મસ્જિદમાં લઈ લીધી હતી અબ્દુલ ગની ડારની જાન, આરોપી ગુલામ મોહી-ઉદ-દીન ડારને આજીવન કેદ: શ્રીનગરની સ્થાનિક અદાલતે 2020માં મસ્જિદની અંદર થયેલી પૂર્વ આતંકવાદી અને ધાર્મિક ઉપદેશક અબ્દુલ ગની ડાર ઉર્ફે અબ્દુલ્લા ગઝાલીની હત્યાના કેસમાં આરોપી ગુલામ મોહી-ઉદ-દીન ડારને આજીવન કેદની સજા ફટકારી છે. કોર્ટે આરોપીને ₹50 હજારનો દંડ પણ કર્યો છે અને મૃતકના પરિવારને ₹7 લાખ વળતર આપવાનો આદેશ આપ્યો છે. CCTV, સાક્ષીઓ અને ફોરેન્સિક પુરાવાઓના આધારે આરોપી સામેનો કેસ સાબિત થયો હતો.
જમ્મુ-કાશ્મીરના શ્રીનગરમાંથી વર્ષ 2020ના એક ચર્ચિત હત્યા કેસમાં મહત્વપૂર્ણ કોર્ટ ચુકાદો સામે આવ્યો છે. શ્રીનગરની સેશન્સ કોર્ટે પૂર્વ આતંકવાદી અને ધાર્મિક ઉપદેશક અબ્દુલ ગની ડાર ઉર્ફે અબ્દુલ્લા ગઝાલીની હત્યાના કેસમાં ગુલામ મોહી-ઉદ-દીન ડારને આજીવન કઠોર કેદની સજા ફટકારી છે. અબ્દુલ ગની ડારની 13 ફેબ્રુઆરી 2020ના રોજ શ્રીનગરના મૈસૂમા-ગૌકડલ વિસ્તારમાં આવેલી જમિયત-એ-અહલે હદીસ મસ્જિદની અંદર હત્યા કરવામાં આવી હતી. આ કેસમાં પોલીસે તપાસ દરમિયાન ગુલામ મોહી-ઉદ-દીન ડારની ધરપકડ કરી હતી. તાજેતરમાં કોર્ટે તેને હત્યાના આરોપમાં દોષિત ઠેરવ્યા બાદ હવે સજા સંભળાવી છે.
આરોપીને આજીવન કેદ, ₹50 હજારનો દંડ
પ્રિન્સિપલ સેશન્સ જજ શહઝાદ અઝીમની અદાલતે ગુલામ મોહી-ઉદ-દીન ડારને ભારતીય દંડ સંહિતાની કલમ 302 હેઠળ દોષિત ઠેરવીને આજીવન કઠોર કેદની સજા સંભળાવી છે. કોર્ટે આરોપી પર ₹50,000નો દંડ પણ લગાવ્યો છે. દંડની રકમ વસૂલ થાય તો તે મૃતકના કાયદેસર વારસદારોને વળતર તરીકે આપવામાં આવશે. આરોપીને અત્યાર સુધી ન્યાયિક કસ્ટડીમાં વિતાવેલા સમયનો કાયદા મુજબ લાભ પણ આપવામાં આવ્યો છે.
મસ્જિદની અંદર થઈ હતી હત્યા
આ સમગ્ર કેસની સૌથી ગંભીર બાબત એ હતી કે હત્યા મસ્જિદ જેવા ધાર્મિક અને પવિત્ર સ્થળની અંદર કરવામાં આવી હતી. કોર્ટ સમક્ષ રજૂ થયેલા પુરાવાઓ અનુસાર અબ્દુલ ગની ડાર પર મસ્જિદની અંદર હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો. પોલીસ તપાસમાં CCTV ફૂટેજ ઉપરાંત સાક્ષીઓના નિવેદનો, વૈજ્ઞાનિક અને ફોરેન્સિક પુરાવા તથા તપાસ દરમિયાન થયેલી રિકવરીને પણ મહત્વપૂર્ણ પુરાવા તરીકે રજૂ કરવામાં આવ્યા હતા. કોર્ટે મસ્જિદની અંદર થયેલી હિંસાને ગંભીર પરિસ્થિતિ ગણાવી હતી. અદાલતે નોંધ્યું કે લોકો જ્યાં નમાજ, શાંતિ અને આધ્યાત્મિક આશ્રય માટે ભેગા થાય છે, એવા સ્થળે હિંસા થવાથી જાહેર શાંતિ, સામાજિક સુમેળ અને ધાર્મિક સ્થળોની પવિત્રતા પર ગંભીર અસર પડે છે.
