થોડા જ સમયમાં ઘર સુધી સામાન પહોંચાડતી કંપનીઓ પાસે મોટી સંખ્યામાં ઉત્પાદનોની લિસ્ટિંગ હોય છે. આવી સ્થિતિમાં કોઈ ઝેરી વસ્તુ ખાદ્ય પદાર્થ તરીકે વેચાઈ ન જાય તેની ચકાસણી મહત્વની બની જાય છે.
કર્ણાટકની આ કાર્યવાહીથી સ્પષ્ટ થયું છે કે ઓનલાઈન પ્લેટફોર્મ પર ખાદ્ય વસ્તુ વેચાતી હોય ત્યારે તેના વેચાણ, લેબલ અને સલામતીના નિયમોનું પાલન કરવું પણ જરૂરી છે.
