મધ્યપ્રદેશના બાલાઘાટ જિલ્લામાં આદિવાસી વિસ્તારોમાં બાળકોમાં ફેલાયેલી રહસ્યમય બીમારીને લઈને ચિંતાજનક સ્થિતિ સામે આવી છે. મધ્યપ્રદેશ વિધાનસભામાં વિપક્ષના નેતા અને કોંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતા ઉમંગ સિંઘારે દાવો કર્યો છે કે બૈગા આદિવાસી બહુલ ગામોમાં બીમારીના કારણે અત્યાર સુધીમાં 19 બાળકોના મોત થયા છે. તેમણે રાજ્ય સરકાર અને વહીવટીતંત્ર પર મોતના વાસ્તવિક આંકડા છુપાવવાનો ગંભીર આરોપ પણ લગાવ્યો છે.જોકે, અહીં એક મહત્વની બાબત એ છે કે 19 મોતનો આંકડો હાલમાં સત્તાવાર રીતે પુષ્ટિ થયેલો નથી. ઉપલબ્ધ અહેવાલો અનુસાર, જિલ્લા આરોગ્ય વિભાગે અત્યાર સુધીમાં ઓછામાં ઓછા 8 બાળકોના મોતની પુષ્ટિ કરી છે,જ્યારે વિપક્ષ અને સ્થાનિક લોકોનો દાવો છે કે વાસ્તવિક સંખ્યા વધુ હોઈ શકે છે. બીમારીનું ચોક્કસ કારણ પણ હજુ સુધી નિશ્ચિત થયું નથી.
અસરગ્રસ્ત ગામોની મુલાકાતે પહોંચ્યા ઉમંગ સિંઘાર: ઉમંગ સિંઘારે શુક્રવારે બાલાઘાટ જિલ્લાના અસરગ્રસ્ત કુંડેકાસા, બોંદારી અને કોરકા ગામોની મુલાકાત લીધી હતી. તેમણે બીમારીથી અસરગ્રસ્ત પરિવારો સાથે વાતચીત કરી હતી અને હોસ્પિટલમાં સારવાર લઈ રહેલા બાળકોની સ્થિતિ વિશે પણ માહિતી મેળવી હતી.સિંઘારે વિસ્તારોમાં ઉપલબ્ધ આરોગ્ય સુવિધાઓ, બાળકોને આપવામાં આવતી સારવાર અને પરિવારોની મુશ્કેલીઓ અંગે માહિતી મેળવી હતી. સ્થાનિક ગ્રામજનોનું કહેવું છે કે છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી ગામોમાં બાળકો અને અન્ય લોકો બીમાર પડી રહ્યા છે. ગ્રામજનોમાં ખાસ કરીને પીવાના પાણીની ગુણવત્તા અને કુપોષણને લઈને ચિંતા જોવા મળી રહી છે.
દૂષિત પાણીથી બીમારી ફેલાઈ હોવાની આશંકા: સ્થાનિક સ્તરે એવી આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે કે દૂષિત પીવાના પાણીના કારણે બીમારી ફેલાઈ હોઈ શકે છે. જોકે, આરોગ્ય અધિકારીઓએ હજુ સુધી દૂષિત પાણી જ બીમારી અથવા મોતનું સીધું કારણ છે, તેવી સત્તાવાર પુષ્ટિ કરી નથી.અહેવાલો મુજબ અસરગ્રસ્ત બાળકોમાં તાવ, ચામડી સંબંધિત તકલીફો અને અન્ય વિવિધ ચેપ જેવા લક્ષણો જોવા મળ્યા છે. કેટલાક બાળકોમાં કુપોષણના સંકેતો પણ નોંધાયા છે. આરોગ્ય વિભાગ બીમારીના મૂળ કારણની તપાસ કરી રહ્યો છે અને તબીબી નમૂનાઓની તપાસ પણ કરવામાં આવી રહી છે.
