કોંગ્રેસ નેતા અને લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીને વીર સાવરકર અંગેની ટિપ્પણી સાથે જોડાયેલા ઉત્તર પ્રદેશના કેસમાં સુપ્રીમ કોર્ટમાંથી મોટી રાહત મળી છે. સુપ્રીમ કોર્ટે શુક્રવારે રાહુલ ગાંધી સામે ચાલી રહેલી ફોજદારી ફરિયાદ અને નીચલી અદાલત દ્વારા જારી સમન્સને રદ્દ કરી દીધા છે. કોર્ટે નોંધ્યું કે કેસ ચલાવવા માટે ઉત્તર પ્રદેશ સરકારની જરૂરી મંજૂરી લેવામાં આવી નહોતી.
સરકારની મંજૂરી ન હોવાથી કેસ જ રદ્દ
જસ્ટિસ દીપાંકર દત્તા અને જસ્ટિસ શીલ નાગુની બેન્ચે આ મામલે સુનાવણી કરી હતી. સુનાવણી દરમિયાન ઉત્તર પ્રદેશ સરકાર તરફથી હાજર એડિશનલ સોલિસિટર જનરલ કે.એમ. નટરાજે કોર્ટને જણાવ્યું કે રાહુલ ગાંધી સામે કાર્યવાહી માટે રાજ્ય સરકારની જરૂરી મંજૂરી લેવામાં આવી નથી. કોર્ટે નોંધ્યું કે ભારતીય દંડ સંહિતાની કલમ 153A હેઠળ કાર્યવાહી શરૂ કરવા માટે ક્રિમિનલ પ્રોસિજર કોડની કલમ 196 મુજબ રાજ્ય સરકારની મંજૂરી જરૂરી હતી. આવી મંજૂરી ન હોવાથી કોર્ટે ફરિયાદ અને મેજિસ્ટ્રેટ દ્વારા કરવામાં આવેલા આદેશોને રદ્દ કરી દીધા.
સાવરકર અંગેની ટિપ્પણીથી શરૂ થયો હતો વિવાદ
આ સમગ્ર મામલો રાહુલ ગાંધી દ્વારા 2022માં ભારત જોડો યાત્રા દરમિયાન સાવરકર અંગે કરવામાં આવેલી ટિપ્પણીઓ સાથે જોડાયેલો હતો. રાહુલ ગાંધીએ સાવરકર અંગે બ્રિટિશ શાસન સાથે તેમના સંબંધોને લઈને સવાલો ઉઠાવ્યા હતા. ફરિયાદી તરફથી આ ટિપ્પણીઓને અપમાનજનક ગણાવીને કાયદાકીય કાર્યવાહી શરૂ કરવામાં આવી હતી. લખનઉની નીચલી અદાલતે રાહુલ ગાંધી સામે પ્રથમ દૃષ્ટિએ કેસ બનતો હોવાનું માનીને તેમને સમન્સ પાઠવ્યું હતું. તેમના વિરુદ્ધ ભારતીય દંડ સંહિતાની કલમ 153A અને 505 હેઠળ કાર્યવાહી શરૂ કરવામાં આવી હતી.
અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટમાંથી રાહત ન મળ્યા બાદ સુપ્રીમ કોર્ટ પહોંચ્યા
લખનઉની અદાલતના સમન્સને પડકારતા રાહુલ ગાંધીએ અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટનો દરવાજો ખખડાવ્યો હતો. જોકે હાઈકોર્ટે એપ્રિલ 2025માં તેમની અરજીમાં રાહત આપવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. ત્યારબાદ રાહુલ ગાંધી સુપ્રીમ કોર્ટ પહોંચ્યા હતા. સુપ્રીમ કોર્ટે અગાઉ કેસની કાર્યવાહી પર રોક લગાવી હતી અને મામલાની આગળની સુનાવણી ચાલુ રાખી હતી.
સુપ્રીમ કોર્ટે અગાઉ પણ કરી હતી ટિપ્પણી
આ કેસની અગાઉની સુનાવણી દરમિયાન સુપ્રીમ કોર્ટે રાહુલ ગાંધીની સાવરકર અંગેની ટિપ્પણીઓ સામે નારાજગી વ્યક્ત કરી હતી. કોર્ટે તેમને ભવિષ્યમાં સ્વાતંત્ર્ય સેનાનીઓ અંગે જવાબદારીપૂર્વક નિવેદન આપવા ચેતવણી પણ આપી હતી. જોકે હાલનો નિર્ણય ટિપ્પણીઓ સાચી કે ખોટી હતી કે નહીં તેના આધારે આપવામાં આવ્યો નથી. સુપ્રીમ કોર્ટે જરૂરી કાનૂની મંજૂરીના અભાવને આધારે ફોજદારી કાર્યવાહી જ રદ્દ કરી છે.
રાહુલ ગાંધી માટે મોટી કાનૂની રાહત
સુપ્રીમ કોર્ટના આ નિર્ણયથી ઉત્તર પ્રદેશમાં સાવરકર અંગેની ટિપ્પણી સાથે જોડાયેલી આ ચોક્કસ ફોજદારી કાર્યવાહીનો અંત આવ્યો છે. જોકે સાવરકર અંગે રાહુલ ગાંધીની અન્ય ટિપ્પણીઓને લઈને અલગથી ચાલી રહેલા કેસો પર આ નિર્ણયની સીધી અસર નહીં થાય.
આ નિર્ણય રાહુલ ગાંધી માટે મહત્વપૂર્ણ કાનૂની રાહત માનવામાં આવી રહ્યો છે, કારણ કે હવે ઉત્તર પ્રદેશના આ કેસમાં નીચલી અદાલત દ્વારા જારી કરાયેલા સમન્સ અને ત્યારબાદની કાર્યવાહી બંને રદ્દ થઈ ગયા છે.
