અયોધ્યા રામ જન્મભૂમિ તીર્થ ક્ષેત્ર ટ્રસ્ટમાં ચઢાવાના કથિત ગેરવહીવટ મામલે CBI તપાસની માંગ કરતી અરજી પર સુપ્રીમ કોર્ટનો સવાલ; કહ્યું – નિયમિત પ્રક્રિયા મુજબ થશે સુનાવણી
અયોધ્યાના શ્રી રામ જન્મભૂમિ મંદિરના ચઢાવા અને દાનમાં કથિત ગેરરીતિઓના મામલે દાખલ કરવામાં આવેલી અરજી પર સુપ્રીમ કોર્ટે તાત્કાલિક સુનાવણી કરવાની માંગ ફગાવી દીધી છે. અરજીકર્તાએ કોર્ટની દેખરેખ હેઠળ CBI અને SIT દ્વારા તપાસ કરાવવાની માંગ કરી હતી, પરંતુ સર્વોચ્ચ અદાલતે સ્પષ્ટ કહ્યું કે આ મામલે એવી કોઈ તાત્કાલિક પરિસ્થિતિ નથી કે તેને અન્ય કેસો કરતાં પ્રાથમિકતા આપવામાં આવે. સુનાવણી દરમિયાન બેન્ચે અરજીકર્તાને પૂછ્યું, “આટલી ઉતાવળ શા માટે? આકાશ તૂટી પડવાનું નથી.” ત્યારબાદ કોર્ટે કેસને નિયમિત પ્રક્રિયા મુજબ સૂચિબદ્ધ કરવાની વાત કહી.
શું છે સમગ્ર મામલો?
તાજેતરમાં અયોધ્યાના રામ મંદિરમાં ભક્તો દ્વારા આપવામાં આવેલા રોકડ દાન, સોના-ચાંદીના આભૂષણો અને અન્ય ચઢાવામાં ગેરરીતિ થયાના આરોપો સામે આવ્યા હતા. આ આરોપોને આધારે ઉત્તર પ્રદેશ સરકારે વિશેષ તપાસ ટીમ (SIT)ની રચના કરી હતી. તપાસ દરમિયાન કેટલાક લોકોની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી અને દાનની રકમના કથિત ગેરઉપયોગની તપાસ શરૂ કરવામાં આવી હતી.
સુપ્રીમ કોર્ટમાં શું માંગ કરવામાં આવી?
અરજીમાં માગણી કરવામાં આવી હતી કે:
સમગ્ર મામલે FIR નોંધવામાં આવે.
કોર્ટની દેખરેખ હેઠળ CBIની આગેવાનીમાં બહુ-એજન્સી SIT તપાસ કરે.
મંદિરના દાન અને ચઢાવાનો ફોરેન્સિક ઓડિટ કરાવવામાં આવે.
CCTV ફૂટેજ, ડિજિટલ પેમેન્ટ રેકોર્ડ અને અન્ય પુરાવા સુરક્ષિત રાખવામાં આવે.
મંદિરના દાન વ્યવસ્થાપનમાં પારદર્શિતા લાવવા માટે માર્ગદર્શિકા જાહેર કરવામાં આવે.
સુપ્રીમ કોર્ટે શું કહ્યું?
સુનાવણી દરમિયાન અરજીકર્તાએ કેસને તાત્કાલિક યાદીબદ્ધ કરવાની માંગ કરી હતી. જોકે સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે આ મામલામાં એવી કોઈ અસાધારણ પરિસ્થિતિ નથી કે તરત જ સુનાવણી કરવાની જરૂર પડે. કોર્ટે ટિપ્પણી કરી કે “આકાશ તૂટી પડવાનું નથી” અને અરજી નિયમિત પ્રક્રિયા મુજબ જ સાંભળવામાં આવશે.
SIT તપાસ ક્યાં સુધી પહોંચી?
ઉત્તર પ્રદેશ સરકાર દ્વારા રચાયેલી SITએ પ્રાથમિક તપાસ શરૂ કરી છે. અત્યાર સુધીમાં આ કેસમાં આઠ આરોપીઓની ધરપકડ કરવામાં આવી છે અને તેમને ન્યાયિક કસ્ટડીમાં મોકલવામાં આવ્યા છે. તપાસ દરમિયાન પોલીસ દાનની વસૂલાત, બેંકમાં જમા થયેલી રકમ, CCTV રેકોર્ડિંગ અને અન્ય નાણાકીય દસ્તાવેજોની તપાસ કરી રહી છે.
બેંક અધિકારીઓ પણ તપાસના ઘેરામાં
તપાસ હવે માત્ર ધરપકડ કરાયેલા આરોપીઓ સુધી મર્યાદિત નથી. દાનની રકમ જમા કરાવવાની પ્રક્રિયા સાથે સંકળાયેલા કેટલાક બેંક અધિકારીઓની ભૂમિકા પણ તપાસના દાયરામાં આવી છે. તપાસ એ દિશામાં આગળ વધી રહી છે કે ગેરરીતિ કોઈ વ્યક્તિગત સ્તરે થઈ કે તેમાં વધુ લોકો સામેલ હતા.
