કેન્દ્રીય માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રી નિતિન ગડકરીએ શનિવારે મીડિયા ક્ષેત્રની વિશ્વસનીયતાને લઈને ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે કહ્યું કે દરેક ક્ષેત્રમાં વિશ્વસનીયતાનું સંકટ છે, પરંતુ મીડિયા ક્ષેત્રમાં આ સમસ્યા સૌથી મોટી છે. ગડકરીએ પત્રકારોને જનતા, સમાજ અને દેશના હિતને ધ્યાનમાં રાખીને પત્રકારત્વ કરવાની અપીલ કરી હતી.
IIM નાગપુરની મીડિયા પરિષદમાં ગડકરીનું નિવેદન
ગડકરી IIM નાગપુરમાં યોજાયેલી ‘મીડિયા, નેતૃત્વ અને નવી વિશ્વવ્યવસ્થા’ વિષય પરની મીડિયા પરિષદમાં સંબોધન કરી રહ્યા હતા. કાર્યક્રમમાં પ્રેસ ટ્રસ્ટ ઓફ ઈન્ડિયાના મુખ્ય કાર્યકારી અધિકારી અને મુખ્ય સંપાદક વિજય જોશી, બિઝનેસ સ્ટાન્ડર્ડના સંપાદકીય નિર્દેશક એ.કે. ભટ્ટાચાર્ય અને બ્લિટ્ઝ ઈન્ડિયા મીડિયા ગ્રુપના અધ્યક્ષ તથા મુખ્ય સંપાદક દીપક દ્વિવેદી સહિતના લોકો હાજર રહ્યા હતા. ગડકરીએ લોકશાહીના 4 મુખ્ય સ્તંભ તરીકે વિધાનમંડળ, કાર્યપાલિકા, ન્યાયતંત્ર અને મીડિયાનો ઉલ્લેખ કર્યો. તેમના મતે લોકશાહીની પ્રગતિ અને વિકાસ માટે સ્વતંત્ર, નિષ્પક્ષ અને ન્યાયી ન્યાયતંત્ર તથા મીડિયા ખૂબ જરૂરી છે.
‘મીડિયાની વિશ્વસનીયતા ખૂબ ઘટી છે’
ગડકરીએ કહ્યું કે 21મી સદીમાં વિશ્વસનીયતા, સારી પ્રતિષ્ઠા અને પ્રામાણિકતા દરેક ક્ષેત્રની સૌથી મોટી મૂડી છે. તેમના જણાવ્યા પ્રમાણે દરેક ક્ષેત્રમાં વિશ્વસનીયતા ઘટી છે, પરંતુ મીડિયામાં આ ઘટાડો ખૂબ ગંભીર છે. સાથે જ તેમણે એવું પણ કહ્યું કે તમામ મીડિયા સંસ્થાઓએ પોતાની વિશ્વસનીયતા ગુમાવી નથી. સારા અને વિશ્વસનીય પત્રકારો આજે પણ છે અને તેમના સારા કામને ઓળખ મળે છે.
સોશિયલ મીડિયાએ બદલ્યું મીડિયાનું ગણિત
ગડકરીએ પોતાના અનુભવનો ઉલ્લેખ કરતા કહ્યું કે એક સમય એવો હતો જ્યારે અખબારો અને મીડિયા સંસ્થાઓ એવું માનતી હતી કે ચૂંટણીમાં કોણ જીતશે તે નક્કી કરવાની ક્ષમતા તેમની પાસે છે. જોકે, સોશિયલ મીડિયાના આગમન બાદ આ સ્થિતિમાં મોટો ફેરફાર આવ્યો છે. તેમણે કહ્યું કે સોશિયલ મીડિયાએ પરંપરાગત મીડિયાની અસર અને ભૂમિકાને બદલી નાખી છે. આ બદલાવ વચ્ચે મીડિયાએ પોતાની વિશ્વસનીયતા ફરી મજબૂત કરવાની જરૂર છે.
