ઇન્કમ ટેક્સ રિટર્ન એટલે કે ITR ફાઇલ કરનારા કરદાતાઓ માટે આજે એટલે કે 31 ઓગસ્ટ 2026 મહત્વપૂર્ણ દિવસ છે. આકારણી વર્ષ 2026-27 (AY 2026-27) માટે એવા બિઝનેસ અને પ્રોફેશનલ કરદાતાઓ, જેમના એકાઉન્ટનું ઓડિટ જરૂરી નથી અને જેમણે ITR-3 અથવા ITR-4 ફાઇલ કરવાનું હોય છે, તેમના માટે આજે રિટર્ન ભરવાની અંતિમ તારીખ છે. અંતિમ સમયે કોઈ ટેક્નિકલ સમસ્યા કે દસ્તાવેજની અછતને કારણે મુશ્કેલી ન સર્જાય તે માટે કરદાતાઓએ શક્ય તેટલું વહેલું રિટર્ન ફાઇલ કરીને તેનું વેરિફિકેશન પણ પૂર્ણ કરવું જરૂરી છે.
આવકવેરા વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, અત્યાર સુધીમાં 7 કરોડથી વધુ ITR ફાઇલ થઈ ચૂક્યા છે. જોકે હજુ પણ ઘણા કરદાતાઓએ પોતાનું રિટર્ન ફાઇલ કરવાનું બાકી છે. જો કોઈ કરદાતા 31 ઓગસ્ટની સમયમર્યાદા ચૂકી જાય છે, તો ચોક્કસ પરિસ્થિતિઓમાં તે 31 ડિસેમ્બર 2026 સુધી બિલેટેડ રિટર્ન ફાઇલ કરી શકે છે. જોકે મોડું રિટર્ન ભરવાથી લેટ ફાઇલિંગ ફી લાગવાની સાથે કેટલાક ટેક્સ લાભો પણ ગુમાવવાનો વારો આવી શકે છે.
ITR ભરતી વખતે આ 7 ભૂલો કરવાનું ટાળો
- ખોટું ITR ફોર્મ પસંદ ન કરો
બિઝનેસ અથવા પ્રોફેશનલ આવક ધરાવતા કરદાતાઓએ પોતાની આવકના પ્રકાર પ્રમાણે યોગ્ય ITR ફોર્મ પસંદ કરવું અત્યંત જરૂરી છે. આવી આવક ધરાવતા દરેક વ્યક્તિ માટે ITR-1 અથવા ITR-2 યોગ્ય નથી. યોગ્ય પરિસ્થિતિમાં ITR-3 અથવા ITR-4 લાગુ પડી શકે છે. ખોટું ફોર્મ પસંદ કરવાથી આગળ જઈને રિટર્નમાં મુશ્કેલી ઊભી થઈ શકે છે.
- Section 44ADA અંગે ગેરસમજ ન રાખો
ઘણા ફ્રીલાન્સર્સ પ્રિઝમ્પ્ટિવ ટેક્સેશનની કલમ 44ADA અંગે ગેરસમજ ધરાવતા હોય છે. આ જોગવાઈ તમામ પ્રકારના ફ્રીલાન્સ કામ માટે આપમેળે લાગુ પડતી નથી. કાયદામાં નિર્ધારિત ચોક્કસ પ્રોફેશનલ સેવાઓ, જેમ કે કાનૂની, મેડિકલ, એન્જિનિયરિંગ, એકાઉન્ટન્સી અને ટેક્નિકલ કન્સલ્ટન્સી વગેરે માટે તેની લાગુ પડતી શરતો હોય છે. તેથી પોતાની આવક અને વ્યવસાયના પ્રકાર પ્રમાણે નિયમ તપાસવો જરૂરી છે.
- Tax Regime પસંદ કરતી વખતે સાવચેત રહો
ITR ફાઇલ કરતી વખતે Old Tax Regime કે New Tax Regimeમાંથી યોગ્ય વિકલ્પ પસંદ કરવો મહત્વપૂર્ણ છે. ખાસ કરીને જૂની ટેક્સ વ્યવસ્થા પસંદ કરનાર કરદાતાઓ માટે લાગુ પડતી પ્રક્રિયા અને જરૂરી ફોર્મની શરતોનું ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે. રિટર્ન સબમિટ કરતા પહેલાં પોતાની આવક, રોકાણ અને લાગુ પડતી કપાતોને ધ્યાનમાં રાખીને યોગ્ય ટેક્સ વ્યવસ્થા પસંદ કરવી જોઈએ.
