એશિયન ગેમ્સ 2026 પહેલાં ભારતીય ક્રિકેટ અને રમતગમત જગતમાં એક મહત્વનો મુદ્દો સામે આવ્યો છે. ભારતીય ઓલિમ્પિક સંઘ એટલે કે IOAએ ભારતીય ક્રિકેટ કંટ્રોલ બોર્ડ એટલે કે BCCIને સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે એશિયન ગેમ્સમાં ભાગ લેનારા ક્રિકેટરો માટે અન્ય રમતવીરો કરતાં અલગ કે વિશેષ આવાસ વ્યવસ્થા કરવામાં આવશે નહીં. IOAનું કહેવું છે કે એશિયન ગેમ્સમાં ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા તમામ રમતવીરો સમાન છે અને કોઈ એક રમતના ખેલાડીઓને વિશેષ સુવિધા આપવી શક્ય નથી. આ નિર્ણય ખાસ એટલા માટે મહત્વનો છે કારણ કે ભારતીય ક્રિકેટર્સ સામાન્ય રીતે દેશ-વિદેશમાં યોજાતી મોટી ક્રિકેટ ટુર્નામેન્ટ દરમિયાન ઉચ્ચ સ્તરની હોટેલ અને સુવિધાઓમાં રહેવા માટે જાણીતા છે. જોકે, એશિયન ગેમ્સ જેવી બહુ-રમત સ્પર્ધામાં વ્યવસ્થા અલગ હોય છે. અહીં વિવિધ રમતોના ખેલાડીઓ માટે આયોજકો દ્વારા નક્કી કરાયેલા આવાસ અને અન્ય સુવિધાઓનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. આ વખતે ક્રિકેટ ટીમને મળેલી હોટેલ અને રહેવાની વ્યવસ્થાને લઈને BCCI તરફથી ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી હોવાનું સામે આવ્યું છે.
IOAના CEO રઘુરામ અય્યરે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે સંસ્થા તમામ 36 રમતોના ખેલાડીઓ, કોચ અને સમગ્ર ભારતીય પ્રતિનિધિમંડળને સમાન નજરે જુએ છે. તેમના જણાવ્યા પ્રમાણે, જો આયોજકો દ્વારા ફાળવવામાં આવેલી ગેમ્સ હોટેલ BCCIની જરૂરિયાત પ્રમાણે યોગ્ય ન હોય તો BCCI પોતાની રીતે વૈકલ્પિક વ્યવસ્થા કરી શકે છે. જોકે આવી સ્થિતિમાં તેની સંપૂર્ણ જવાબદારી BCCIની રહેશે. આ મુદ્દે BCCIના CEO તરફથી IOAનો સંપર્ક કરવામાં આવ્યો હતો અને બંને પક્ષો વચ્ચે ચર્ચા પણ થઈ હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે. BCCI દ્વારા જાપાનમાં એક એડવાન્સ ટીમ મોકલીને ખેલાડીઓ માટે ફાળવવામાં આવેલી હોટેલ અને અન્ય સુવિધાઓનું નિરીક્ષણ કરવાની શક્યતા છે. આ ટીમ ત્યાંની વાસ્તવિક સ્થિતિની સમીક્ષા કરશે. ત્યારબાદ BCCI નક્કી કરી શકશે કે આયોજકો દ્વારા આપવામાં આવેલી વ્યવસ્થાનો ઉપયોગ કરવો કે પછી પોતાના ખેલાડીઓ માટે અલગ વ્યવસ્થા કરવી.
આ સમગ્ર મામલામાં IOAનું વલણ સ્પષ્ટ છે કે એશિયન ગેમ્સમાં ભાગ લેનારા તમામ ભારતીય ખેલાડીઓ સાથે સમાન વ્યવહાર થવો જોઈએ. ક્રિકેટ ભારતની સૌથી લોકપ્રિય રમત હોવા છતાં અન્ય રમતવીરોની સરખામણીએ ક્રિકેટર્સને અલગ પ્રકારની સુવિધા આપવી યોગ્ય નહીં ગણાય. તેથી જો BCCI પોતાના ખેલાડીઓ માટે વધુ સારી કે લક્ઝરી સુવિધા ઈચ્છે છે તો તે પોતાના ખર્ચે અને પોતાની જવાબદારી પર તેની વ્યવસ્થા કરી શકે છે. એશિયન ગેમ્સ માટે ભારતીય પુરુષ ક્રિકેટ ટીમને ત્રણ સ્ટાર હોટેલ ફાળવવામાં આવી હોવાનું સામે આવ્યું છે, જ્યારે મહિલા ટીમ માટે ચાર સ્ટાર હોટેલની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત ખેલાડીઓને એક રૂમમાં એકલા રહેવાની સુવિધા પણ નહીં મળે અને એકથી વધુ ખેલાડીઓને એક રૂમમાં રહેવું પડી શકે છે. આ બાબત BCCI માટે ચિંતાનો વિષય બની શકે છે, કારણ કે આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટના વ્યસ્ત કાર્યક્રમને ધ્યાનમાં રાખીને ભારતીય ક્રિકેટરો સામાન્ય રીતે વ્યક્તિગત રૂમ અને ચોક્કસ પ્રકારની રહેવાની વ્યવસ્થાના આદી હોય છે.
