ઝારખંડની રાજધાની રાંચીમાં JPSC અને JSSCની ભરતી પ્રક્રિયામાં સુધારા સહિતની વિવિધ માંગણીઓને લઈને વિદ્યાર્થીઓનું આંદોલન સતત 16મા દિવસે પણ ચાલુ છે. છેલ્લા બે અઠવાડિયાથી વધુ સમયથી ચાલી રહેલા આ વિરોધ વચ્ચે આજે, 9 ઓગસ્ટે, સરકાર અને આંદોલનકારી વિદ્યાર્થીઓ વચ્ચે બીજા તબક્કાની મહત્વની બેઠક યોજાવાની છે. આ બેઠકને લઈને બંને પક્ષોમાં ચર્ચા વધી છે, કારણ કે અગાઉ થયેલી વાતચીત કોઈ નક્કર પરિણામ વિના પૂર્ણ થઈ હતી. વિદ્યાર્થીઓ JPSC-JSSC અધિકાર ન્યાય મંચ અને રિફોર્મ ફોરમના બેનર હેઠળ આંદોલન કરી રહ્યા છે. આંદોલનનું નેતૃત્વ કરી રહેલા વિદ્યાર્થી નેતા દેવેન્દ્ર નાથ મહતો ભૂખ હડતાળ પર છે. વિદ્યાર્થીઓનું કહેવું છે કે ભરતી પરીક્ષાઓમાં પારદર્શિતા, ગેરરીતિ અંગે યોગ્ય તપાસ અને ભરતી પ્રક્રિયામાં જરૂરી સુધારા કરવામાં આવે તે ખૂબ જ જરૂરી છે. જ્યાં સુધી તેમની મુખ્ય માંગણીઓ પર સ્પષ્ટ નિર્ણય લેવામાં નહીં આવે ત્યાં સુધી આંદોલન પાછું ખેંચવાનો કોઈ પ્રશ્ન નથી.
આજે બપોરે 12:30 વાગ્યે દેવેન્દ્ર નાથ મહતો સહિત વિદ્યાર્થી પ્રતિનિધિમંડળ રાંચીના મોરાબાદી વિસ્તારમાં આવેલા સ્ટેટ ગેસ્ટ હાઉસમાં સરકાર દ્વારા રચાયેલી ઉચ્ચ સ્તરીય સમિતિ સાથે મુલાકાત કરશે. આ બેઠકમાં વિદ્યાર્થીઓ પોતાની માંગણીઓ સરકાર સમક્ષ વિગતવાર રજૂ કરશે અને અગાઉની ચર્ચામાં જે મુદ્દાઓ અધૂરા રહ્યા હતા તેના પર ફરીથી વાતચીત કરવામાં આવશે. સરકારની ઉચ્ચ સ્તરીય સમિતિએ વિદ્યાર્થીઓને આ બેઠક માટે ફરી આમંત્રણ આપ્યું છે. જયપાલ સિંહ મુંડા સ્ટેડિયમ ખાતે JPSC-JSSC રિફોર્મ ફોરમના બેનર હેઠળ ચાલી રહેલા વિરોધ વચ્ચે આ વાતચીતનો બીજો રાઉન્ડ યોજાઈ રહ્યો છે. અગાઉ સરકાર અને વિદ્યાર્થીઓ વચ્ચે થયેલી બેઠકમાં કોઈ અંતિમ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો ન હતો. તેથી આજે યોજાનારી બેઠકનું પરિણામ આંદોલનની આગળની દિશા નક્કી કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી શકે છે.
વિદ્યાર્થીઓમાં સરકાર સામે નારાજગી પણ જોવા મળી રહી છે. કેટલાક આંદોલનકારીઓનો આરોપ છે કે સરકાર તેમની સાથે સીધી અને ગંભીર વાતચીત કરવાને બદલે અન્ય વિદ્યાર્થી સંગઠનો સાથે ચર્ચા કરી રહી છે. વિદ્યાર્થીઓએ સરકાર પર ‘બેવડી રમત’ રમવાનો આરોપ લગાવ્યો છે. તેમનું કહેવું છે કે જો સરકાર ખરેખર આ સમસ્યાનો ઉકેલ લાવવા માગે છે, તો જે વિદ્યાર્થીઓ અને સંગઠનો છેલ્લા ઘણા દિવસોથી રસ્તા પર ઉતરીને વિરોધ કરી રહ્યા છે તેમની સાથે સીધી વાત કરવી જોઈએ. આંદોલન સાથે જોડાયેલા એક વિદ્યાર્થી પ્રતિનિધિએ જણાવ્યું કે તેઓ સરકાર સાથે વાતચીત માટે તૈયાર છે, પરંતુ ચર્ચા માત્ર ખાતરીઓ સુધી મર્યાદિત ન રહેવી જોઈએ. વિદ્યાર્થીઓની માંગણીઓમાંથી કેટલી માંગણીઓ સ્વીકારવામાં આવશે અને સરકાર તેના માટે શું સમયમર્યાદા નક્કી કરશે તે સ્પષ્ટ થવું જરૂરી છે. જો ચર્ચા બાદ કોઈ નક્કર નિર્ણય નહીં આવે તો આંદોલન ચાલુ રાખવામાં આવશે.