CCTV ફૂટેજે ખોલ્યું હતું હત્યાનું રહસ્ય
આ કેસમાં CCTV ફૂટેજ મહત્વપૂર્ણ પુરાવા સાબિત થયું હતું. અદાલતમાં રજૂ થયેલી કાર્યવાહી મુજબ CCTV સહિતના પુરાવાઓએ તપાસ એજન્સીઓને ઘટનાક્રમ સમજવામાં મદદ કરી હતી. શરૂઆતમાં 2020માં જ્યારે અબ્દુલ ગની ડારનો મૃતદેહ મસ્જિદમાંથી મળ્યો ત્યારે પોલીસને તેમના માથા પર ઈજાના નિશાન જોવા મળ્યા હતા અને CCTV ફૂટેજની તપાસ શરૂ કરવામાં આવી હતી.પોલીસે ત્યારબાદ તપાસ આગળ વધારીને ગુલામ મોહી-ઉદ-દીન ડાર સુધી પહોંચ્યા હતા. તેને શ્રીનગરના કરણનગર વિસ્તારમાંથી ધરપકડ કરવામાં આવી હતી.
કોણ હતા અબ્દુલ ગની ડાર ઉર્ફે અબ્દુલ્લા ગઝાલી?
અબ્દુલ ગની ડાર, જેને અબ્દુલ્લા ગઝાલી અથવા ગની ગઝાલી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવતા હતા, બુડગામ જિલ્લાના બિઅરવાહ વિસ્તારના રહેવાસી હતા.તેઓ અગાઉ પ્રતિબંધિત આતંકવાદી સંગઠન તહરીક-ઉલ-મુજાહિદ્દીન (TuM) સાથે જોડાયેલા હતા અને 1990ના દાયકામાં સંગઠનના વડા તરીકે પણ રહ્યા હતા. બાદમાં તેઓ જમિયત-એ-અહલે હદીસ સાથે જોડાયેલા ધાર્મિક ઉપદેશક તરીકે ઓળખાતા હતા.2020માં જ્યારે તેમની હત્યા થઈ ત્યારે તેમની ઉંમર આશરે 80 વર્ષ હોવાનું તે સમયના અહેવાલોમાં જણાવાયું હતું.
હત્યા કેસમાં આરોપી પણ હતો પૂર્વ આતંકવાદી
આ કેસમાં સજા મેળવનાર ગુલામ મોહી-ઉદ-દીન ડાર પણ પૂર્વ આતંકવાદી હોવાનું અહેવાલોમાં સામે આવ્યું છે. પોલીસે 2020માં અબ્દુલ ગની ડારની હત્યા બાદ તપાસ દરમિયાન તેને આરોપી તરીકે ઝડપી લીધો હતો. તપાસકર્તાઓએ CCTV ફૂટેજ અને ઘટનાસ્થળ પરથી મળેલી માહિતીના આધારે તેની સામે કેસ આગળ વધાર્યો હતો.
FIRથી લઈને ચુકાદા સુધીની લાંબી કાનૂની પ્રક્રિયા
આ કેસ FIR નંબર 03/2020 તરીકે મૈસૂમા પોલીસ સ્ટેશનમાં નોંધાયો હતો.લાંબી તપાસ અને કોર્ટ કાર્યવાહી બાદ ઓગસ્ટ 2026ની શરૂઆતમાં શ્રીનગરની અદાલતે ગુલામ મોહી-ઉદ-દીન ડારને હત્યાના આરોપમાં દોષિત ઠેરવ્યો હતો. ત્યારબાદ સજાની માત્રા અંગે દલીલો સાંભળવામાં આવી અને હવે તેને આજીવન કેદની સજા આપવામાં આવી છે.
સરકારી પક્ષે માંગી હતી ફાંસીની સજા
આ કેસમાં પ્રોસિક્યુશન તરફથી આરોપીને મૃત્યુદંડ આપવાની માંગ કરવામાં આવી હતી.સરકારી પક્ષે દલીલ કરી હતી કે હત્યા અત્યંત ગંભીર અને ક્રૂર પ્રકારની હતી. ખાસ કરીને મસ્જિદની અંદર હત્યા કરવામાં આવી હોવાને કારણે આ ગુનાને અત્યંત ગંભીર ગણાવીને તેને ‘રેરેસ્ટ ઑફ ધ રેર’ શ્રેણીમાં મૂકવાની દલીલ કરવામાં આવી હતી.પરંતુ અદાલતે મૃત્યુદંડની માંગ સ્વીકારી નહોતી.કોર્ટે જણાવ્યું કે મૃત્યુદંડ અપવાદરૂપ સજા છે અને તેને માત્ર અત્યંત દુર્લભ કેસોમાં જ લાગુ કરવો જોઈએ. આ કેસ ગંભીર હોવા છતાં અદાલતે તેને મૃત્યુદંડ માટે જરૂરી ‘રેરેસ્ટ ઑફ ધ રેર’ શ્રેણીમાં યોગ્ય ન ગણ્યો અને આજીવન કેદને યોગ્ય સજા ગણાવી.
