મધ્ય પૂર્વમાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનો તણાવ ફરી એકવાર ચરમસીમા પર પહોંચી ગયો છે. હોર્મુઝ જળમાર્ગ નજીક આવેલા ઈરાનના કેશમ ટાપુ અને બંદર અબ્બાસ વિસ્તારમાં અમેરિકાએ સૈન્ય કાર્યવાહી કરતા સમગ્ર વિશ્વમાં ચિંતા ફેલાઈ છે. અમેરિકાએ આ હુમલાને “સેલ્ફ ડિફેન્સ ઓપરેશન” ગણાવ્યું છે, ઈરાને તેને ખુલ્લું આક્રમણ કહી કડક વિરોધ નોંધાવ્યો છે. આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ બાદ અમેરિકાના પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનું નિવેદન પણ ભારે ચર્ચામાં આવ્યું છે. ટ્રમ્પે હુમલાને “લવ ટેપ” ગણાવી કહ્યું કે યુદ્ધવિરામ હજુ યથાવત છે અને પરિસ્થિતિ સંપૂર્ણ યુદ્ધમાં ફેરવાઈ નથી.
અમેરિકી સેન્ટ્રલ કમાન્ડના જણાવ્યા અનુસાર હોર્મુઝ જળમાર્ગમાંથી પસાર થઈ રહેલા અમેરિકન નેવીના ત્રણ યુદ્ધજહાજોને ઈરાન સમર્થિત દળો દ્વારા મિસાઇલ અને ડ્રોન હુમલાનો નિશાન બનાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો. અમેરિકા દાવો કરે છે કે તેની અદ્યતન ડિફેન્સ સિસ્ટમના કારણે તમામ હુમલાઓ નિષ્ફળ બનાવવામાં આવ્યા હતા અને કોઈ મોટું નુકસાન થયું નથી. જોકે, આ ઘટના બાદ અમેરિકાએ તરત જ જવાબી કાર્યવાહી હાથ ધરી હતી.
અમેરિકી વાયુસેનાએ ઈરાનના કેશમ અને બંદર અબ્બાસ વિસ્તારમાં આવેલી મિસાઇલ લોન્ચિંગ સાઇટ્સ, ડ્રોન કંટ્રોલ સેન્ટરો અને કેટલીક સૈન્ય સુવિધાઓને નિશાન બનાવી એરસ્ટ્રાઈક કરી હતી. અમેરિકી અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે આ હુમલાનો હેતુ માત્ર ભવિષ્યના હુમલાઓ અટકાવવાનો હતો. અમેરિકાએ વધુમાં કહ્યું કે આ કાર્યવાહી યુદ્ધ શરૂ કરવા માટે નહીં પરંતુ પોતાના દળોની સુરક્ષા માટે કરવામાં આવી હતી.
બીજી તરફ ઈરાને અમેરિકાના આ દાવાને ફગાવી દીધો છે. ઈરાનના સૈન્ય નેતૃત્વે આરોપ લગાવ્યો કે અમેરિકાએ નાગરિક વિસ્તારોની નજીક હુમલો કર્યો હતો, જેના કારણે સ્થાનિક લોકોમાં ભારે ભયનો માહોલ સર્જાયો હતો. ઈરાનની સરકારી મીડિયા અનુસાર કેટલાક તેલ પરિવહન માર્ગો પર પણ અસર પડી છે અને સુરક્ષા દળોને હાઈ એલર્ટ પર મૂકવામાં આવ્યા છે. ઈરાને ચેતવણી આપી છે કે જો અમેરિકી કાર્યવાહી ચાલુ રહેશે તો તેનું “કઠોર જવાબ” આપવામાં આવશે.
આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ વચ્ચે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનું નિવેદન આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં ચર્ચાનો વિષય બન્યું છે. ટ્રમ્પે મીડિયા સાથે વાત કરતાં કહ્યું કે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનો તણાવ ગંભીર હોવા છતાં હાલની કાર્યવાહી માત્ર “લવ ટેપ” જેવી છે. તેમણે દાવો કર્યો કે બંને દેશો હજુ પણ સંપૂર્ણ યુદ્ધ ટાળવા માંગે છે અને વાતચીત માટે રસ્તા ખુલ્લા છે.
વિશ્વના તેલ બજારમાં પણ આ ઘટનાની અસર જોવા મળી રહી છે. હોર્મુઝ જળમાર્ગ વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ ઓઇલ રૂટ્સમાંનું એક છે અને અહીં તણાવ વધતા કાચા તેલના ભાવમાં ઉછાળો આવવાની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. અનેક દેશોએ બંને પક્ષોને સંયમ રાખવાની અપીલ કરી છે. હાલ સ્થિતિ અત્યંત સંવેદનશીલ બની રહી છે. અમેરિકા અને ઈરાન બંને જાહેરમાં યુદ્ધ ટાળવાની વાત કરી રહ્યા છે, પરંતુ સતત વધી રહેલી સૈન્ય કાર્યવાહી અને આક્રમક નિવેદનોને કારણે મધ્ય પૂર્વમાં મોટું સંકટ ઊભું થવાની ભીતિ વ્યક્ત થઈ રહી છે.
