અયોધ્યાના રામ મંદિરના ચઢાવા અને દાનમાં થયેલી કથિત ગેરરીતિના કેસમાં SITની પ્રાથમિક તપાસ બાદ 8 લોકો સામે FIR નોંધાઈ, પરંતુ ટ્રસ્ટના મહાસચિવ ચંપત રાયનું નામ ન હોવાથી વિપક્ષે ગંભીર સવાલો ઊભા કર્યા
અયોધ્યાના શ્રીરામ જન્મભૂમિ મંદિરના ચઢાવા, દાન અને આભૂષણોની કથિત ચોરીના કેસમાં હવે મહત્વપૂર્ણ કાનૂની કાર્યવાહી શરૂ થઈ છે. સ્પેશિયલ ઇન્વેસ્ટિગેશન ટીમ (SIT)ની પ્રાથમિક તપાસના આધારે પોલીસે 8 નામજદ આરોપીઓ અને કેટલાક અજાણ્યા લોકો સામે ભારતીય ન્યાય સંહિતા (BNS)ની ગંભીર કલમો હેઠળ FIR નોંધાવી છે. FIR નોંધાયા બાદ તમામ નામજદ આરોપીઓની ધરપકડ પણ કરવામાં આવી છે અને તેમની સામે આગળની કાયદેસરની કાર્યવાહી હાથ ધરાઈ રહી છે. જોકે, આ કાર્યવાહી બાદ સૌથી મોટો વિવાદ એ મુદ્દે ઉભો થયો છે કે ટ્રસ્ટના મહાસચિવ ચંપત રાય સહિતના મોટા પદાધિકારીઓના નામ FIRમાં સામેલ કરવામાં આવ્યા નથી. આ મુદ્દે વિપક્ષી પક્ષો અને ફરિયાદીઓએ તપાસની નિષ્પક્ષતા પર પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા છે.
માહિતી મુજબ SITએ છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી મંદિરના દાનની ગણતરી, ચઢાવામાં આવેલા દાગીના, રોકડ વ્યવહાર, દસ્તાવેજો અને સંબંધિત કર્મચારીઓની ભૂમિકાની તપાસ કરી હતી. આ પ્રાથમિક તપાસ બાદ પોલીસને ગેરરીતિના પુરાવા મળતા FIR નોંધવામાં આવી હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે. જોકે SITની સંપૂર્ણ તપાસ રિપોર્ટ હજુ જાહેર કરવામાં આવી નથી અને તપાસ હજુ ચાલુ હોવાનું કહેવામાં આવી રહ્યું છે.
FIRમાં સામેલ 8 આરોપીઓ કોણ છે?
પોલીસે FIRમાં નીચેના 8 લોકોને નામજદ આરોપી બનાવ્યા છે:
રમાશંકર યાદવ ઉર્ફે ટિન્નૂ યાદવ
અવિનાશ
મનીષ યાદવ
લવકુશ મિશ્રા
અનુકલ્પ મિશ્રા
સુભાષ ચંદ્ર
કરુણેશ પાંડે
રમાશંકર મિશ્રા
આ તમામ લોકો મંદિરમાં ચઢાવાની ગણતરી અને સંબંધિત કામગીરી સાથે જોડાયેલા હોવાનું તપાસમાં સામે આવ્યું છે. તેમાં સૌથી વધુ ચર્ચામાં રહેલું નામ રમાશંકર યાદવ ઉર્ફે ટિન્નૂ યાદવનું છે, જેને ટ્રસ્ટના મહાસચિવ ચંપત રાયનો નજીકનો વ્યક્તિ માનવામાં આવે છે. તપાસ એજન્સીઓ હવે આ તમામ લોકોની ભૂમિકા, નાણાકીય વ્યવહારો અને સંભવિત ગઠબંધનની દિશામાં વધુ તપાસ કરી રહી છે.
કઈ કલમો હેઠળ કેસ નોંધાયો?
