પાકિસ્તાનને લઈને એક ચોંકાવનારી આગાહી સામે આવી છે. ચીનમાં જન્મેલા કેનેડિયન શિક્ષણવિદ અને ભૂ-રાજકીય ટિપ્પણીકાર જિયાંગ શુએકિને દાવો કર્યો છે કે જો ભવિષ્યમાં કોઈ પરમાણુ યુદ્ધની સ્થિતિ ઊભી થાય અને કોઈ દેશ સૌથી પહેલા પરમાણુ હથિયારનો ઉપયોગ કરે, તો તેમાં પાકિસ્તાનની શક્યતા વધુ હોઈ શકે છે. જોકે, તેમણે નજીકના ભવિષ્યમાં પરમાણુ યુદ્ધ થવાની આગાહી કરી નથી.
જિયાંગે યુટ્યુબર રાજ શમાણીના પોડકાસ્ટમાં આ મુદ્દે વાત કરી હતી. આ વાતચીતના વીડિયો 11 ઓગસ્ટે અપલોડ કરવામાં આવ્યા હતા. તેમણે કહ્યું હતું કે ભારત અથવા પાકિસ્તાનમાંથી કોઈ એક દેશ પહેલો પરમાણુ હથિયાર વાપરે તેવી શક્યતા હોઈ શકે છે, પરંતુ તેમનો અંદાજ પાકિસ્તાન તરફ વધુ છે.
પાકિસ્તાનને લઈને શા માટે વ્યક્ત કરી ચિંતા?
જિયાંગના મતે પાકિસ્તાનની આંતરિક નબળાઈ અને પરમાણુ હથિયારો વચ્ચેનું સંયોજન ચિંતાજનક છે. તેમણે પાકિસ્તાનને નબળું, અવ્યવસ્થિત અને ભ્રષ્ટ દેશ ગણાવતા કહ્યું કે કટોકટીની સ્થિતિમાં પરમાણુ હથિયારો પર નિયંત્રણ રાખતી વ્યવસ્થા પૂરતી અસરકારક ન રહેવાનો ખતરો હોઈ શકે છે. જોકે, આ જિયાંગનું વિશ્લેષણ અને આગાહી છે, કોઈ સત્તાવાર સુરક્ષા મૂલ્યાંકન કે પાકિસ્તાન પર હુમલો કરવાની કોઈ આગોતરી માહિતી નથી.
ભારત અને પાકિસ્તાનની પરમાણુ નીતિ અલગ
જિયાંગે ભારત અને પાકિસ્તાનની પરમાણુ નીતિ વચ્ચેના તફાવતનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો. ભારતે જાહેર રીતે પહેલા પરમાણુ હથિયારનો ઉપયોગ નહીં કરવાની નીતિ જાળવી છે, જોકે આ નીતિ અંગે સમયાંતરે ચર્ચા થતી રહી છે. બીજી તરફ પાકિસ્તાને ‘પહેલા પરમાણુ હથિયારનો ઉપયોગ નહીં કરવાની’ નીતિ જાહેર રીતે અપનાવી નથી. પાકિસ્તાનનું પરમાણુ શસ્ત્રાગાર મુખ્યત્વે ભારતની મોટી પરંપરાગત સૈન્ય ક્ષમતાને રોકવા માટેના પ્રતિરોધક તરીકે જોવામાં આવે છે.
ભારત પાસે 190, પાકિસ્તાન પાસે 170 પરમાણુ હથિયાર
સ્ટોકહોમ ઈન્ટરનેશનલ પીસ રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ (SIPRI)ના આંકડા મુજબ ભારત પાસે આશરે 190 પરમાણુ હથિયાર છે, જ્યારે પાકિસ્તાન પાસે આશરે 170 પરમાણુ હથિયાર છે. આ તફાવત હોવા છતાં પાકિસ્તાન લાંબા સમયથી પોતાની પરમાણુ ક્ષમતાને ભારત સામેના વ્યૂહાત્મક સંતુલન માટે મહત્વપૂર્ણ માને છે.
આસિમ મુનીરના નિવેદનનો પણ ઉલ્લેખ
જિયાંગની આગાહી વચ્ચે પાકિસ્તાનના આર્મી ચીફ ફીલ્ડ માર્શલ આસિમ મુનીરના ઓગસ્ટ 2025ના કથિત નિવેદનનો પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. રિપોર્ટ અનુસાર, ફ્લોરિડાના ટેમ્પામાં એક ડિનર દરમિયાન મુનીરે કહ્યું હતું કે પાકિસ્તાન પરમાણુ દેશ છે અને જો તેને લાગશે કે તે વિનાશ તરફ જઈ રહ્યું છે તો તે દુનિયાના અડધા ભાગને પણ પોતાની સાથે લઈ જશે. ભારતે ત્યારબાદ આ પ્રકારની ભાષાને ‘પરમાણુ ધમકી’ ગણાવી હતી, જ્યારે પાકિસ્તાને નિવેદનના સૌથી ગંભીર અર્થઘટન સામે વાંધો ઉઠાવ્યો હતો.
જિયાંગે પરમાણુ યુદ્ધની આગાહી કરી નથી
જિયાંગે ખાસ સ્પષ્ટતા કરી હતી કે તેઓ નજીકના ભવિષ્યમાં પરમાણુ યુદ્ધ થવાની આગાહી કરી રહ્યા નથી. તેમના મતે પરમાણુ હથિયારોના ઉપયોગ સામે વૈશ્વિક સ્તરે એક મજબૂત માનસિક અને રાજકીય રોક છે. તેમની ચિંતા એ સ્થિતિને લઈને છે જેમાં ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે પરંપરાગત યુદ્ધ ખૂબ વધી જાય અને પાકિસ્તાનના નેતૃત્વને દેશના અસ્તિત્વ સામે ગંભીર ખતરો લાગવા લાગે. આવી સ્થિતિમાં પરમાણુ હથિયાર માત્ર દુશ્મનને રોકવાનું સાધન ન રહીને અંતિમ વિકલ્પ બની શકે છે, એવી તેમની દલીલ છે
