ઉત્તર પ્રદેશ વિધાનસભાના ચોમાસુ સત્ર દરમિયાન રજૂ થનારી 450 પાનાની ન્યાયિક તપાસ રિપોર્ટને લઈને રાજકીય અને સામાજિક ચર્ચા તેજ બની છે. સંભલમાં થયેલી તાજેતરની હિંસાની તપાસ માટે રચાયેલા ન્યાયિક તપાસ પંચે આ રિપોર્ટ તૈયાર કર્યો છે. રિપોર્ટમાં સંભલની સામાજિક સ્થિતિ, વસ્તી પરિવર્તન, ધાર્મિક પ્રવૃત્તિઓ અને ભૂતકાળના તણાવપૂર્ણ બનાવો અંગે અનેક ગંભીર દાવા કરવામાં આવ્યા છે.
વસ્તી પરિવર્તન અંગે રિપોર્ટમાં રજૂ કરાયા આંકડા
તપાસ પંચના જણાવ્યા અનુસાર સંભલમાં છેલ્લા કેટલાક દાયકાઓ દરમિયાન વસ્તીના પ્રમાણમાં મોટો બદલાવ જોવા મળ્યો છે. રિપોર્ટમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે આઝાદીના સમયે સંભલમાં હિંદુ વસ્તી લગભગ 45 ટકા હતી, જે હવે ઘટીને 15 ટકા જેટલી રહી ગઈ છે. પંચે આ ઘટાડા પાછળ દંગા, સ્થળાંતર અને સામાજિક તણાવ જેવી ઘટનાઓને જવાબદાર ગણાવી છે. રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે આ પરિવર્તન એક લાંબા સમયગાળામાં થયેલી પ્રક્રિયાનું પરિણામ છે.
ધાર્મિક પરિવર્તન અને ‘લવ જેહાદ’ અંગે દાવા
રિપોર્ટમાં ‘લવ જેહાદ’ અને ધર્મ પરિવર્તન જેવી પ્રવૃત્તિઓ અંગે પણ ગંભીર આક્ષેપો કરવામાં આવ્યા છે. તેમાં જણાવાયું છે કે જ્યારે હિંદુ વસ્તી 20 ટકાથી નીચે પહોંચી, ત્યારે સ્થાનિક મુસ્લિમ સમુદાયોમાં પણ આંતરિક મતભેદો શરૂ થયા. તપાસ પંચે તુર્ક સમુદાય અને ધર્મ પરિવર્તન કરેલા પઠાણો વચ્ચેના સંઘર્ષનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો છે. જોકે આ તમામ મુદ્દાઓ રિપોર્ટમાં કરાયેલા દાવા તરીકે રજૂ કરવામાં આવ્યા છે.
સંભલના દંગાઓનો લાંબો ઇતિહાસ
ન્યાયિક તપાસ રિપોર્ટમાં સંભલના છેલ્લા 70 વર્ષમાં થયેલા 15 સાંપ્રદાયિક દંગાઓનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. આ સાથે 68 તીર્થસ્થળો અને 19 પવિત્ર કૂવાઓ પર કથિત કબજાના મુદ્દાનો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. રિપોર્ટમાં હરિહર મંદિરનો પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે, જેમાં ત્યાં મળેલા ઐતિહાસિક પુરાવાઓ અંગે ચર્ચા કરવામાં આવી છે.
આતંકવાદી પ્રવૃત્તિઓ અને ગેરકાયદે પ્રવૃત્તિઓનો ઉલ્લેખ
તપાસ પંચે સંભલમાં કેટલીક આતંકવાદી સંગઠનોની ગતિવિધિઓ અંગે પણ માહિતી આપી છે. રિપોર્ટમાં આસિમ નામના વ્યક્તિનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે, જેને અમેરિકા દ્વારા અગાઉ આતંકવાદી જાહેર કરવામાં આવ્યો હોવાનું જણાવાયું છે. આ ઉપરાંત સંભલમાં ગેરકાયદે હથિયારો અને નશીલા પદાર્થોની તસ્કરીના વધતા કેસો અંગે પણ ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
વિધાનસભામાં ચર્ચા બાદ ભવિષ્યના પગલાં નક્કી થશે
આ 450 પાનાનો રિપોર્ટ સંભલની સામાજિક અને વસ્તી સંબંધિત સ્થિતિ અંગે ગંભીર ચર્ચા ઊભી કરી રહ્યો છે. તપાસ પંચનું માનવું છે કે આ મુદ્દાઓ પર યોગ્ય ધ્યાન આપવામાં આવે તો પરિસ્થિતિમાં સુધારો લાવી શકાય છે.
હવે ઉત્તર પ્રદેશ વિધાનસભામાં આ રિપોર્ટ પર થનારી ચર્ચા મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે, કારણ કે તેના આધારે ભવિષ્યની નીતિઓ અને પગલાં નક્કી થઈ શકે છે.