અજન્ડા રાખીને પત્રકારત્વ સામે વાંધો
ગડકરીએ કેટલાક પત્રકારો અને મીડિયા સંસ્થાઓ દ્વારા ચોક્કસ અજન્ડા સાથે કરવામાં આવતા અહેવાલો પર પણ સવાલ ઉઠાવ્યો. તેમણે કહ્યું કે પત્રકારત્વ કોઈ પૂર્વનક્કી અજન્ડા સાથે થવું યોગ્ય નથી. તેમણે નાગપુરમાં વરસાદ દરમિયાન રસ્તાઓ અને સિમેન્ટના રસ્તાઓને લઈને થયેલા અહેવાલનું ઉદાહરણ આપ્યું. તેમના જણાવ્યા પ્રમાણે એક સમયે અંબાઝરીનું પાણી શહેરમાં ઘૂસ્યું ત્યારે તેના માટે સિમેન્ટના રસ્તાઓને જવાબદાર ગણાવવામાં આવ્યા હતા. બાદમાં તપાસમાં અન્ય કારણો પણ સામે આવ્યા હતા. ગડકરીએ કહ્યું કે મીડિયા માત્ર સમસ્યાઓ દર્શાવવાને બદલે સંશોધન કરીને નવા ઉકેલો અને નવી ટેકનોલોજી વિશે પણ લખે તે જરૂરી છે.
‘સમાજ અને ગરીબોના હિત માટે લખો’
ગડકરીએ પત્રકારોને સલાહ આપતા કહ્યું કે મીડિયાએ સમાજ માટે ઉપયોગી અને ગરીબોના હિતમાં હોય તેવી બાબતોને પ્રાથમિકતા આપવી જોઈએ. તેમના મતે પત્રકારત્વનો હેતુ માત્ર ખામીઓ શોધવાનો નહીં, પરંતુ સમાજને ઉપયોગી માહિતી અને ઉકેલ આપવાનો પણ હોવો જોઈએ. તેમણે કહ્યું કે મીડિયા પાસે કોઈ મુદ્દા અંગે સત્ય હોય છતાં તે લખવું કે નહીં તે અંગે મૂંઝવણ જોવા મળે છે. પરંતુ લોકોના હિત સાથે જોડાયેલા સત્યને સામે લાવવાની જવાબદારી મીડિયાની છે.
ભવિષ્યમાં વિશ્વસનીયતા જ સૌથી મોટી તાકાત બનશે
ગડકરીએ કહ્યું કે આગામી સમયમાં જે મીડિયા અને પત્રકારો પોતાની વિશ્વસનીયતા તથા પત્રકારત્વના મૂળભૂત મૂલ્યો જાળવી રાખશે, તેઓ જ ટકી શકશે. તેમણે મીડિયાને લોકશાહીને મજબૂત કરવા, સામાજિક અને રાષ્ટ્રીય હિતનું રક્ષણ કરવા તથા જ્ઞાનને સમાજના વિકાસમાં ઉપયોગી બનાવવાની અપીલ કરી. ગડકરીના જણાવ્યા પ્રમાણે પત્રકારત્વમાં નૈતિકતા અને વિશ્વસનીયતા જળવાશે તો તેનાથી લોકશાહી પણ વધુ મજબૂત બનશે.
રાજકારણમાં પણ વિશ્વસનીયતાનું સંકટ
ગડકરીએ માત્ર મીડિયા જ નહીં, પરંતુ રાજકારણ સહિત તમામ ક્ષેત્રોમાં વિશ્વસનીયતાના સંકટની વાત કરી. તેમણે કહ્યું કે લોકશાહીમાં રાજકીય પક્ષો અને રાજકારણ મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. વિચારધારામાં મતભેદ હોઈ શકે, પરંતુ પોતાની વિચારધારા પ્રત્યે પ્રતિબદ્ધતા હોવી જોઈએ. તેમણે લોકોમાં લોકશાહી અને તેના મૂલ્યો અંગે જાગૃતિ વધારવાની જરૂરિયાત પર પણ ભાર મૂક્યો.
પરિષદમાં અન્ય મહેમાનોનું પણ સંબોધન
IIM નાગપુરના નિર્દેશક ડૉ. ભીમરાયા મેટ્રીએ કહ્યું કે દેશના વિકાસમાં આજના યુવાનોની મહત્વની ભૂમિકા રહેશે. લોયડ્સ મેટલ્સ એન્ડ એનર્જીના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર બી. પ્રભાકરને ભારતની યુવા વસ્તી, સ્ટાર્ટઅપ અને મોટા બજાર તરીકેની સ્થિતિ પર વાત કરી હતી. તેમણે ઉદ્યોગસાહસિકતા અને આત્મનિર્ભરતાના મહત્વ પર પણ ભાર મૂક્યો હતો.