પોલીસે આરોપીઓ સામે ભારતીય ન્યાય સંહિતા (BNS)ની ગંભીર કલમો હેઠળ ગુનો નોંધ્યો છે. તેમાં મુખ્યત્વે નીચેની કલમો સામેલ છે:
BNS કલમ 306 – નોકરીયાત અથવા કર્મચારી દ્વારા માલિકની સંપત્તિની ચોરી.
BNS કલમ 316(5) – વિશ્વાસઘાત અને મોટા પાયે ગબન.
BNS કલમ 317(4) – ચોરીના માલની ખરીદી, વેચાણ અથવા રાખવાની આદત.
BNS કલમ 61(3) અને 61(5) – ગુનાહિત ષડયંત્ર રચવું અને સમૂહમાં મળીને ગુનો આચરવો.
આ ગંભીર કલમોના આધારે પોલીસે તમામ આરોપીઓ સામે કાર્યવાહી શરૂ કરી છે અને તપાસ દરમિયાન વધુ લોકોના નામ પણ સામે આવી શકે છે.
ચંપત રાયનું નામ કેમ નથી? વિપક્ષના સવાલો
FIR નોંધાયા બાદ સૌથી મોટો રાજકીય વિવાદ ચંપત રાયના નામને લઈને ઊભો થયો છે. વિપક્ષી નેતાઓનો આરોપ છે કે માત્ર નીચલા સ્તરના કર્મચારીઓને આરોપી બનાવવામાં આવ્યા છે જ્યારે ટ્રસ્ટના ટોચના પદાધિકારીઓને બચાવવાનો પ્રયાસ થઈ રહ્યો છે.વિપક્ષનું કહેવું છે કે જો ચઢાવા અને દાનમાં ગેરરીતિ થઈ હોય તો તેની જવાબદારી માત્ર કર્મચારીઓ સુધી મર્યાદિત રહી શકે નહીં. મંદિરના સમગ્ર સંચાલનની જવાબદારી ટ્રસ્ટના ઉચ્ચ અધિકારીઓ પર હોવાથી તેમની ભૂમિકા પણ તપાસના દાયરામાં આવવી જોઈએ.
અખિલેશ યાદવનો સરકાર પર હુમલો
સમાજવાદી પાર્ટીના અધ્યક્ષ અખિલેશ યાદવે આ સમગ્ર મામલે ભાજપ સરકાર પર નિશાન સાધ્યું. તેમણે સોશિયલ મીડિયા પર લખ્યું કે ભાજપના શાસનમાં ન્યાયની જગ્યાએ માત્ર દેખાવ કરવામાં આવી રહ્યો છે. તેમનો આરોપ છે કે SITની રચના પહેલા પુરાવાઓ સાથે ચેડાં થયા હશે અને ત્યારબાદ પસંદગીના લોકો સામે જ FIR નોંધવામાં આવી હશે.અખિલેશે એવો પણ સવાલ કર્યો કે શું તપાસનો અંતિમ નિષ્કર્ષ પહેલેથી નક્કી કરીને પછી તપાસ કરવામાં આવી રહી છે?
AAP સાંસદ સંજય સિંહના ગંભીર આરોપ
આમ આદમી પાર્ટીના રાજ્યસભા સાંસદ સંજય સિંહે પણ આ કેસમાં ગંભીર આરોપો લગાવ્યા છે. તેમણે દાવો કર્યો કે તેમણે SITને જમીન સોદા અને અન્ય નાણાકીય ગેરરીતિઓ સંબંધિત મહત્વના દસ્તાવેજો સોંપ્યા હતા, જેમાં ચંપત રાય, અનિલ મિશ્રા અને અન્ય કેટલાક લોકોની ભૂમિકા સામે આવતી હોવાનું જણાવ્યું હતું.સંજય સિંહનો આરોપ છે કે કરોડો રૂપિયાના કથિત ગોટાળાથી લોકોનું ધ્યાન ભટકાવવા માટે માત્ર કેટલાક કર્મચારીઓ સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે જ્યારે મોટા લોકો સામે હજુ સુધી કોઈ કાર્યવાહી કરવામાં આવી નથી.
