ઓડિશાનો દરિયાકાંઠો વિશ્વભરમાં ‘ઓલિવ રિડલી’ કાચબાના સૌથી મોટા પ્રજનન સ્થળ તરીકે પ્રખ્યાત છે. દર વર્ષે લાખો કાચબા હજારો માઇલનું અંતર કાપીને અહીં ઈંડા મૂકવા આવે છે. પરંતુ, તાજેતરના અહેવાલો મુજબ, માનવસર્જિત પ્લાસ્ટિકનો કચરો આ પ્રાચીન કુદરતી પ્રક્રિયા અને સમગ્ર દરિયાઈ જીવસૃષ્ટિ માટે વિનાશક સાબિત થઈ રહ્યો છે. પર્યાવરણ અને ઇકોલોજી સાયકલ પર થતી અસરો: બચ્ચાં માટે જીવલેણ અવરોધ: ઈંડામાંથી બહાર નીકળતા બચ્ચાં માટે સમુદ્ર સુધીની સફર સૌથી મહત્ત્વની હોય છે.
રેતીમાં ફસાયેલું પ્લાસ્ટિક અને બોટલો આ નાના જીવો માટે અભેદ્ય કિલ્લા સમાન અવરોધ બને છે, જે તેમને થકવી નાખે છે અથવા શિકારીઓનો ભોગ બનાવે છે. આહાર શૃંખલા માં વિક્ષેપ: કાચબાઓ જેલીફિશ ખાઈને તેમની સંખ્યા નિયંત્રિત રાખે છે. જો કાચબા ઘટશે, તો જેલીફિશ વધશે જે નાની માછલીઓના ઈંડા ખાઈ જશે. આનાથી અંતે માછીમારી અને માનવ આહાર સાંકળ પર અસર પડશે. માઈક્રોપ્લાસ્ટિકનું ઝેરી ચક્ર: પ્લાસ્ટિકના અતિ સૂક્ષ્મ કણો માછલીઓ દ્વારા મનુષ્યોના શરીરમાં પ્રવેશે છે, જે ગંભીર સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ સર્જે છે. જો આપણે આજે કુદરતના આ સંકેતોને અવગણીશું, તો ઇકોલોજી સાયકલ તૂટી જશે અને તેની કિંમત સમગ્ર માનવજાતે ચૂકવવી પડશે. કુદરતનું રક્ષણ એ જ આપણું સાચું અસ્તિત્વ છે.
સુરત – ડૉ . પંકજ જે. ગાંધી– આ લેખમાં પ્રગટ થયેલાં વિચારો લેખકનાં પોતાના છે
