ગુજરાતમાં વર્ષોથી હવામાન અંગે પોતાની આગાહીઓ માટે જાણીતા અંબાલાલ પટેલે એક એવી જાહેરાત કરી છે, જેના કારણે તેમના અનુયાયીઓ, ખેડૂતો અને સામાન્ય લોકોમાં ચર્ચા શરૂ થઈ ગઈ છે. અંબાલાલ પટેલે જણાવ્યું છે કે હવે તેઓ હવામાન અંગે કોઈ પણ પ્રકારની જાહેર આગાહી નહીં કરે. વર્ષો સુધી વરસાદ, ચોમાસું, વાવાઝોડું અને કુદરતી પરિસ્થિતિઓ અંગે પોતાની પરંપરાગત અને જ્યોતિષ આધારિત આગાહીઓ આપતા અંબાલાલ પટેલના આ નિર્ણયને રાજ્યભરમાં અલગ-અલગ રીતે જોવામાં આવી રહ્યો છે.
અંબાલાલ પટેલ છેલ્લા ઘણા વર્ષોથી ગુજરાતમાં હવામાનની આગાહીઓ માટે જાણીતું નામ રહ્યા છે. દર વર્ષે ચોમાસા દરમિયાન તેમની આગાહીઓ પર ખેડૂતો સહિત લાખો લોકો નજર રાખતા હતા. વરસાદ ક્યારે આવશે, કેટલો પડશે, કયા વિસ્તારમાં વધુ વરસાદ રહેશે અથવા વાવાઝોડાની શક્યતા કેટલી છે જેવી બાબતો અંગે તેઓ સમયાંતરે આગાહી કરતા હતા. ઘણી વખત તેમની આગાહીઓ ચર્ચાનો વિષય બનતી હતી અને સોશિયલ મીડિયા તેમજ મીડિયામાં પણ તેને ખાસ સ્થાન મળતું હતું. હવે તેમણે હવામાન અંગે જાહેર આગાહીઓ ન કરવાનો નિર્ણય જાહેર કરતાં અનેક લોકોમાં આશ્ચર્ય ફેલાયું છે. જોકે તેમણે આ નિર્ણય પાછળનું વિગતવાર કારણ જાહેર કર્યું નથી, પરંતુ છેલ્લા કેટલાક સમયથી તેમની આગાહીઓને લઈને થતા વિવાદો અને ટીકા વચ્ચે આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હોવાનું માનવામાં આવી રહ્યું છે.
અંબાલાલ પટેલના આ નિર્ણય બાદ પૂર્વ નાયબ મુખ્યમંત્રી નીતિન પટેલ તેમના સમર્થનમાં સામે આવ્યા છે. નીતિન પટેલે જણાવ્યું કે તેઓ છેલ્લા લગભગ ત્રણ દાયકાથી અંબાલાલ પટેલને વ્યક્તિગત રીતે ઓળખે છે. વર્ષોથી તેમણે લોકોના હિતમાં હવામાન અંગે આગાહીઓ કરી છે અને અનેક લોકો, ખાસ કરીને ખેડૂતો, તેમની આગાહીઓ પર વિશ્વાસ રાખે છે. નીતિન પટેલે કહ્યું કે દરેક વ્યક્તિને પોતાનો અભિપ્રાય વ્યક્ત કરવાનો અધિકાર છે. અંબાલાલ પટેલ પણ વર્ષોથી પોતાના અનુભવ અને અભ્યાસના આધારે આગાહીઓ કરતા આવ્યા છે. તેમણે અંબાલાલ પટેલને અપીલ કરી કે તેઓ વિવાદોથી નિરાશ ન થાય અને અગાઉની જેમ લોકોને હવામાન અંગે માર્ગદર્શન આપવાનું ચાલુ રાખે. તેમના મતે, રાજ્યના અનેક ખેડૂતો ખેતી સંબંધિત નિર્ણયો લેવામાં આવી આગાહીઓનો ઉપયોગ કરતા હોય છે.
