સુરતના નાનપુરા-લક્કડકોટ વિસ્તારમાં નવી બનાવવામાં આવેલી ફિશ માર્કેટના નામકરણને લઈને વિવાદ ઊભો થયો છે. માછીવાડ વિસ્તારમાં આવેલી આ ફિશ માર્કેટના વિશાળ પ્રવેશદ્વાર પર ‘શ્રી નરેન્દ્ર મોદી હોલસેલ ફિશ માર્કેટ’ નામનું મોટું બોર્ડ લગાવવામાં આવ્યું છે. જોકે, આ નામકરણ માટે સુરત મહાનગરપાલિકાના સત્તાવાર ઠરાવની પ્રક્રિયા થઈ છે કે નહીં તે અંગે સવાલો ઊભા થયા છે. ખાસ કરીને મનપાના સત્તાવાર ઠરાવ વિના જ દેશના વડાપ્રધાનના નામ સાથે બજારનું નામ જોડીને બોર્ડ લગાવી દેવામાં આવતાં સમગ્ર મામલો ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે. લક્કડકોટ-નાનપુરા વિસ્તારમાં આધુનિક ફિશ માર્કેટ બનાવવાની યોજના અગાઉથી ચાલી રહી હતી અને તેના માટે મનપા તથા સંબંધિત વિભાગો દ્વારા લાંબા સમયથી કામગીરી કરવામાં આવી હતી.
મનપાના ઠરાવ વિના નામકરણનો આક્ષેપ
મળતી માહિતી પ્રમાણે નાનપુરા-લક્કડકોટ વિસ્તારમાં બનાવવામાં આવેલી ફિશ માર્કેટના ગેટ પર ‘શ્રી નરેન્દ્ર મોદી હોલસેલ ફિશ માર્કેટ’ નામનું વિશાળ બોર્ડ લગાવવામાં આવ્યું છે. આ બોર્ડમાં ઉપર અંગ્રેજીમાં SHREE NARENDRA MODI WHOLESALE FISH MARKET અને નીચે THE SURAT FISH MERCHANT ASSOCIATION લખવામાં આવ્યું છે. બોર્ડ પર માછીવાડ, લક્કડકોટ, નાનપુરા, સુરતનું સરનામું પણ દર્શાવવામાં આવ્યું છે.સમગ્ર વિવાદનું કેન્દ્ર એ છે કે કોઈ જાહેર મિલકત અથવા મહાનગરપાલિકાની મિલકતનું નામ બદલવા કે કોઈ વ્યક્તિના નામે રાખવા માટે સત્તાવાર પ્રક્રિયા જરૂરી હોય છે. ત્યારે મનપાના ઠરાવ વિના જ આ પ્રકારનું બોર્ડ લગાવવામાં આવ્યું હોવાનો આક્ષેપ કરવામાં આવ્યો છે. આ અંગે સત્તાધારી પક્ષના નેતાઓ અને મનપાના અધિકારીઓની કામગીરી સામે પણ પ્રશ્નો ઉઠી રહ્યા છે.
‘શાકાહારી વડાપ્રધાનના નામે ફિશ માર્કેટ કેમ?’
આ મામલે સૌથી વધુ ચર્ચા એ વાતને લઈને થઈ રહી છે કે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પોતે શાકાહારી હોવા છતાં તેમના નામ સાથે હોલસેલ ફિશ માર્કેટનું નામ કેવી રીતે જોડાયું? અખબારી અહેવાલમાં આ મુદ્દાને લઈને પણ સવાલ ઉઠાવવામાં આવ્યો છે.સ્થાનિક સ્તરે કેટલાક લોકોનું કહેવું છે કે બજારનું નામકરણ કોઈ વ્યક્તિના નામે કરવું હોય તો તેની યોગ્ય સત્તાવાર પ્રક્રિયા થવી જોઈએ. ખાસ કરીને મનપાની માલિકીની અથવા મનપા દ્વારા બનાવવામાં આવેલી મિલકતમાં કોઈ નામ લગાવતાં પહેલાં મંજૂરી લેવી જરૂરી છે કે નહીં તે અંગે હવે ચર્ચા તેજ બની છે.અહીં મહત્વની બાબત એ છે કે નરેન્દ્ર મોદી નામનું બોર્ડ વાસ્તવમાં બજાર પર લગાવવામાં આવ્યું છે, પરંતુ આ નામ સત્તાવાર રીતે મનપાના ઠરાવથી મંજૂર થયું છે કે નહીં તે અંગે સ્પષ્ટતા જરૂરી છે. ઉપલબ્ધ અહેવાલમાં આ જ મુદ્દાને લઈને સવાલ ઉઠાવવામાં આવ્યો છે.