ખાસ કરીને ટોચના સ્તરના ક્રિકેટરો માટે આરામ, ઊંઘ, ખોરાક અને ટ્રેનિંગની વ્યવસ્થા મહત્વપૂર્ણ હોય છે. મેચ પહેલાં ખેલાડીઓનું શરીર અને મન સંપૂર્ણ રીતે તૈયાર રહે તે માટે યોગ્ય આરામ જરૂરી છે. તેથી BCCI આયોજકો દ્વારા ફાળવવામાં આવેલી હોટેલની સુવિધાઓનું બારીકાઈથી નિરીક્ષણ કરવા માગે છે. જો BCCI પોતાની અલગ હોટેલની વ્યવસ્થા કરવાનો નિર્ણય લે છે તો બોર્ડે માત્ર હોટેલનો ખર્ચ જ નહીં પરંતુ સમગ્ર લોજિસ્ટિક્સ પણ સંભાળવી પડશે. તેમાં ખેલાડીઓના રૂમ, ભોજન, ખાસ ડાયેટ, ટ્રેનિંગ સંબંધિત જરૂરિયાતો અને મેચ સ્થળ સુધીની અવરજવરનો સમાવેશ થશે.
ક્રિકેટરો માટે સૌથી મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓમાં તેમનો ડાયેટ પણ સામેલ છે. ભારતીય ક્રિકેટ ટીમના ખેલાડીઓ માટે સામાન્ય રીતે તેમની શારીરિક જરૂરિયાત અને ટ્રેનિંગ પ્રમાણે ખાસ ડાયેટ પ્લાન તૈયાર કરવામાં આવે છે. જો ટીમ આયોજકોની હોટેલમાં રહેવાને બદલે અલગ હોટેલમાં રહે તો BCCIએ ખેલાડીઓના ભોજન અને પોષણની સંપૂર્ણ વ્યવસ્થા જાતે કરવી પડશે. આ ઉપરાંત ખેલાડીઓને મેચ સ્થળ સુધી સમયસર પહોંચાડવાની જવાબદારી પણ BCCIની રહેશે. અલગ હોટેલમાં રોકાણ કરવાથી ટીમ માટે ટ્રાન્સપોર્ટની અલગ વ્યવસ્થા કરવી પડશે. સુરક્ષા, વાહનવ્યવસ્થા અને ટીમના સમયપત્રકનું સંકલન પણ બોર્ડે જ કરવું પડશે.
અલગ હોટેલમાં રહેવાના નિર્ણય સાથે એન્ટિ-ડોપિંગ પ્રક્રિયા પણ મહત્વપૂર્ણ બની જાય છે. આંતરરાષ્ટ્રીય રમતગમતમાં ખેલાડીઓનું ડોપિંગ ટેસ્ટિંગ કડક નિયમો હેઠળ થાય છે. ખેલાડીઓ કયા સ્થળે રોકાયા છે તેની ચોક્કસ માહિતી સંબંધિત સત્તાવાળાઓને આપવી પડે છે, જેથી જરૂર પડે ત્યારે અધિકારીઓ ખેલાડીઓના રેન્ડમ ડોપિંગ ટેસ્ટ કરી શકે. એટલે BCCI પોતાના ખેલાડીઓને અલગ હોટેલમાં રાખે તો પણ એન્ટિ-ડોપિંગ નિયમોમાં કોઈ છૂટ મળશે નહીં. ખેલાડીઓના નવા રોકાણના સ્થળની સંપૂર્ણ માહિતી સંબંધિત એજન્સીઓને આપવી પડશે. ખેલાડીઓએ પણ ડોપિંગ સંબંધિત તમામ નિયમોનું પાલન કરવું પડશે. આ ઉપરાંત સુરક્ષા અને એક્રેડિટેશનના નિયમો પણ યથાવત રહેશે. એશિયન ગેમ્સમાં ભાગ લેનારા ખેલાડીઓ અને અધિકારીઓ માટે સુરક્ષા વ્યવસ્થા ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ હોય છે. અલગ હોટેલમાં રહેવા છતાં BCCIએ આયોજકો અને સંબંધિત સત્તાવાળાઓ સાથે જરૂરી સંકલન કરવું પડશે. અનધિકૃત વ્યક્તિઓને ખેલાડીઓ સુધી પહોંચ ન મળે તેની પણ ખાતરી કરવી પડશે.