હોસ્પિટલમાં મોટી સંખ્યામાં બાળકો સારવાર હેઠળ: બાલાઘાટ જિલ્લા હોસ્પિટલમાં મોટી સંખ્યામાં બાળકો સારવાર લઈ રહ્યા હોવાની માહિતી સામે આવી છે. એક અહેવાલ મુજબ, 39 બાળકો હોસ્પિટલમાં દાખલ હતા, જેમાં 27 બાળકો ચાઇલ્ડ વોર્ડમાં અને 12 બાળકો ICUમાં સારવાર હેઠળ હતા. કેટલાક બાળકોની સ્થિતિ ગંભીર હોવાનું પણ જણાવાયું છે.આ સ્થિતિને જોતા આરોગ્ય વિભાગે અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં દેખરેખ અને આરોગ્ય તપાસ વધારી છે. બાળકોની તબિયત, પોષણ અને ચેપ સંબંધિત લક્ષણો પર ખાસ નજર રાખવામાં આવી રહી છે.
સિંઘારે સરકાર પાસે શું માગ્યું?: ઉમંગ સિંઘારે સરકાર પાસે અસરગ્રસ્ત ગામોમાં દરેક વ્યક્તિ, ખાસ કરીને બાળકોની તાત્કાલિક આરોગ્ય તપાસ કરવાની માગ કરી છે. તેમણે બીમાર બાળકોને મફત અને યોગ્ય સારવાર, પૂરતું પોષણ તથા સુરક્ષિત પીવાનું પાણી ઉપલબ્ધ કરાવવાની માગ કરી છે.આ ઉપરાંત, જે પરિવારોના બાળકોનાં મોત થયા હોવાનો દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે, તેમને આર્થિક સહાય આપવાની પણ માગ કરવામાં આવી છે. સિંઘારે સંભવિત વહીવટી બેદરકારીની નિષ્પક્ષ તપાસ કરાવી જવાબદાર અધિકારીઓ સામે કાર્યવાહી કરવાની માગ કરી છે.
સરકાર પર આંકડા છુપાવવાનો આરોપ: વિપક્ષના નેતા સિંઘારે આરોપ લગાવ્યો છે કે સરકાર અને વહીવટીતંત્ર લોકો સમક્ષ મોતનો વાસ્તવિક આંકડો રજૂ કરી રહ્યાં નથી. તેમનું કહેવું છે કે જો આદિવાસી વિસ્તારોમાં ખરેખર મોટી સંખ્યામાં બાળકોનાં મોત થયા હોય તો સમગ્ર મામલાની પારદર્શક તપાસ થવી જોઈએ.સિંઘારે મુખ્યમંત્રી મોહન યાદવને પણ નિશાન બનાવ્યા અને સવાલ ઉઠાવ્યો કે સરકાર આદિવાસી વિસ્તારોમાં બાળકોની સારવાર અને સુરક્ષાને કેટલી પ્રાથમિકતા આપી રહી છે. તેમણે સરકારને તાત્કાલિક હસ્તક્ષેપ કરીને અસરગ્રસ્ત પરિવારોને રાહત આપવાની માગ કરી છે.
બીમારીનું સાચું કારણ શું? તપાસ બાદ જ થશે સ્પષ્ટ : હાલ બાલાઘાટના આદિવાસી વિસ્તારોમાં ફેલાયેલી બીમારીનું ચોક્કસ કારણ સ્પષ્ટ થયું નથી. દૂષિત પાણી અને કુપોષણ અંગે સ્થાનિક સ્તરે ચિંતા વ્યક્ત થઈ રહી છે, પરંતુ આરોગ્ય વિભાગે હજુ સુધી તેને મોતનું નિશ્ચિત કારણ જાહેર કર્યું નથી.આથી હાલ 19 બાળકોના મોત અને દૂષિત પાણીના કારણે જ મોત થયાના દાવાને સત્તાવાર પુષ્ટિ મળેલી નથી. સરકાર અને આરોગ્ય તંત્રની તપાસ તથા લેબોરેટરી રિપોર્ટ બાદ જ બીમારીનું સાચું કારણ અને મૃત્યુઆંક અંગે વધુ સ્પષ્ટતા થઈ શકશે. દરમિયાન, અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં આરોગ્ય તપાસ, સ્વચ્છ પીવાના પાણીની વ્યવસ્થા, પોષણ અને સમયસર સારવાર સુનિશ્ચિત કરવી સૌથી મોટી પ્રાથમિકતા બની છે. બાલાઘાટની આ સ્થિતિએ ફરી એકવાર આદિવાસી વિસ્તારોમાં આરોગ્ય સુવિધાઓ અને પીવાના પાણીની ગુણવત્તા અંગે ગંભીર સવાલો ઉભા કર્યા છે.