ઈઝરાયેલની સંસદ ‘કનેસત’ શુક્રવારે વહેલી સવારે સત્તાવાર રીતે ભંગ કરી દેવામાં આવી છે. વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહુની ગઠબંધન સરકારના છેલ્લા કલાકોમાં સાંસદોએ શ્રેણીબદ્ધ વિવાદાસ્પદ બિલો પસાર કર્યા બાદ આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. સંસદ ભંગ થવાની સાથે જ દેશમાં નવી ચૂંટણીઓનો માર્ગ મોકળો થઈ ગયો છે, જે હવે 27 ઓક્ટોબર ના રોજ યોજાશે. આગામી ચૂંટણીમાં પોતાની સત્તા બચાવવા માટે સંઘર્ષ કરી રહેલા નેતન્યાહુ માટે આ સમય અત્યંત મહત્વનો માનવામાં આવી રહ્યો છે.
છેલ્લા કલાકોમાં પસાર કરાયા વિવાદાસ્પદ કાયદા
શુક્રવારથી સંસદનું ઉનાળુ વેકેશન શરૂ થવાનું હતું, જે હવે ચૂંટણી પૂરી ન થાય ત્યાં સુધી ચાલુ રહેશે. વેકેશન પહેલાં નેતન્યાહુએ પોતાનો રાજકીય આધાર મજબૂત કરવા માટે કેટલાક કડક નિર્ણયો લીધા છે:
- કટ્ટરપંથીઓને સૈન્યમાંથી મુક્તિ: સંસદમાં એક એવો કાયદો પસાર કરવામાં આવ્યો છે જે અલ્ટ્રા-ઓર્થોડોક્સ યહૂદીઓને સૈન્યમાં જોડાવામાંથી મુક્તિ આપે છે. ભવિષ્યમાં ફરી સરકાર બનાવવા માટે કટ્ટરપંથી પક્ષોનું સમર્થન મેળવવા આ એક મોટો રાજકીય દાવ માનવામાં આવે છે.
- મીડિયા અને ન્યાયતંત્ર પર પકડ: આ ઉપરાંત નેતન્યાહુના ન્યાયિક સુધારા સંબંધિત બિલો પણ પસાર કરવામાં આવ્યા છે, જે મીડિયા પર સરકારનો પ્રભાવ વધારશે અને એટર્ની જનરલની સત્તાઓમાં ઘટાડો કરશે.
ચાર વર્ષનો કાર્યકાળ પૂરો કરવો એ ઈઝરાયેલમાં મોટી વાત
કનેસતના સ્પીકર અમીર ઓહાનાએ સંસદ ભંગ કરવાની જાહેરાત કરતાં જણાવ્યું હતું કે આ ગાળા દરમિયાન 9 બજેટ અને અસંખ્ય મહત્વના બિલો પસાર કરવામાં આવ્યા છે. ઈઝરાયેલના રાજકારણમાં સંસદનો પૂરો કાર્યકાળ પૂર્ણ થવો એ એક દુર્લભ ઘટના છે:
- 1988 પછી પ્રથમવાર: ઈઝરાયેલમાં વહેલી ચૂંટણીઓ યોજાયા વિના કોઈ સરકારે પોતાનો પૂરો કાર્યકાળ પૂર્ણ કર્યો હોય તેવું છેલ્લે વર્ષ 1988 માં બન્યું હતું.
- વારંવાર ચૂંટણીઓનું ગ્રહણ: ઈઝરાયેલ ડેમોક્રસી ઈન્સ્ટિટ્યૂટના આંકડા દર્શાવે છે કે દેશમાં સરેરાશ દર 2.4 વર્ષે ચૂંટણી યોજાય છે. ખુદ નેતન્યાહુને પણ અગાઉ ઘણી મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડ્યો છે, જ્યાં દેશે વર્ષ 2019 થી 2022 વચ્ચે જ અંદાજે 5 ચૂંટણીઓનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. નોંધનીય છે કે ઈઝરાયેલમાં વડાપ્રધાન પદ માટે કોઈ ટર્મ મર્યાદા નથી.
ત્રણ વર્ષ પછી મુશ્કેલ ચૂંટણી જંગ
આ ચૂંટણી એવા સમયે યોજાઈ રહી છે જ્યારે દેશ આંતરિક અને બાહ્ય સંઘર્ષોથી ઘેરાયેલો છે:
- ભારે અસ્થિરતા: આ ચૂંટણી 7 ઓક્ટોબર ના ભયાનક આતંકી હુમલાના લગભગ 3 વર્ષ પછી યોજાઈ રહી છે, જેણે દેશના લોકમત અને રાજકારણને સંપૂર્ણપણે બદલી નાખ્યું છે.
- વિપક્ષ મજબૂત બન્યો: નેતન્યાહુના ગઠબંધન સામે આ વખતે વિપક્ષી પક્ષો મજબૂત થઈ રહ્યા છે. પૂર્વ વડાપ્રધાન નફ્તાલી બેનેટ અને દેશના લોકપ્રિય પૂર્વ સૈન્ય વડા વિપક્ષી મોરચાનું નેતૃત્વ કરી રહ્યા છે, જે નેતન્યાહુ માટે મોટો પડકાર ઉભો કરી શકે છે.