મધ્ય પૂર્વમાં ફરી એકવાર તણાવ ચરમસીમાએ પહોંચી ગયો છે. લેબનોનના દક્ષિણ વિસ્તારોમાં ઇઝરાયલ દ્વારા કરવામાં આવેલા ભારે હવાઈ હુમલાઓમાં ઓછામાં ઓછા 16થી 18 લોકોનાં મોત થયા હોવાની માહિતી સામે આવી છે, જ્યારે અનેક લોકો ઘાયલ થયા છે. આ હુમલાઓ બાદ સમગ્ર વિસ્તારમાં યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ છે અને બચાવ કામગીરી પણ મુશ્કેલ બની ગઈ છે.
નબાતિયેહ વિસ્તારમાં ભારે બોમ્બમારો
અહેવાલો અનુસાર, ઇઝરાયલે લેબનોનના નબાતિયેહ (Nabatieh) જિલ્લામાં આવેલા અનેક સ્થળોને નિશાન બનાવીને હવાઈ હુમલાઓ કર્યા હતા. લેબનોનના આરોગ્ય મંત્રાલયે જણાવ્યું છે કે હુમલામાં અનેક નાગરિકો મૃત્યુ પામ્યા છે અને મૃતકોની સંખ્યા હજુ વધી શકે છે કારણ કે કેટલાક વિસ્તારોમાં બચાવ ટીમો પહોંચી શકી નથી.ઇઝરાયલનું કહેવું છે કે હુમલાનો મુખ્ય હેતુ હિઝબુલ્લાહના ઠેકાણાઓ અને તેની સૈન્ય સુવિધાઓને નિશાન બનાવવાનો હતો. બીજી તરફ હિઝબુલ્લાહે દાવો કર્યો છે કે તેણે ઇઝરાયલી સૈન્ય પર સફળ હુમલા કર્યા છે અને અનેક સૈનિકી સાધનોને નુકસાન પહોંચાડ્યું છે.
ઇઝરાયલના ચાર સૈનિકોના પણ મોત
સંઘર્ષ દરમિયાન હિઝબુલ્લાહ દ્વારા કરવામાં આવેલા ડ્રોન હુમલામાં ઇઝરાયલના ચાર સૈનિકોના મોત થયા હોવાનું ઇઝરાયલે સત્તાવાર રીતે સ્વીકાર્યું છે. આ ઘટનાને તાજેતરના મહિનાઓમાં ઇઝરાયલ માટે સૌથી મોટાં સૈન્ય નુકસાનમાંની એક ગણવામાં આવી રહી છે.હિઝબુલ્લાહે દાવો કર્યો છે કે તેણે ઇઝરાયલી મર્કવા ટેન્કોને પણ નિશાન બનાવી હતી અને સરહદી વિસ્તારોમાં ઇઝરાયલી દળો સામે લડત ચાલુ રાખી છે.
ઈરાન-અમેરિકા વાટાઘાટો પર પડ્યો પ્રભાવ
લેબનોનમાં વધી રહેલી હિંસાના કારણે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે સ્વિટ્ઝરલેન્ડમાં યોજાનારી મહત્વપૂર્ણ વાટાઘાટો હાલ માટે સ્થગિત કરી દેવામાં આવી છે. આ બેઠકમાં ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ, પ્રાદેશિક સુરક્ષા અને હોર્મુઝ જળમાર્ગ સંબંધિત મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થવાની હતી.અમેરિકાના ઉપપ્રમુખ JD Vance આ ચર્ચાઓમાં ભાગ લેવા સ્વિટ્ઝરલેન્ડ જવાના હતા, પરંતુ અંતિમ ક્ષણે તેમની મુલાકાત મુલતવી રાખવામાં આવી.
ઈરાનનો આક્ષેપ
ઈરાને ઇઝરાયલના લેબનોનમાં ચાલી રહેલા હુમલાઓને ગંભીર ગણાવીને કહ્યું છે કે આ પ્રકારની સૈન્ય કાર્યવાહીથી શાંતિ પ્રક્રિયા નબળી પડી રહી છે. ઈરાનના પ્રતિનિધિઓએ વાટાઘાટોમાં ભાગ લેતા પહેલાં અમેરિકાએ કરારની શરતોનું પાલન કરાવવાની ખાતરી આપવી જોઈએ તેવી માંગ પણ કરી હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે.
ટ્રમ્પ પ્રશાસન પર દબાણ
અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ Donald Trump અને તેમના પ્રશાસન માટે આ સ્થિતિ પડકારરૂપ બની રહી છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે થયેલા તાજેતરના સમજૂતી કરારને મધ્ય પૂર્વમાં શાંતિ સ્થાપિત કરવાની દિશામાં મહત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવી રહ્યું હતું, પરંતુ લેબનોનમાં ફરી શરૂ થયેલી હિંસાએ આ પ્રક્રિયા પર પ્રશ્નચિહ્ન ઉભું કર્યું છે.
હોર્મુઝ જળમાર્ગ અને વૈશ્વિક અર્થતંત્રની ચિંતા
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના સંવાદનો એક મુખ્ય હેતુ હોર્મુઝ જળમાર્ગમાં તેલ પરિવહનને ફરીથી સરળ બનાવવાનો પણ હતો. મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ વધતા વૈશ્વિક તેલ બજારો પર તેની સીધી અસર પડી શકે છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જો લેબનોન,ઇઝરાયલ અને હિઝબુલ્લાહ વચ્ચેનો સંઘર્ષ વધુ વધશે તો વૈશ્વિક ઊર્જા બજારોમાં ફરી અસ્થિરતા સર્જાઈ શકે છે.
હાલની સ્થિતિ
હાલમાં લેબનોન-ઇઝરાયલ સરહદ પર ભારે તણાવ યથાવત છે. બંને પક્ષો એકબીજા પર હુમલાના આરોપો લગાવી રહ્યા છે અને સંઘર્ષ વધુ વિસ્તરવાની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. બીજી તરફ અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેની વાટાઘાટો ક્યારે ફરી શરૂ થશે તે અંગે કોઈ સત્તાવાર સમયસૂચિ જાહેર કરવામાં આવી નથી.મધ્ય પૂર્વમાં ઉભી થયેલી આ નવી સ્થિતિ માત્ર લેબનોન અને ઇઝરાયલ પૂરતી મર્યાદિત નથી, પરંતુ તે સમગ્ર પ્રદેશની સુરક્ષા, વૈશ્વિક રાજનીતિ અને ઊર્જા બજારોને અસર કરી શકે તેવી મહત્વપૂર્ણ ઘટના તરીકે જોવામાં આવી રહી છે.