વેપારીઓએ બોર્ડ ઉતાર્યું નહીં, મનપાએ પણ કાર્યવાહી કરી નહીં?
સુરત મનપાના સેન્ટ્રલ ઝોનના કાર્યપાલક ઇજનેર રાજેશ ગંજાવાલાના હવાલાથી જણાવાયું છે કે વેપારીઓ દ્વારા લગાવવામાં આવેલા નામના બોર્ડ અંગે જાણકારી આપવામાં આવી હતી. તેમ છતાં બોર્ડ દૂર કરવામાં આવ્યું નથી.
આ મામલે સવાલ એ પણ છે કે જો બોર્ડ સત્તાવાર મંજૂરી વગર લગાવવામાં આવ્યું હોય તો તેને દૂર કરવાની જવાબદારી કોની છે? મનપાની મિલકત પર કોઈ ખાનગી સંસ્થા અથવા વેપારી મંડળ પોતાની રીતે નામનું બોર્ડ લગાવી શકે કે નહીં તે અંગે પણ સ્પષ્ટતા જરૂરી બની છે.અહેવાલ મુજબ, અધિકારીઓને આ બાબતની જાણ થઈ હોવા છતાં બોર્ડ લાંબા સમય સુધી યથાવત રહેતાં મનપાની કામગીરી સામે પણ પ્રશ્નો ઊભા થયા છે.
વર્ષોથી અટવાયેલો હતો ફિશ માર્કેટનો પ્રોજેક્ટ
નાનપુરાના લક્કડકોટ વિસ્તારમાં આધુનિક ફિશ માર્કેટ બનાવવાની યોજના નવી નથી. વર્ષો પહેલાં સુરત મહાનગર પાલિકા અને નેશનલ ફિશરીઝ ડેવલપમેન્ટ બોર્ડ દ્વારા આધુનિક ફિશ માર્કેટ બનાવવાની યોજના તૈયાર કરવામાં આવી હતી. જૂના અહેવાલ મુજબ આ પ્રોજેક્ટમાં હોલસેલ અને રિટેલ વેપારીઓ માટે અલગ વ્યવસ્થા, કોલ્ડ સ્ટોરેજ, પાર્કિંગ, પાણી-ડ્રેનેજ અને કચરા નિકાલ જેવી સુવિધાઓનો સમાવેશ થવાનો હતો.જૂની વ્યવસ્થામાં નાનપુરા વિસ્તારમાં માછલીના વેપારીઓ ટેમ્પરરી શેડ અને ખુલ્લી જગ્યાઓમાં વેપાર કરતા હતા. તેના કારણે સ્વચ્છતા, ગંદકી, દુર્ગંધ અને પાર્કિંગ જેવી સમસ્યાઓ ઊભી થતી હતી. નવી માર્કેટનો હેતુ આ સમસ્યાઓ દૂર કરીને વેપારીઓ અને ગ્રાહકોને વધુ સુવિધા આપવાનો હતો.
પ્રોજેક્ટમાં વર્ષો સુધી વિલંબ
વેપારી ના જણાવ્યા મુજબ આ ફિશ માર્કેટનો પ્રોજેક્ટ વર્ષોથી વિલંબમાં રહ્યો હતો. શરૂઆતમાં 2018 આસપાસ કામ આગળ વધ્યું હતું, પરંતુ નેશનલ મોન્યુમેન્ટ ઓથોરિટીના વાંધાના કારણે 2020માં બાંધકામ અટકી ગયું હતું. ત્યારબાદ પ્લાનમાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યો અને સુધારેલા પ્લાનને મંજૂરી મળ્યા બાદ પ્રોજેક્ટને ફરી આગળ વધારવામાં આવ્યો હોવાનું જણાવાયું છે.માર્કેટમાં આધુનિક સુવિધાઓ ઊભી કરવાનો પણ પ્રોજેક્ટ હતો. તેમાં કોલ્ડ સ્ટોરેજ સહિત વેપારીઓ માટે જરૂરી માળખાકીય સુવિધાઓ વિકસાવવાની યોજના હતી. એટલે આ માર્કેટ માત્ર સામાન્ય માછલી બજાર નહીં પરંતુ આધુનિક હોલસેલ-રિટેલ ફિશ માર્કેટ તરીકે વિકસાવવાનો હેતુ હતો.જૂના સત્તાવાર અહેવાલોમાં પણ લક્કડકોટ વિસ્તારમાં ફિશ માર્કેટ માટે અંદાજે કરોડો રૂપિયાના પ્રોજેક્ટનો ઉલ્લેખ થયો હતો. 2016ના અહેવાલમાં પ્રોજેક્ટની અંદાજિત કિંમત રૂ. 3 કરોડ જણાવાઈ હતી અને હોલસેલ-રિટેલ દુકાનો, કોલ્ડ સ્ટોરેજ, પાર્કિંગ તથા વેસ્ટ ડિસ્પોઝલ જેવી સુવિધાઓની વાત કરવામાં આવી હતી.