મુખ્ય આરોપીઓ પર શંકા
તપાસ એજન્સીઓનું ધ્યાન ખાસ કરીને અનુકલ્પ મિશ્રા અને ટિન્નુ યાદવ તરીકે ઓળખાતા રામશંકર યાદવ સહિત કેટલાક આરોપીઓ પર કેન્દ્રિત છે. તપાસકર્તાઓને શંકા છે કે સમગ્ર કથિત ગેરવહીવટમાં આ લોકો મુખ્ય ભૂમિકામાં હોઈ શકે છે. તેમની નાણાકીય લેવડદેવડ, સંપત્તિ અને બેંક ખાતાઓની વિગતવાર તપાસ ચાલી રહી છે.
વૈભવી જીવનશૈલી પણ તપાસ હેઠળ
તપાસ દરમિયાન કેટલાક આરોપીઓની અચાનક બદલાયેલી જીવનશૈલી પણ તપાસનો વિષય બની છે. અહેવાલો અનુસાર, એક મુખ્ય આરોપીએ ફાર્મહાઉસ, નવી SUV અને લાખો રૂપિયાનું મકાન ખરીદ્યું હોવાના દાવાઓની પણ તપાસ કરવામાં આવી રહી છે. તપાસ એજન્સીઓ આ સંપત્તિનો સ્ત્રોત શોધવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.
ટ્રસ્ટ પર શું આરોપ છે?
અરજીમાં શ્રી રામ જન્મભૂમિ તીર્થ ક્ષેત્ર ટ્રસ્ટના દાન વ્યવસ્થાપન અંગે પ્રશ્નો ઉઠાવવામાં આવ્યા છે. જોકે ટ્રસ્ટ તરફથી અગાઉ સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે તે તપાસમાં સંપૂર્ણ સહકાર આપી રહ્યું છે અને કાયદાકીય પ્રક્રિયાનો સન્માન કરશે. હાલમાં આ આરોપોની સત્યતા અંગે કોઈ અંતિમ ન્યાયિક નિષ્કર્ષ આવ્યો નથી અને તપાસ ચાલુ છે.
રાજકીય ચર્ચા પણ તેજ
આ સમગ્ર મુદ્દે રાજકીય પ્રતિક્રિયાઓ પણ તેજ બની છે. વિપક્ષે દાનના વ્યવસ્થાપનમાં પારદર્શિતા અંગે પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા છે, જ્યારે સત્તારૂઢ પક્ષનું કહેવું છે કે તપાસ નિષ્પક્ષ રીતે ચાલી રહી છે અને દોષિત સામે કડક કાર્યવાહી થશે. મામલો રાજકીય ચર્ચાનું કેન્દ્ર પણ બન્યો છે.
કાનૂની પ્રક્રિયા હવે કેવી રહેશે?
સુપ્રીમ કોર્ટે તાત્કાલિક સુનાવણી નકારી હોવા છતાં અરજી રદ કરી નથી. કેસ હવે નિયમિત પ્રક્રિયા મુજબ સૂચિબદ્ધ થશે. ત્યારબાદ કોર્ટ અરજીમાં કરવામાં આવેલી CBI તપાસ, ફોરેન્સિક ઓડિટ અને અન્ય માગણીઓ પર વિસ્તૃત સુનાવણી કરશે.
દાન વ્યવસ્થાપન અંગે શું માંગ ઉઠી?
અરજીકર્તાઓએ દલીલ કરી છે કે દેશભરના કરોડો શ્રદ્ધાળુઓ દ્વારા આપવામાં આવતું દાન પારદર્શક રીતે સંચાલિત થાય તે માટે મજબૂત વ્યવસ્થા જરૂરી છે. અરજીમાં મંદિરોના દાન માટે સ્વતંત્ર ઓડિટ, ડિજિટલ ટ્રેકિંગ અને નિયમિત જાહેર હિસાબી વ્યવસ્થાની પણ ભલામણ કરવામાં આવી છે.
આગળ શું?
હાલ SIT પોતાની તપાસ આગળ વધારી રહી છે. પોલીસ અને અન્ય તપાસ એજન્સીઓ નાણાકીય વ્યવહારો, CCTV ફૂટેજ, બેંક રેકોર્ડ અને અન્ય પુરાવાઓની ચકાસણી કરી રહી છે. બીજી તરફ, સુપ્રીમ કોર્ટમાં પણ આ અરજી પર આગામી તબક્કે નિયમિત સુનાવણી થશે, જ્યાં કોર્ટ નક્કી કરશે કે CBI તપાસ અથવા અન્ય વિશેષ તપાસની જરૂર છે કે નહીં.
અયોધ્યા રામ મંદિરના ચઢાવા સંબંધિત કથિત ગેરરીતિના કેસમાં સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટ સંદેશ આપ્યો છે કે દરેક મહત્વના કેસની પણ કાનૂની પ્રક્રિયા મુજબ જ સુનાવણી થશે અને માત્ર તાત્કાલિક માંગના આધારે તેને પ્રાથમિકતા આપવામાં નહીં આવે. જોકે કેસની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં રાખીને SITની તપાસ ચાલુ છે અને અનેક દિશામાં તપાસનો વ્યાપ વધારવામાં આવ્યો છે. હવે સમગ્ર દેશની નજર તપાસના અંતિમ પરિણામ અને સુપ્રીમ કોર્ટની આગામી સુનાવણી પર રહેશે.