આરોપીની ઉંમર અને સુધારાની શક્યતા પણ ધ્યાનમાં લીધી
અદાલતે આરોપી વિરુદ્ધના ગુનાની ગંભીરતાને સ્વીકારી હતી, પરંતુ સજા નક્કી કરતી વખતે કેટલાક રાહત આપતા પરિબળો પણ ધ્યાનમાં લીધા.અહેવાલો અનુસાર આરોપીની ઉંમર વધુ હોવી, અગાઉ કોઈ ગુનાહિત રેકોર્ડ ન હોવો અને તેના સુધારાની શક્યતા જેવા મુદ્દાઓને અદાલતે ધ્યાનમાં લીધા હતા.આ કારણોસર કોર્ટે મૃત્યુદંડને બદલે આજીવન કેદની સજા યોગ્ય ગણાવી.
મૃતકના પરિવારને ₹7 લાખ વળતર
કોર્ટે માત્ર આરોપીને સજા ફટકારીને મામલો પૂરો કર્યો નથી. મૃતકના પરિવારની આર્થિક અને સામાજિક મુશ્કેલીઓને ધ્યાનમાં રાખીને ₹7 લાખનું વળતર આપવાનો પણ આદેશ કર્યો છે.આ રકમ જમ્મુ-કાશ્મીર વિક્ટિમ કોમ્પન્સેશન સ્કીમ, 2019 હેઠળ જમ્મુ-કાશ્મીર સ્ટેટ લીગલ સર્વિસિસ ઓથોરિટી મારફતે મૃતકના આશ્રિતોને આપવામાં આવશે. અહેવાલો અનુસાર આ રકમ નિર્ધારિત સમયગાળામાં ચૂકવવાની રહેશે.
2020માં શું થયું હતું?
13 ફેબ્રુઆરી 2020ના રોજ મસ્જિદની અંદર એક વ્યક્તિની હત્યા થયાની માહિતી પોલીસને મળી હતી. પોલીસ અધિકારીઓ ઘટનાસ્થળે પહોંચ્યા અને અબ્દુલ ગની ડારનો મૃતદેહ મળ્યો હતો.તેમના માથા પર ઈજાના નિશાન જોવા મળ્યા હતા. ત્યારબાદ ઘટનાસ્થળની ફોરેન્સિક તપાસ કરવામાં આવી અને CCTV ફૂટેજની પણ તપાસ શરૂ કરવામાં આવી હતી. બીજા દિવસે પોલીસે ગુલામ મોહી-ઉદ-દીન ડારની ધરપકડ કરી હતી. તપાસમાં CCTV અને અન્ય પુરાવાઓના આધારે તેની સંડોવણી સામે આવી હોવાનું પોલીસે જણાવ્યું હતું.
અબ્દુલ ગની ડારના ભૂતકાળનો બીજો મહત્વપૂર્ણ કિસ્સો
અબ્દુલ ગની ડારનું નામ અગાઉ જમિયત-એ-અહલે હદીસના નેતા મૌલાના શૌકત અહમદ શાહની 2011ની હત્યાના કેસ સાથે પણ જોડાયું હતું. શૌકત શાહની મૈસૂમા વિસ્તારમાં મસ્જિદની બહાર વિસ્ફોટમાં હત્યા કરવામાં આવી હતી. અબ્દુલ ગની ડાર આ કેસમાં આરોપી હતા, પરંતુ બાદમાં તેમને જામીન મળ્યા હતા. 2020માં તેઓ જે મસ્જિદમાં મૃત હાલતમાં મળ્યા હતા, તે જ મસ્જિદ સાથે આ જૂનો કેસ પણ જોડાયેલો હતો.
કોર્ટનો સ્પષ્ટ સંદેશ
આ કેસના ચુકાદામાં અદાલતે એક મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધાંત પર ભાર મૂક્યો છે,પૂજા અને શાંતિ માટે બનાવવામાં આવેલા સ્થળે હિંસા સ્વીકાર્ય નથી.અદાલતે મસ્જિદની અંદર થયેલી હિંસાને ગંભીર પરિસ્થિતિ ગણાવી અને કહ્યું કે આવા કૃત્યો સામાજિક શાંતિ, ધાર્મિક સંસ્થાઓની પવિત્રતા અને લોકોના વિશ્વાસને નુકસાન પહોંચાડે છે.2020ની મસ્જિદ હત્યા, CCTVથી ખુલ્યું રહસ્ય અને 6 વર્ષ બાદ કોર્ટનો મોટો ચુકાદો, આરોપી ગુલામ મોહી-ઉદ-દીન ડારને આજીવન કેદ, ₹50 હજારનો દંડ અને મૃતકના પરિવારને ₹7 લાખ વળતર!
આ ચુકાદા સાથે શ્રીનગર પોલીસ અને પ્રોસિક્યુશન દ્વારા લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા આ કેસમાં કાનૂની પ્રક્રિયાનો મહત્વપૂર્ણ તબક્કો પૂર્ણ થયો છે. અદાલતે ગુનાની ગંભીરતા સ્વીકારી હોવા છતાં આરોપીની ઉંમર, અગાઉના ગુનાહિત રેકોર્ડનો અભાવ અને સુધારાની શક્યતા જેવા પરિબળોને ધ્યાનમાં રાખીને મૃત્યુદંડને બદલે આજીવન કેદની સજા સંભળાવી છે.
