જે બન્યું સેશેલ્સ પ્રવાસનું સૌથી મોટું આકર્ષણ?
ભારતના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી ત્રણ દિવસના સત્તાવાર પ્રવાસે સેશેલ્સ પહોંચ્યા છે. આ પ્રવાસ દરમિયાન તેઓ સેશેલ્સના રાષ્ટ્રીય દિવસની સુવર્ણ જયંતિ ઉજવણીમાં મુખ્ય અતિથિ તરીકે હાજરી આપશે. પરંતુ આ સમગ્ર પ્રવાસમાં સૌથી વધુ ચર્ચા એક ખાસ મુલાકાતને લઈને થઈ રહી છે. વડાપ્રધાન મોદી દુનિયાના સૌથી વૃદ્ધ જીવિત સ્થલીય પ્રાણી ગણાતા ‘જોનાથન’ નામના વિશાળ કાચબા સાથે મુલાકાત કરશે.
જોનાથન એક અલ્ડાબ્રા જાયન્ટ ટોર્ટોઈઝ (Aldabra Giant Tortoise) છે, જેની અંદાજિત ઉંમર હાલમાં 194 વર્ષ માનવામાં આવે છે. ગિનેસ વર્લ્ડ રેકોર્ડ્સ મુજબ તે દુનિયાનું સૌથી વૃદ્ધ જીવિત સ્થલીય પ્રાણી છે. તેની ચોક્કસ જન્મતારીખનો કોઈ સત્તાવાર રેકોર્ડ ઉપલબ્ધ નથી, પરંતુ અંદાજ મુજબ તેનો જન્મ વર્ષ 1832 આસપાસ થયો હતો.સેશેલ્સ હિંદ મહાસાગરમાં આવેલું સુંદર દ્વીપીય દેશ છે, જેને 29 જૂન, 1976ના રોજ બ્રિટનથી આઝાદી મળી હતી. આ વર્ષે દેશ પોતાની સ્વતંત્રતાની 50મી વર્ષગાંઠ (Golden Jubilee) ઉજવી રહ્યો છે. આ ઐતિહાસિક પ્રસંગે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને મુખ્ય અતિથિ તરીકે આમંત્રિત કરવામાં આવ્યા છે. આ કારણે તેમનો પ્રવાસ ભારત અને સેશેલ્સ બંને માટે વિશેષ મહત્વ ધરાવે છે.
વડાપ્રધાન મોદી પોતાના પ્રવાસની શરૂઆત સેશેલ્સના નેશનલ બોટાનિકલ ગાર્ડનની મુલાકાતથી કરશે. અહીં તેઓ જોનાથન સાથે મુલાકાત કરશે તેમજ વૃક્ષારોપણ કાર્યક્રમમાં પણ ભાગ લેશે. ભારત અને સેશેલ્સ વચ્ચે પર્યાવરણ સંરક્ષણ, જૈવ વૈવિધ્ય અને ક્લાઈમેટ એક્શન જેવા મુદ્દાઓ પર સહયોગ વધારવાના સંદેશરૂપે આ કાર્યક્રમનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે.જોનાથન માત્ર સૌથી વૃદ્ધ જીવિત સ્થલીય પ્રાણી જ નથી, પરંતુ વિશ્વનો સૌથી વૃદ્ધ નોંધાયેલ કાચબો માનવામાં આવે છે. સામાન્ય રીતે અલ્ડાબ્રા જાયન્ટ કાચબાની સરેરાશ આયુષ્ય લગભગ 150 વર્ષ જેટલી હોય છે, પરંતુ જોનાથને આ સરેરાશથી ઘણું વધુ આયુષ્ય પ્રાપ્ત કર્યું છે. તેથી તે વૈજ્ઞાનિકો માટે પણ સંશોધનનો મહત્વપૂર્ણ વિષય બની ગયો છે.
જોનાથનના લાંબા આયુષ્ય પાછળનું રહસ્ય જાણવા માટે વૈજ્ઞાનિકો તેના DNA પર પણ અભ્યાસ કરી રહ્યા છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે તેના કોષોમાં થતા ફેરફારો માનવ શરીર કરતાં અલગ પ્રકારના છે, જે લાંબા આયુષ્ય અંગે મહત્વપૂર્ણ માહિતી આપી શકે છે.વૃદ્ધાવસ્થાને કારણે જોનાથનની આંખોની દૃષ્ટિ ખૂબ ઓછી થઈ ગઈ છે અને તેની સૂંઘવાની ક્ષમતા પણ ઘટી ગઈ છે. તેમ છતાં પશુચિકિત્સકોના જણાવ્યા અનુસાર તે આજે પણ સ્વસ્થ છે અને સારી ભૂખ ધરાવે છે. તે મુખ્યત્વે ઘાસ, લીલા પાન અને શાકભાજી ખાવાનું પસંદ કરે છે. તેના જન્મદિવસે તેને ખાસ શાકાહારી કેક પણ પીરસવામાં આવે છે.