આ સમગ્ર મામલામાં હવે અંતિમ નિર્ણય BCCIએ લેવાનો રહેશે. બોર્ડની એડવાન્સ ટીમ જાપાનમાં જઈને ફાળવવામાં આવેલી હોટેલની વ્યવસ્થા, રૂમ, ભોજન, સુરક્ષા, ટ્રાન્સપોર્ટ અને અન્ય સુવિધાઓની તપાસ કરી શકે છે. ત્યારબાદ બોર્ડ નક્કી કરશે કે આયોજકોની વ્યવસ્થા પૂરતી છે કે પછી ભારતીય ક્રિકેટ ટીમ માટે અલગ રહેવાની વ્યવસ્થા કરવી જરૂરી છે. જો BCCI અલગ હોટેલ પસંદ કરે તો તેનાથી ટીમને વધુ અનુકૂળ વાતાવરણ મળી શકે છે, પરંતુ સાથે ખર્ચ અને લોજિસ્ટિક્સની જવાબદારી પણ વધી જશે. બીજી તરફ આયોજકોની હોટેલમાં રહેવાનો વિકલ્પ પસંદ કરવામાં આવે તો ટીમને એશિયન ગેમ્સના સમગ્ર ભારતીય દળ સાથે રહેવાની વ્યવસ્થાનો લાભ મળશે અને વધારાની લોજિસ્ટિક્સનો ભાર પણ ઓછો રહેશે. એશિયન ગેમ્સ 2026માં ભારતીય ક્રિકેટ ટીમો માટે આ મુદ્દો એટલા માટે પણ મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે ભારત બંને કેટેગરીમાં ડિફેન્ડિંગ ચેમ્પિયન તરીકે ઉતરશે. 2022માં હાંગઝોઉ ખાતે યોજાયેલી એશિયન ગેમ્સમાં ભારતીય પુરુષ અને મહિલા બંને ક્રિકેટ ટીમોએ ટી20 ફોર્મેટમાં ગોલ્ડ મેડલ જીત્યો હતો. હવે 2026માં બંને ટીમો પોતાના ખિતાબનો બચાવ કરવા મેદાનમાં ઉતરશે.
ભારત માટે આ વખતે પણ ક્રિકેટમાં ગોલ્ડ મેડલ જીતવાની અપેક્ષા રહેશે. જોકે ખેલાડીઓની તૈયારી માત્ર મેદાન પરના પ્રદર્શનથી નક્કી થતી નથી. રહેવાની વ્યવસ્થા, ભોજન, આરામ, મુસાફરી અને ટ્રેનિંગ જેવી બાબતો પણ ખેલાડીઓના પ્રદર્શનને અસર કરી શકે છે. તેથી BCCI આ તમામ બાબતોને ધ્યાનમાં રાખીને અંતિમ નિર્ણય લે તેવી શક્યતા છે. એક તરફ IOAનું કહેવું છે કે તમામ રમતવીરો માટે સમાન વ્યવસ્થા હોવી જોઈએ, તો બીજી તરફ BCCI પોતાના ક્રિકેટરોની જરૂરિયાત પ્રમાણે વધારાની સુવિધાઓ આપવા માગે તો તેને પોતાની જવાબદારી પર તે કરવાનો વિકલ્પ આપવામાં આવ્યો છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે BCCI આયોજકોની વ્યવસ્થા સ્વીકારે છે કે ભારતીય ક્રિકેટ ટીમ માટે અલગ હોટેલ અને અન્ય સુવિધાઓની વ્યવસ્થા કરવાનો નિર્ણય લે છે. આ વિવાદનો એક મોટો સંદેશ એ પણ છે કે એશિયન ગેમ્સ જેવી બહુ-રમત સ્પર્ધામાં કોઈ એક રમતને તેના વ્યાવસાયિક કદ કે લોકપ્રિયતાના આધારે અન્ય રમતો કરતાં અલગ દરજ્જો આપવો સરળ નથી. ભારતના તમામ રમતવીરો દેશનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે અને તેમની સાથે સમાન વ્યવહાર કરવો એ IOAની નીતિ છે. હવે BCCI પોતાની જરૂરિયાત અને બજેટને ધ્યાનમાં રાખીને આગળનું પગલું ભરશે.