બીજી તરફ, હવામાન આગાહીઓને લઈને વિજ્ઞાન જાથાએ ફરી એકવાર વિરોધ નોંધાવ્યો છે. વિજ્ઞાન જાથાના પ્રતિનિધિ જયંત પંડ્યાએ દાવો કર્યો છે કે હાલમાં કેટલાક લોકો દ્વારા કરવામાં આવતી હવામાન આગાહીઓ વૈજ્ઞાનિક આધાર વગરની છે. તેમના મતે આવી આગાહીઓના કારણે ખેડૂતો ખોટા સમયે વાવણી કે અન્ય ખેતી સંબંધિત નિર્ણયો લેતા હોય છે, જેના કારણે તેમને આર્થિક નુકસાન ભોગવવું પડે છે.
જયંત પંડ્યાએ વધુમાં જણાવ્યું કે હવામાનની ચોક્કસ આગાહી કરવા માટે આધુનિક વૈજ્ઞાનિક સાધનો, સેટેલાઇટ ડેટા, રડાર અને અન્ય ટેક્નિકલ માહિતીની જરૂર પડે છે. તેમના આક્ષેપ મુજબ, જ્યોતિષ કે પરંપરાગત પદ્ધતિના આધારે કરવામાં આવતી આગાહીઓ માટે કોઈ વૈજ્ઞાનિક પુરાવા ઉપલબ્ધ નથી. તેથી લોકોને ગેરમાર્ગે દોરતી આવી આગાહીઓ સામે કડક કાર્યવાહી થવી જોઈએ. વિજ્ઞાન જાથાએ સરકાર સમક્ષ માંગ કરી છે કે જો કોઈ વ્યક્તિ વૈજ્ઞાનિક આધાર વગર હવામાન અંગે ભ્રામક માહિતી ફેલાવે અને તેના કારણે લોકોને નુકસાન થાય તો તેમની સામે કાયદેસર પગલાં લેવામાં આવે. જરૂર પડે તો આવા લોકો સામે ગુનો નોંધવાની પણ માંગ કરવામાં આવી છે.
અંબાલાલ પટેલની આગાહીઓને લઈને અગાઉ પણ સમર્થન અને વિરોધ બંને જોવા મળ્યા છે. કેટલાક લોકોનો દાવો છે કે તેમની ઘણી આગાહીઓ સાચી પડી છે, જ્યારે કેટલાક લોકોનું માનવું છે કે હવામાન જેવી બાબતમાં માત્ર વૈજ્ઞાનિક સંસ્થાઓ અને સત્તાવાર હવામાન વિભાગની આગાહીઓ પર જ વિશ્વાસ કરવો જોઈએ. ગુજરાતમાં દર વર્ષે ચોમાસા દરમિયાન અંબાલાલ પટેલની આગાહીઓ ચર્ચાનું કેન્દ્ર રહેતી હતી. ખાસ કરીને ખેડૂતો, વેપારીઓ અને સામાન્ય લોકો તેમની આગાહીઓની રાહ જોતા હતા. હવે તેમના આ નિર્ણય બાદ લોકોનું ધ્યાન ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) અને અન્ય સત્તાવાર હવામાન એજન્સીઓ તરફ વધુ રહેશે તેવી શક્યતા છે.
અંબાલાલ પટેલને એક તરફ તેમના સમર્થકો તેમને અનુભવશાળી આગાહીકાર માને છે, તો બીજી તરફ વૈજ્ઞાનિક અભિગમ અપનાવનારા લોકો માત્ર સત્તાવાર અને વૈજ્ઞાનિક માહિતી પર વિશ્વાસ રાખવાની સલાહ આપી રહ્યા છે. હાલ માટે અંબાલાલ પટેલે જાહેર કર્યું છે કે તેઓ હવે હવામાન અંગે આગાહી નહીં કરે. જોકે, પૂર્વ નાયબ મુખ્યમંત્રી નીતિન પટેલ સહિત તેમના સમર્થકો તેમને આ નિર્ણય પર ફરી વિચાર કરવાની અપીલ કરી રહ્યા છે. હવે જોવાનું રહેશે કે અંબાલાલ પટેલ પોતાના નિર્ણય પર અડગ રહે છે કે પછી લોકોની અપીલને ધ્યાનમાં રાખીને ફરી હવામાન અંગે આગાહીઓ શરૂ કરે છે.