જોનાથનનો ઈતિહાસ પણ અત્યંત રસપ્રદ છે. તેનો જન્મ સેશેલ્સમાં થયો હતો, પરંતુ વર્ષ 1882માં તેને ભેટ સ્વરૂપે દક્ષિણ એટલાન્ટિક મહાસાગરમાં આવેલા સેન્ટ હેલેના દ્વીપ પર મોકલવામાં આવ્યો હતો. ત્યારથી તે ત્યાંના ગવર્નરના સત્તાવાર નિવાસસ્થાન પ્લાન્ટેશન હાઉસમાં રહે છે. પોતાના જીવનકાળ દરમિયાન તેણે 31થી વધુ ગવર્નરોનો કાર્યકાળ જોયો છે.
તાજેતરમાં ગિનેસ વર્લ્ડ રેકોર્ડ્સે જોનાથનને ICON Awardથી પણ સન્માનિત કર્યો હતો. આ સન્માન એવા વ્યક્તિઓ અથવા પ્રાણીઓને આપવામાં આવે છે, જેમણે વિશ્વભરમાં વિશિષ્ટ ઓળખ બનાવી હોય.
વડાપ્રધાન મોદીની આ મુલાકાતને માત્ર ઔપચારિક મુલાકાત તરીકે નહીં પરંતુ પર્યાવરણ સંરક્ષણ, જૈવ વૈવિધ્ય અને પ્રકૃતિ પ્રત્યેના વૈશ્વિક સંદેશ તરીકે પણ જોવામાં આવી રહી છે. ભારત છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં પર્યાવરણ સુરક્ષા, ગ્રીન એનર્જી અને ક્લાઈમેટ એક્શન જેવા મુદ્દાઓ પર વૈશ્વિક સ્તરે સક્રિય ભૂમિકા ભજવી રહ્યું છે. સેશેલ્સ પણ દરિયાઈ જૈવ વૈવિધ્ય અને પર્યાવરણ સંરક્ષણ માટે વિશ્વમાં જાણીતો દેશ છે.પ્રવાસ દરમિયાન વડાપ્રધાન મોદી સેશેલ્સના રાષ્ટ્રપતિ ડૉ. પેટ્રિક હર્મિની સાથે દ્વિપક્ષીય બેઠક પણ કરશે. બંને દેશો વચ્ચે દરિયાઈ સુરક્ષા, બ્લૂ ઈકોનોમી, સંરક્ષણ સહયોગ, જળવાયુ પરિવર્તન અને હિંદ મહાસાગર ક્ષેત્રમાં વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી જેવા મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થશે.
ભારત અને સેશેલ્સ વચ્ચે વર્ષોથી ગાઢ રાજદ્વારી સંબંધો રહ્યા છે. હિંદ મહાસાગરમાં સેશેલ્સનું વ્યૂહાત્મક સ્થાન ભારત માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. દરિયાઈ સુરક્ષા, આતંકવાદ વિરોધી સહયોગ અને નૌકાદળ વચ્ચેની ભાગીદારી બંને દેશોના સંબંધોનો મહત્વનો આધારસ્તંભ છે.વડાપ્રધાન મોદી અગાઉ વર્ષ 2015માં પણ સેશેલ્સની મુલાકાતે ગયા હતા. હવે લગભગ 11 વર્ષ બાદ તેમની આ બીજી મુલાકાત બંને દેશોના સંબંધોને વધુ મજબૂત બનાવશે તેવી અપેક્ષા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
સેશેલ્સના રાષ્ટ્રીય દિવસની ઉજવણીમાં ભારતીય સશસ્ત્ર દળોના જવાનો અને ભારતીય નૌકાદળના જહાજો પણ ભાગ લેશે, જે બંને દેશો વચ્ચેના મજબૂત મિત્રતાના સંબંધોનું પ્રતિક માનવામાં આવે છે.જોનાથન સાથે વડાપ્રધાન મોદીની મુલાકાત સમગ્ર વિશ્વમાં ચર્ચાનો વિષય બની છે. લગભગ બે સદીનું જીવન જીવેલા આ વિશાળ કાચબાને મળવું માત્ર એક ઔપચારિક ઘટના નથી, પરંતુ પ્રકૃતિ, વારસો, દીર્ઘાયુષ્ય અને પર્યાવરણ સંરક્ષણ પ્રત્યે માનવજાતની જવાબદારીનું પણ એક મહત્વપૂર્ણ પ્રતીક માનવામાં આવી રહ્યું છે.