હવે નામકરણને લઈને રાજકીય ચર્ચા
ફિશ માર્કેટનું નામ ‘નરેન્દ્ર મોદી’ રાખવામાં આવતાં હવે આ મુદ્દો માત્ર મનપાની કામગીરી પૂરતો રહ્યો નથી, પરંતુ રાજકીય ચર્ચાનો વિષય પણ બની રહ્યો છે. ભાજપના શાસન દરમિયાન આ પ્રકારનું બોર્ડ કેવી રીતે લગાવવામાં આવ્યું અને મનપાના સત્તાવાર ઠરાવ વિના બોર્ડ લગાવનાર સામે શું કાર્યવાહી થઈ તે અંગે સવાલો થઈ રહ્યા છે.વિરોધ પક્ષ અથવા સ્થાનિક રાજકીય નેતાઓ આ મુદ્દાને લઈને મનપા પાસેથી જવાબ માગી શકે છે. બીજી તરફ, જો વેપારી મંડળ દ્વારા વડાપ્રધાન પ્રત્યે સન્માન વ્યક્ત કરવા માટે આ નામ રાખવામાં આવ્યું હોય તો પણ જાહેર મિલકત પર સત્તાવાર મંજૂરી વિના નામ લગાવવાની પ્રક્રિયા યોગ્ય છે કે નહીં તે અલગ પ્રશ્ન છે.
‘નરેન્દ્ર મોદી’ નામનું બોર્ડ સોશિયલ મીડિયામાં પણ ચર્ચામાં
નાનપુરા ફિશ માર્કેટનું નામ ‘નરેન્દ્ર મોદી’ સાથે જોડાયેલું બોર્ડ તાજેતરમાં સોશિયલ મીડિયા પર પણ જોવા મળ્યું છે. ઉપલબ્ધ સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટ્સમાં પણ નાનપુરા-લક્કડકોટ ખાતે Narendra Modi Wholesale Fish Market નામનો ઉલ્લેખ જોવા મળે છે.આથી હવે મુખ્ય સવાલ એ છે કે બજારનું નામ ખરેખર સત્તાવાર રીતે મંજૂર કરવામાં આવ્યું છે કે માત્ર વેપારીઓ દ્વારા પોતાની રીતે બોર્ડ લગાવવામાં આવ્યું છે.
મનપા સામે હવે મોટો સવાલ
આ સમગ્ર મામલામાં સુરત મહાનગરપાલિકા માટે સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે જાહેર મિલકતના નામકરણ અંગે નિયમિત પ્રક્રિયા કરવામાં આવી છે કે નહીં. જો ઠરાવ થયો હોય તો તેની વિગતો જાહેર થવી જોઈએ અને જો ઠરાવ ન થયો હોય તો બોર્ડ કોની મંજૂરીથી લગાવવામાં આવ્યું તે અંગે તપાસ થવી જોઈએ.સાથે જ વર્ષો સુધી વિલંબમાં રહેલા આ પ્રોજેક્ટનો ખર્ચ કેટલો થયો, બાંધકામ ક્યારે પૂર્ણ થયું, વેપારીઓને કઈ રીતે દુકાનો ફાળવવામાં આવી અને માર્કેટની તમામ સુવિધાઓ કાર્યરત છે કે નહીં તે અંગે પણ પારદર્શિતા જરૂરી છે.
હાલમાં ‘શ્રી નરેન્દ્ર મોદી હોલસેલ ફિશ માર્કેટ’ના નામનું બોર્ડ સુરતના નાનપુરા-લક્કડકોટ વિસ્તારમાં ચર્ચાનું કેન્દ્ર બન્યું છે. એક તરફ વર્ષો જૂના ફિશ માર્કેટ પ્રોજેક્ટને આધુનિક સુવિધાઓ સાથે વિકસાવવામાં આવ્યો છે, તો બીજી તરફ નામકરણની પ્રક્રિયા અંગે સવાલો ઊભા થયા છે. હવે મનપા દ્વારા સત્તાવાર રીતે સ્પષ્ટ કરવામાં આવે કે આ નામ માટે કોઈ ઠરાવ કે મંજૂરી લેવામાં આવી છે કે નહીં તેની રાહ જોવાઈ રહી છે.