વિદ્યાર્થીઓએ એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેમનો વિરોધ કોઈ ચોક્કસ સમયમર્યાદા માટે નથી. તેમની મુખ્ય માંગણીઓ પૂરી ન થાય ત્યાં સુધી આંદોલન ચાલુ રાખવાની તૈયારી તેઓએ દર્શાવી છે. આ કારણે સરકાર માટે આજની બેઠક ખાસ મહત્વ ધરાવે છે. એક તરફ લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા વિરોધને સમાપ્ત કરવાનો પ્રયાસ છે, તો બીજી તરફ વિદ્યાર્થીઓ પણ પોતાની માંગણીઓ પર કોઈ સમાધાન કરવા તૈયાર દેખાતા નથી. વિદ્યાર્થીઓની સૌથી મોટી માંગણીઓમાં 14મી JPSC PT પરીક્ષામાં કથિત ગેરરીતિઓની CBI તપાસનો સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત પરીક્ષાને રદ કરીને ફરીથી પરીક્ષા યોજવાની માંગ પણ કરવામાં આવી રહી છે. વિદ્યાર્થીઓનું કહેવું છે કે પરીક્ષાની પ્રક્રિયા અંગે ગંભીર પ્રશ્નો ઊભા થયા છે, તેથી સમગ્ર મામલાની નિષ્પક્ષ તપાસ થવી જરૂરી છે. તેઓ ઇચ્છે છે કે તપાસ કોઈપણ પ્રકારના દબાણ વગર કરવામાં આવે અને જો ગેરરીતિ સાબિત થાય તો યોગ્ય કાર્યવાહી કરવામાં આવે.
JPSC અને JSSCની ભરતી પ્રક્રિયામાં વ્યાપક સુધારા કરવાની માંગ પણ આંદોલનનું એક મહત્વનું કારણ છે. વિદ્યાર્થીઓનું માનવું છે કે સરકારી ભરતી પ્રક્રિયા પારદર્શક અને વિશ્વસનીય હોવી જોઈએ, જેથી પરીક્ષા આપનારા લાખો ઉમેદવારોને અન્યાય ન થાય. પરીક્ષાની તારીખ, પરિણામ, ભરતીની પ્રક્રિયા અને ફરિયાદોના નિરાકરણ સહિતના મુદ્દાઓમાં સ્પષ્ટતા રહે તે માટે પણ તેઓ સુધારા ઇચ્છે છે.
વિદ્યાર્થીઓના જણાવ્યા મુજબ, માત્ર મૌખિક આશ્વાસનથી હવે આંદોલન સમાપ્ત નહીં થાય. જો સરકાર બેઠકમાં લેખિત ખાતરી આપે, તપાસ માટે સ્પષ્ટ સમયમર્યાદા નક્કી કરે અથવા 14મી JPSC PT પરીક્ષા અંગે કોઈ ચોક્કસ નિર્ણય જાહેર કરે તો સ્થિતિ બદલાઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં બંને પક્ષ વચ્ચે વિશ્વાસનું વાતાવરણ ઊભું થઈ શકે છે અને લાંબા સમયથી ચાલતો વિરોધ સમાપ્ત કરવાનો રસ્તો ખુલી શકે છે. બીજી તરફ, જો આજની બેઠક પણ અગાઉની જેમ કોઈ સ્પષ્ટ નિર્ણય વિના પૂર્ણ થશે તો વિદ્યાર્થીઓ વધુ આક્રમક કાર્યક્રમો જાહેર કરી શકે છે. આંદોલનકારીઓએ અગાઉ જ ચેતવણી આપી છે કે જો સરકાર તેમની માંગણીઓ પર ધ્યાન નહીં આપે તો 10 ઓગસ્ટે વિધાનસભાનો ઘેરાવ કરવામાં આવી શકે છે. એટલે આજે યોજાનારી બેઠક માત્ર વાતચીત પૂરતી મર્યાદિત નહીં રહે, પરંતુ તેના પરિણામની સીધી અસર આગામી આંદોલન પર પડી શકે છે.
હાલ રાંચીમાં વિદ્યાર્થી આંદોલનને લઈને રાજકીય અને વહીવટી સ્તરે પણ નજર રાખવામાં આવી રહી છે. લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા વિરોધને કારણે સરકાર સામે પણ દબાણ વધી રહ્યું છે. વિદ્યાર્થીઓનો આરોપ છે કે ભરતી પરીક્ષાઓમાં પારદર્શિતાના અભાવથી યુવાનોનું ભવિષ્ય અસરગ્રસ્ત થઈ રહ્યું છે. બીજી તરફ સરકાર દ્વારા ઉચ્ચ સ્તરીય સમિતિ બનાવીને વાતચીત કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે.
હવે સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે આજે સરકાર વિદ્યાર્થીઓને કોઈ નક્કર દરખાસ્ત આપશે કે ફરી માત્ર આશ્વાસન આપવામાં આવશે. જો બેઠકમાં માંગણીઓ પર લેખિત નિર્ણય, તપાસની સમયમર્યાદા અને પરીક્ષા અંગે સ્પષ્ટ રોડમેપ તૈયાર થાય તો રાંચીના આંદોલનમાં મોટો વળાંક આવી શકે છે. પરંતુ જો વિદ્યાર્થીઓને સંતોષકારક જવાબ નહીં મળે તો વિરોધ વધુ ઉગ્ર બને તેવી શક્યતા છે. આથી આજે યોજાનારી સરકાર અને વિદ્યાર્થીઓ વચ્ચેની બેઠક પર સૌની નજર છે. 16 દિવસથી ચાલી રહેલા આંદોલનનો અંત આવશે કે પછી વિદ્યાર્થીઓ ફરી રસ્તા પર ઉતરીને વિરોધ વધુ તીવ્ર બનાવશે, તેનો નિર્ણય આજની વાતચીતના પરિણામ પરથી થશે.