- બિઝનેસ ખર્ચનો ખોટો હિસાબ ન કરો
કેટલાક લોકો વ્યક્તિગત ખર્ચને બિઝનેસ ખર્ચ તરીકે દર્શાવી દે છે, જે યોગ્ય નથી. બીજી તરફ, બિઝનેસ સાથે જોડાયેલા કાયદેસર ખર્ચનો ક્લેમ કરવાનું પણ ઘણા લોકો ભૂલી જાય છે. ઉદાહરણ તરીકે, પાત્રતા ધરાવતા કિસ્સામાં ઈન્ટરનેટ ખર્ચ, સોફ્ટવેર સબ્સ્ક્રિપ્શન, લેપટોપ અથવા ફોનની ડિપ્રેશિએશન તથા વર્ક-ફ્રોમ-હોમ સંબંધિત યોગ્ય ખર્ચનો હિસાબ રાખવો જરૂરી છે.
- બેંકમાં આવેલી રકમને જ કુલ આવક ન માનો
ફ્રીલાન્સર્સ અને પ્રોફેશનલ્સ માટે આ મુદ્દો ખાસ મહત્વનો છે. બેંક ખાતામાં મળેલી નેટ રકમ જ તમારી કુલ આવક નથી. TDS અથવા પ્લેટફોર્મ ચાર્જ વગેરે કપાયા પહેલાંની કુલ રકમ એટલે કે Gross Receiptને યોગ્ય રીતે દર્શાવવી જરૂરી છે. તેથી બેંક સ્ટેટમેન્ટ અને આવકના રેકોર્ડ વચ્ચે યોગ્ય મિલાન કરવું જોઈએ.
- AIS અને Form 26AS સાથે માહિતીનું મિલાન કરો
ITR ફાઇલ કરતા પહેલાં Annual Information Statement (AIS) અને Form 26AS જરૂર તપાસો. તેમાં TDS, TCS અને અન્ય ટેક્સ સંબંધિત વિગતો હોય છે. તમારી પાસે રહેલા રેકોર્ડ અને AIS અથવા Form 26ASમાં દર્શાવેલી માહિતી વચ્ચે કોઈ તફાવત હોય તો રિટર્ન સબમિટ કરતાં પહેલાં તેની તપાસ કરવી જરૂરી છે. ખોટી અથવા અધૂરી માહિતીના કારણે ભવિષ્યમાં આવકવેરા વિભાગ તરફથી પ્રશ્નો અથવા નોટિસ આવી શકે છે.
- વિદેશી આવક કે સંપત્તિની માહિતી છુપાવશો નહીં
જો કોઈ કરદાતાને વિદેશી ક્લાયન્ટ પાસેથી આવક મળે છે અથવા વિદેશમાં બેંક એકાઉન્ટ, સંપત્તિ કે અન્ય સંબંધિત નાણાકીય હિત હોય, તો લાગુ પડતી સ્થિતિમાં તેની માહિતી ITRમાં યોગ્ય રીતે દર્શાવવી જરૂરી છે. વિદેશી આવક અથવા સંપત્તિની વિગતો છુપાવવાથી ગંભીર ટેક્સ સંબંધિત મુશ્કેલીઓ ઊભી થઈ શકે છે.
ITR ફાઇલ કર્યા પછી e-Verify કરવાનું ભૂલશો નહીં
માત્ર ITR સબમિટ કરવાથી પ્રક્રિયા પૂર્ણ થતી નથી. રિટર્ન ફાઇલ કર્યા પછી તેનું e-Verification કરવું પણ મહત્વપૂર્ણ છે. જો કરદાતા ઓનલાઈન e-Verify કરતા નથી, તો લાગુ પડતી પ્રક્રિયા મુજબ ITR-V સંબંધિત જરૂરી કાર્યવાહી સમયસર કરવી પડે છે. એટલે રિટર્ન ફાઇલ કર્યા બાદ તેનું વેરિફિકેશન થયું છે કે નહીં તે જરૂર ચકાસો.
છેલ્લી ઘડીએ ફાઇલિંગ કરવાથી બચો
ITR ફાઇલ કરવાની છેલ્લી તારીખે વેબસાઇટ પર વધુ ટ્રાફિક, ટેક્નિકલ સમસ્યા અથવા દસ્તાવેજ સંબંધિત મુશ્કેલી આવી શકે છે. તેથી અંતિમ સમય સુધી રાહ જોવાને બદલે શક્ય તેટલું વહેલું રિટર્ન ફાઇલ કરવું વધુ સારું છે.
નોંધ: ITRની સમયમર્યાદા, લેટ ફી, ટેક્સ રેજિમ અને અન્ય નિયમો કરદાતાની પરિસ્થિતિ તથા લાગુ પડતી કાનૂની જોગવાઈઓ પ્રમાણે અલગ હોઈ શકે છે. રિટર્ન સબમિટ કરતા પહેલાં પોતાની વિગતો અને લાગુ નિયમો ચકાસવા જરૂરી છે.
