સ્થિરતા અને નિર્ણયો લેવા માટે મજબૂત શાસક પક્ષ જરૂરી છે, પરંતુ એટલો જ મજબૂત વિરોધપક્ષ લોકશાહીની રીડ છે, જે તેને સ્વસ્થ અને કાર્યક્ષમ રાખે છે. જ્યારે વિરોધપક્ષ નબળો હોય અથવા ગેરહાજર હોય, ત્યારે સંસદીય ચર્ચાઓની ઊંડાઈ ઘટે છે અને કાયદા પૂરતી ચર્ચા વિના પસાર થઈ શકે છે. આ લોકશાહી શાસનની ભાવનાને નુકસાન પહોંચાડે છે. નબળા વિરોધપક્ષનો સૌથી મોટો નુકસાન જવાબદારીમાં ઘટાડો છે. જ્યારે સરકાર સામે મજબૂત વિરોધ ન હોય, ત્યારે તે બેદરકાર બની શકે છે અથવા વધુ ખરાબ સ્થિતિમાં સત્તાવાદી વલણ અપનાવી શકે છે. વિવિધ દૃષ્ટિકોણો ધ્યાનમાં લીધા વિના નીતિઓ અમલમાં મૂકાશે, જે સમગ્ર જનતાના હિતમાં ન હોઈ શકે.
મજબૂત વિરોધપક્ષ વિવિધ વિચારોને આગળ લાવે છે અને ચર્ચા માટે મજબૂત માળખું પૂરું પાડે છે, જેનાથી વધુ સંતુલિત અને અસરકારક નીતિઓ બને છે. બીજી એક મહત્ત્વપૂર્ણ સમસ્યા પ્રતિનિધિત્વમાં ઘટાડો છે. લોકશાહીમાં વિરોધપક્ષ ઘણીવાર એવા લોકોનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે જેમણે શાસક પક્ષને મત આપ્યો નથી. જ્યારે વિરોધપક્ષ નબળો હોય, ત્યારે આ અવાજો અવગણાઈ જાય છે. આથી નાગરિકોમાં ઉપેક્ષાની ભાવના ઊભી થાય છે અને લોકશાહી સંસ્થાઓ પ્રત્યેનો વિશ્વાસ ઘટે છે. નબળો વિરોધપક્ષ પારદર્શિતાને પણ અસર કરે છે. મજબૂત વિરોધપક્ષ મુદ્દાઓને બહાર લાવે છે, સ્પષ્ટતા માંગે છે અને માહિતી જાહેર કરાવવા દબાણ કરે છે. તેના અભાવે મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ અવગણાઈ શકે છે. આથી લાંબા ગાળે અકાર્યક્ષમતા, ભ્રષ્ટાચાર અથવા નબળું શાસન વધી શકે છે.
સુરત – કશ્યપ કુંજવીહરી મહેતા – આ લેખમાં પ્રગટ થયેલાં વિચારો લેખકનાં પોતાના છે
