મેક્સિકોમાં કુખ્યાત ડ્રગ ગેંગના નેતાના મોત બાદ દેશના અનેક વિસ્તારોમાં હિંસા, આગજની અને તોડફોડની ઘટનાઓ સામે આવી છે. રવિવારે સેનાએ હાથ ધરેલી વિશેષ કાર્યવાહીમાં ગેંગના મુખ્ય નેતાને નિશાન બનાવવામાં આવ્યો હતો. કાર્યવાહીના દરમિયાન તે ગંભીર રીતે ઘાયલ થયો હતો. તેને રાજધાની તરફ સારવાર માટે લઈ જવામાં આવી રહ્યો હતો, પરંતુ રસ્તામાં જ તેનું મોત નીપજ્યું હોવાનું સત્તાવાળાઓએ જણાવ્યું છે. આ જ ઓપરેશનમાં અન્ય ઓછામાં ઓછા નવ શંકાસ્પદ ગુનેગારો પણ માર્યા ગયા હતા. મૃત નેતા જાલિસ્કો ન્યૂ જનરેશન કાર્ટેલનો વડો ગણાતો હતો. આ ગેંગ મેક્સિકોમાં માદક પદાર્થોના ઉત્પાદન, વહેંચણી અને ગેરકાયદે વસૂલાત માટે કુખ્યાત માનવામાં આવે છે. અમેરિકા સરકાર દ્વારા તેના વિરુદ્ધ માહિતી આપનારને આશરે 136 કરોડ રૂપિયાનું ઇનામ જાહેર કરવામાં આવ્યું હતું. લાંબા સમયથી સુરક્ષા એજન્સીઓ તેની શોધમાં હતી અને તેને પકડવા માટે સંયુક્ત પ્રયાસો ચાલી રહ્યા હતા. તેના મોતના સમાચાર જાહેર થતાં જ દેશના અનેક શહેરોમાં તણાવની સ્થિતિ સર્જાઈ ગઈ હતી. ગેંગના સમર્થકોએ મુખ્ય માર્ગો પર અવરોધ ઉભા કર્યા, ટ્રકો અને ખાનગી વાહનો સળગાવ્યા અને કેટલીક જગ્યાએ વેપારી સંકુલો તથા જાહેર ઇમારતોને નિશાન બનાવી આગ લગાવવાની ઘટનાઓ બની હતી. ખાસ કરીને જાલિસ્કો અને આસપાસના વિસ્તારોમાં હિંસક પ્રતિક્રિયા વધુ જોવા મળી. કેટલાક શહેરોમાં લોકો ભયભીત થઈને પોતાના ઘરોમાં જ પૂરાઈ રહેવાની નોબત આવી હતી.
સ્થાનિક સત્તાવાળાઓએ જણાવ્યું કે પરિસ્થિતિ કાબૂમાં લેવા માટે સેનાની સાથે પોલીસ દળોને પણ મોટી સંખ્યામાં તૈનાત કરવામાં આવ્યા છે. મહત્વના માર્ગો અને સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં સુરક્ષા વધારવામાં આવી છે. નાગરિકોને બિનજરૂરી મુસાફરી ટાળવા અને ભીડભાડવાળા સ્થળોથી દૂર રહેવા અનુરોધ કરવામાં આવ્યો છે. મેક્સિકોમાં ડ્રગ ગેંગોની વધતી શક્તિ લાંબા સમયથી સરકાર માટે મોટો પડકાર બની રહી છે. માદક પદાર્થોની હેરફેરમાંથી કમાણી થતી અબજો રૂપિયાની આવકના કારણે આ ગેંગો અત્યંત સશક્ત બની ગયા છે. તેઓ પાસે આધુનિક હથિયારો, સશસ્ત્ર વાહનો અને તાલીમપ્રાપ્ત ગુંડાઓ હોવાના અહેવાલો સમયાંતરે સામે આવતા રહ્યા છે. ઘણી જગ્યાએ આ ગેંગો સ્થાનિક વેપારીઓ પાસેથી ખંડણી વસૂલતા હોવાના આક્ષેપો પણ થયા છે. વિશ્વસ્તરે પણ મેક્સિકો માદક પદાર્થોની હેરફેર માટે એક મહત્વપૂર્ણ કેન્દ્ર તરીકે ઓળખાય છે. અહીંથી કોકેન, હેરોઇન, મેથ અને ફેન્ટાનાઇલ જેવા ઘાતક પદાર્થો અમેરિકા સહિત અન્ય દેશોમાં પહોંચાડવામાં આવે છે. અમેરિકા