ફરિયાદી સંતોષ દુબેનો દાવો
આ કેસના ફરિયાદી સંતોષ દુબેએ પણ FIR અંગે અસંતોષ વ્યક્ત કર્યો છે. તેમનો આરોપ છે કે મંદિરના ચઢાવા અને દાનમાં થયેલી ગેરરીતિ માટે ટ્રસ્ટના મહાસચિવ ચંપત રાય, ટ્રસ્ટી અનિલ મિશ્રા અને ગોપાલ રાવ જવાબદાર છે.તેમણે જણાવ્યું કે આ તમામ નામો સામે અગાઉથી આરોપો મૂકવામાં આવ્યા હોવા છતાં FIRમાં તેમનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો નથી, જેના કારણે તપાસની નિષ્પક્ષતા પર પ્રશ્નો ઊભા થાય છે.
SIT હજુ તપાસ ચાલુ રાખશે
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર SITની પ્રાથમિક તપાસમાં દાનની ગણતરી, દાગીનાની નોંધ, સંપત્તિ વ્યવસ્થાપન અને જમીન ખરીદી સહિતના અનેક મુદ્દાઓની તપાસ કરવામાં આવી છે. કેટલાક શંકાસ્પદ નાણાકીય વ્યવહારો અને દસ્તાવેજો પણ તપાસ દરમિયાન સામે આવ્યા હોવાનું કહેવાય છે.હાલમાં આ માત્ર પ્રાથમિક તપાસ છે અને સંપૂર્ણ રિપોર્ટ હજુ જાહેર થયો નથી. તપાસ આગળ વધતાં નવા પુરાવા સામે આવે તો વધુ લોકો સામે પણ કાર્યવાહી થઈ શકે છે.
ચંપત રાયની ભૂમિકા કેમ ચર્ચામાં?
ચંપત રાય શ્રીરામ જન્મભૂમિ તીર્થ ક્ષેત્ર ટ્રસ્ટના મહાસચિવ છે અને મંદિરના સંચાલન, દાન વ્યવસ્થા તથા ચઢાવા સંબંધિત સમગ્ર વ્યવસ્થામાં તેમની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા માનવામાં આવે છે. આ કારણે વિપક્ષ અને ફરિયાદીઓનો પ્રશ્ન છે કે જો સમગ્ર વ્યવસ્થા તેમના નિયંત્રણ હેઠળ ચાલે છે તો તપાસમાં તેમની જવાબદારી અંગે સ્પષ્ટતા કેમ કરવામાં આવી નથી.હાલ સુધી તેમના વિરુદ્ધ કોઈ FIR નોંધાઈ નથી અને તપાસ એજન્સીઓએ પણ જાહેરમાં તેમના વિરુદ્ધ કોઈ સત્તાવાર આરોપ મૂક્યો નથી. તપાસ પૂર્ણ થયા બાદ જ તેમની ભૂમિકાને લઈને અંતિમ સ્થિતિ સ્પષ્ટ થશે.
આગળ શું?
હાલમાં 8 આરોપીઓની ધરપકડ થઈ ચૂકી છે અને પોલીસ તેમની પૂછપરછ કરી રહી છે. તપાસ દરમિયાન મળનારા પુરાવાના આધારે વધુ ધરપકડો અથવા નવા નામો ઉમેરાઈ શકે છે. બીજી તરફ વિપક્ષ સતત માંગ કરી રહ્યો છે કે મંદિર ટ્રસ્ટના ઉચ્ચ અધિકારીઓની પણ નિષ્પક્ષ તપાસ કરવામાં આવે.આ સમગ્ર મામલો હવે માત્ર કાનૂની જ નહીં પરંતુ રાજકીય ચર્ચાનો પણ વિષય બની ગયો છે. SITની અંતિમ રિપોર્ટ અને પોલીસની આગળની કાર્યવાહીથી જ સ્પષ્ટ થશે કે જવાબદારી માત્ર કર્મચારીઓ સુધી મર્યાદિત રહે છે કે પછી ટ્રસ્ટના ઉચ્ચ સ્તર સુધી પણ તપાસનો વ્યાપ વધે છે.