વિશ્વનું સૌથી મોટું માદક પદાર્થ બજાર ગણાય છે, જ્યાં દર વર્ષે હજારો લોકો આ પદાર્થોના વધુ પ્રમાણમાં સેવનને કારણે મૃત્યુ પામે છે. આ કારણે અમેરિકી સરકાર પર ગેંગો સામે કડક પગલાં લેવા સતત દબાણ રહેતું આવ્યું છે. તાજેતરમાં મેક્સિકન સરકારે પણ ગેંગોના નેટવર્કને નાબૂદ કરવા માટે સખત અભિયાન હાથ ધર્યું છે. સુરક્ષા દળો દ્વારા વિવિધ વિસ્તારોમાં દરોડા અને તપાસ અભિયાન ચલાવવામાં આવી રહ્યા છે. જોકે, ગેંગોની અસર એટલી ઊંડી છે કે કેટલાક વિસ્તારોમાં તેઓ પોલીસ અને સ્થાનિક પ્રશાસનને ખુલ્લો પડકાર ફેંકતા હોવાનું કહેવાય છે.
ગેંગના નેતાના મોત બાદ ભડકેલી હિંસાએ ફરી એકવાર દેશમાં કાયદો અને વ્યવસ્થાની પરિસ્થિતિ અંગે પ્રશ્નો ઊભા કર્યા છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે ગેંગના વડાના મોત પછી સત્તા માટે આંતરિક અથડામણો વધી શકે છે, જેના કારણે હિંસાની વધુ ઘટનાઓ પણ બની શકે છે. બીજી તરફ, સરકારનો દાવો છે કે આ કાર્યવાહી ગેંગોના નેટવર્કને કમજોરી બનાવવાની દિશામાં મહત્વપૂર્ણ પગલું છે. હાલમાં અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં તંગદિલી યથાવત છે. સુરક્ષા દળો સતત પેટ્રોલિંગ કરી રહ્યા છે અને સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં નજર રાખી રહ્યા છે. સરકાર દ્વારા નાગરિકોને શાંતિ જાળવવા અને અફવાઓથી દૂર રહેવાની અપીલ કરવામાં આવી છે. આ સમગ્ર ઘટનાક્રમને કારણે મેક્સિકોમાં ફરી એકવાર માદક પદાર્થોની હેરફેર અને ગેંગોની વધતી શક્તિ અંગે વૈશ્વિક સ્તરે ચર્ચા તેજ બની છે. આગામી દિવસોમાં પરિસ્થિતિ કેવી રીતે વિકસે છે તે પર સૌની નજર રહેશે.
મેક્સિકોમાં પરિસ્થિતિ વધુ વણસી રહી હોવાથી, ભારતીય દૂતાવાસે ત્યાં રહેતા ભારતીય નાગરિકો માટે એક એડવાઇઝરી જારી કરી છે. જાલિસ્કો (પ્યુઅર્ટો વલ્લર્ટા, ચપલા, ગુઆડાલજારા), તામૌલિપાસ (રેનોસા), મિચોઆકન, ગુરેરો અને નુએવો લિયોન રાજ્યોમાં રહેતા ભારતીયોને ખાસ સાવધાની રાખવાની સલાહ આપવામાં આવી છે. દૂતાવાસે નાગરિકોને સલામત વિસ્તારોમાં રહેવા, બિનજરૂરી મુસાફરી ટાળવા અને ભીડથી દૂર રહેવા વિનંતી કરી છે. તેમણે તેમને તેમના પરિવાર અને મિત્રોને તેમની પરિસ્થિતિ વિશે જાણ કરવા પણ વિનંતી કરી છે. કટોકટીની સ્થિતિમાં, 911 પર સંપર્ક કરો અને સહાય માટે, +52-55-4847-7539 પર ભારતીય દૂતાવાસનો સંપર્ક કરો. સુરક્ષા દળો હાલમાં અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં કાર્યરત છે, અને પરિસ્થિતિ તંગ છે તેથી સાવચેતી સાથે રહેવાની સલાહ પણ આપવામાં આવી છે.
